سوره هود، آیه ۱۱۳ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۴
وَ لاَ تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ وَ مَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِيَاءَ ثُمَ لاَ تُنْصَرُونَ
و بر ظالمان تکیه ننمایید، که موجب میشود آتش شما را فرا گیرد؛ و در آن حال، هیچ ولیّ و سرپرستی جز خدا نخواهید داشت؛ و یاری نمیشوید!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۰۹–۱۱۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۰۹–۱۱۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۰۹–۱۱۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۱۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۱۳ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۱۳ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۱۳ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۱۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۱۳–۱۱۷ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۱۳
روایات و احادیث
۱۴- «عن أبى عبدالله(ع) فى قول الله عزوجل: «ولاترکنوا إلى الذین ظلموا ...» قال: هو الرجل یأتى السلطان فیحب بقائه إلى أن یدخل یده إلى کیسه فیعطیه; [منبع: کافى، ج ۵، ص ۱۰۸، ح ۱۲; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۰۰، ح ۲۳۰.] از امام صادق(ع) درباره سخن خدا که فرموده: «و لاترکنوا إلى الذین ظلموا ...» روایت شده است: رکون به ظالم این است که شخص نزد سلطان [ظالم]برود و دوست بدارد که او زنده بماند تا دست در کیسه اش کند و چیزى به او بدهد». ۱۵- «عن رسول الله(ص): ... من مدح سلطاناً جائراً و تخفّف و تضعضع له طمعاً فیه کان قرینه إلى النار ... قال الله عزوجل: «و لاترکنوا إلى الذین ظلموا فتمسکم النار...; [منبع: أمالى صدوق، ص ۳۴۷، ح ۱، مجلس ۶۶; بحارالأنوار، ج ۷۲، ص ۳۶۹، ح ۳.] از رسول خدا(ص) روایت شده است: ... کسى که سلطان ستمگرى را به خاطر طمع داشتن به او، ستایش کند و در برابر او کوچکى و تواضع نماید در آتش همنشین او گردد ... خداوند عزوجل فرمود: و لاترکنوا ...». ۱۶- «عن على بن الحسین(ع) [فى حدیث طویل]: ... و لاترکنوا إلى الدنیا فإن الله عزوجل قال لمحمد صلى الله علیه و آله و سلم: «و لاترکنوا إلى الذین ظلموا فتمسکم النار» و لاترکنوا إلى زهرة الدنیا و ما فیها رکون من اتخذها دار قرار و منزل استیطان ...; [منبع: کافى، ج ۸، ص ۷۵، ح ۲۹; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۰۰، ح ۲۳۱.] از امام سجاد(ع) [ضمن حدیثى طولانى] روایت شده است: ... به دنیا تمایل و اطمینان نکنید; زیرا خداوند عزوجل به حضرت محمد(ص) فرمود: «ولاترکنوا ...» و به زیبایى دنیا و آنچه در دنیاست تمایل و اطمینان نکنید، بسان تمایل و اطمینان کسى که آن را خانه همیشگى و جاى ماندن خود قرار داده است...». ۱۷- «عن أبى عبدالله(ع) [فى قوله تعالى]«و لاترکنوا إلى الذین ظلموا فتمسکم النار» قال: أما انه لم یجعلها خلوداً و لکن تمسکم النار فلاترکنوا إلیهم; [منبع: تفسیرعیاشى، ج ۲، ص ۱۶۱، ح ۷۲; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۰۰، ح ۲۳۳.] از امام صادق(ع) [درباره سخن خداوند]«ولاترکنوا...» روایت شده است که فرمود: آگاه باشید خداوند[سزاى تمایل و اطمینان به ستمگران]را آتش دائمى قرار نداد، ولى آتش به شما مى رسد. بنابراین از تمایل و اطمینان به ظالمان پرهیز کنید». ۱۸- «عن النبى(ص) قال: ... و قال لقمان لإبنه: یا بنىّ ... إن کنت صالحاً فابعد من الأشرار و السفهاء ، فربما أصابهم الله بعذاب فیصیبک معهم ، فقد أفصح الله سبحانه و تعالى بقوله:... و... و قال سبحانه: «و لاترکنوا إلى الذین ظلموا فتمسکم النار»...; [منبع: بحارالأنوار، ج ۷۱، ص ۱۸۹، ح ۱۸.] از رسول خدا(ص) روایت شده است که فرمود: ... لقمان به فرزندش گفت: اى پسرک من! ... اگر انسان شایسته اى هستى از اشرار و سبک مغزان دورى کن، چه بسا خداوند بر آنان عذابى بفرستد و تو را هم با آنان فرا گیرد ... خداوند در گفتار خود به روشنى فرموده: ... و ...«و لاترکنوا إلى الذین ...»...».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۶)
- ازاد نبودن مؤمنان در اعتماد به ظالمان
- مؤمنان، موظّف به حفظ استقلال خود
- هشدار خداوند به مسلمانان، در صورت ترک استقلال خود+۱ آیه
- خداوند، یگانه یاور و مددرسان حقیقی+۳ آیه
- اتکا به ستمگران، باعث محروم شدن از امدادهای الهی
- گرفتاران در عذاب اخرتی، محروم از هرگونه امداد+۱ آیه
- انحصار ولایت مطلق به خداوند یکتا+۶ آیه
- هشدار خدا به مسلمانان و مؤمنان، از گرفتاری به عذاب جهنّم، در صورت گرایش و اتّکا به ظالمان+۱ آیه
- اتّکا به ستمگران، موجب گرفتاری به اتش دوزخ
- ظلم، از موجبات گرفتاری به اتش دوزخ+۲ آیه
- نار (اتش) از نامهای جهنّم
- نجات از جهنّم و عذاب ان، غیر ممکن برای دوزخیان کافر و گناهکار+۱ آیه
- حرمت اتکا و تکیه بر ظالمان
- حرمت اتّکا و سازشکاری با ظالمان
- حرمت همکاری با ظالمان و رضایت به فعل انان
- ممنوعیّت مسلمانان از پذیرش سلطه ظالمان
- شرک به خدا، مصداق ظلم و ستمگری+۴ آیه
- شکیبایی زمینه ساز اجتناب از اتّکا به ستمگران+۱ آیه
- پرهیز از اتّکای به ستمگران نیازمند صبر و شکیبایی+۱ آیه
- تکیه بر ستمگران، برای گسترش توحید و دین، از موارد طغیان و خروج از حدّ و مرز تعیین شده+۱ آیه
- عدم جواز استمداد از ظالمان، برای پیشبرد اهداف دین+۱ آیه
- گرایش به ستمگران و اعتماد و اتّکا به انان، عملی حرام
- تمایل به ستمگران و اعتماد و اتّکای بر انان، موجب گرفتاری به اتش دوزخ
- عدم شایستگی ستم پیشگان، برای حکومت+۱ آیه
- ظلم، موجب محروم شدن از ولایت+۳ آیه
- اعتماد نمودن به ظالمان، موجب محروم شدن از یاری در قیامت
- جایز نبودن همکاری با ظالمان و رضایت به فعل انان
- شرک، از مصادیق ظلم+۳ آیه
- عبادت غیر خدا، از مصادیق بارز ظلم+۱ آیه
- عبادت غیر خدا، موجب گرفتاری به اتش فراگیر جهنّم+۲ آیه
- اتش جهنم، عذاب مدح کننده پادشاه ستمگر
- پرهیز از تمایل و تکیه کردن به ظالمان و ستمگران، موعظه خداوند+۱ آیه
- مؤمنان، تحت ولایت و نصرت الهی+۱ آیه
- پذیرش ولایت خدا باعث بی نیازی از ولایت دیگران+۶ آیه
- تنها خداوند، ولیّ مؤمنان+۵ آیه
- ولایت و سرپرستی غیر شایسته برای ظالمان