آیه ۸ سوره جاثیه

سوره جاثیه(الجاثية)، آیه ۸ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۹

يَسْمَعُ آيَاتِ اللَّهِ تُتْلَىٰ عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِرًا كَأَن لَّمْ يَسْمَعْهَا فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ

که پیوسته آیات خدا را می‌شنود که بر او تلاوت می‌شود، امّا از روی تکبّر اصرار بر مخالفت دارد؛ گویی اصلاً آن را هیچ نشنیده است؛ چنین کسی را به عذابی دردناک بشارت ده!

معنی کلمات و عبارات
«یَسْمَعُ آیَاتِ اللهِ ...»: این بخش می‌تواند جمله مستأنفه، و یا صفت دیگری برای (کلّ) باشد. «یُصِرُّ مُسْتَکْبِراً»: مستکبرانه اصرار می‌ورزد. از روی تکبّر بر کفر و فسق پافشاری و پایداری می‌کند.
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - اصرار مستکبرانه بر کفر، به رغم شنیدن آیات الهى، در پى دارنده عذابى بس دردناک «یسمع ءایت اللّه ... فبشّره بعذاب ألیم» ۲ - استکبار، عامل نادیده انگاشتن حقایق وحى و اصرار بر انکار آن * «یسمع ءایت اللّه تتلى علیه ثمّ یصرّ مستکبرًا کأن لم یسمعها» تعبیر «مستکبراً کأن لم یسمعها» چنین مى نمایاند که صفت استکبار، از عوامل مهم کفر و پافشارى بر رد آیات روشن الهى است. ۳ - کیفر الهى براى کافران، پس از اتمام حجت بر ایشان «تتلى علیه ... فبشّره بعذاب ألیم» ۴ - تهدید مستکبران کفرپیشه از سوى خداوند، به عذابى سخت و بدفرجام «فبشّره بعذاب ألیم» ۵ - کافران حق ناپذیر مورد تمسخر و تحقیر «فبشّره» ذکر عذاب، تناسبى با کاربرد واژه بشارت ندارد. ازاین رو تعبیر به بشارت مى تواند به عنوان سخریه و تحقیر باشد. ۶ - استکبار کافران و اصرارشان بر کفر، هنگام تلاوت آیات الهى بر آنان «تتلى علیه ثمّ یصرّ مستکبرًا» بنابراین که «ثمّ» براى تراخى رتبى باشد - نه زمانى- برداشت بالا استفاده مى شود. ۷ - تکبر و غرور، مانع از دریافت حقیقت «ثمّ یصرّ مستکبرًا» ۸ - تأثیر مقطعى و ناپایدار آیات الهى بر روح مستکبران * «تتلى علیه ثمّ یصرّ مستکبرًا کأن لم یسمعها» بنابراین که واژه «ثمّ» دال بر تراخى زمانى باشد، مى توان چنین برداشت کرد که آیات الهى، تأثیر گذرا و مقطعى در کافران دارد; اما در نهایت انگیزه هاى استکبارى آنان، مانع از تأثیرگذارى آن آیات در وجود آنها مى شود. ۹ - خصلت هاى روحى انسان، داراى تأثیر عمیق بر شناخت هاى وى * «مستکبرًا کأن لم یسمعها» تعبیر «مستکبراً»، در صورتى که مشعر به علیت باشد، مى فهماند که «کبر» به عنوان یک روحیه و خصلت بر دریافت هاى معرفتى و حسّى انسان تأثیر مى گذارد و چه بسا آن را خنثى مى کند (کأن لم یسمعها). ۱۰ - دروغ پردازى و گناه پیشگى، مانع از شنود و دریافت بایسته آیات الهى است. «أفّاک أثیم . یسمع ءایت اللّه ... ثمّ یصرّ مستکبرًا کأن لم یسمعها»
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۵)
  • برخورد استکباری دروغپردازان گناهپیشه، با ایات خدا+۲ آیه
  • استکبار در برابر ایات خدا، در پی دارنده عذاب الهی+۶ آیه
  • استکبار در برابر ایات، ویژگی دروغگویان گنهکار+۱ آیه
  • استکبار در برابر ایات قران، در پی دارنده عذاب دردناک+۱ آیه
  • برخورد استکباری دروغپردازان گنهکار با ایات قران+۲ آیه
  • برخورد انکارامیز کافران با ایات خدا+۲ آیه
  • استکبار، از موانع فهم ایات خدا+۱ آیه
  • دروغپردازی، از عوامل استکبار دربرابر ایاتخدا+۱ آیه
  • گناه و تبهکاری، زمینهساز برتریطلبی+۴ آیه
  • برتریطلبی در برابر ایات الهی، سبب کیفر الهی+۶ آیه
  • کافران صدر اسلام، مردمی لجوج و مستکبر+۱ آیه
  • عذاب سخت و خوارکننده، کیفر استهزای ایات قران+۲ آیه
  • استکبار، منشا برخورد استهزاامیز با ایات الهی+۱ آیه
  • استهزای ایات الهی، از سوی کافران+۲ آیه
  • استکبار و رویگردانی از ایات قران، عامل بشارت عذابی دردناک+۲ آیه
  • دروغگویی، از اسباب بشارت به عذاب الهی+۱ آیه
  • پافشاری بر کفر، پس از شنیدن ایات قران، عامل بشارت به عذابی دردناک+۱ آیه
  • گناهپیشگی، از عوامل بشارت به عذاب الهی+۱ آیه
  • بشارت دروغگویان گناهپیشه و مستکبر در برابر ایات خداوند، به عذاب دردناک+۱ آیه
  • استکبار، از موانع تاثیر ایات خدا و قران بر انسان+۵ آیه
  • برخورد انکارامیز کافران، پس از تلاوت ایات خدا و قران برای انان+۵ آیه
  • تهدید دروغگویان کذّاب به عذابی دردناک، از ناحیه خداوند+۱ آیه
  • تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۱ آیه
  • استکبار در برابر خدا، سبب تهدید شدن به عذاب، از جانب خداوند+۳ آیه
  • استکبار در برابر حق، موجب گرفتاری به اتش جهنّم+۶ آیه
  • حرمت استکبار، در برابر حق+۶ آیه
  • حرمت استهزای ایات خدا+۱ آیه
  • حرمت گناه و نافرمانی از خدا+۲ آیه
  • لزوم اجتناب از همه گناهان+۲ آیه
  • حرمت استهزای ایات الهی+۲ آیه
  • وجوب ایمان به ایات الهی+۴ آیه
  • حرمت استکبار و تکبّرورزی، در برابر ایات خداوند+۱۰ آیه
  • دروغگویی، موجب محرومیّت از دریافت ایات الهی+۱ آیه
  • تهدید دروغگویان به عذاب از سوی خداوند+۱ آیه
  • گرفتاری مستکبران استهزاکننده ایات خدا، به عذاب ذلّت بار و خوارکننده+۲ آیه
  • استکبار در برابر ایات الهی، عامل گرفتاری به عذاب ذلّت بار+۱ آیه
  • قوّه شنوایی، از ابزار شناخت حسّی و راهی برای ادراکات عقلی انسان
  • تکبّر و استکبار، از موانع شناخت ایات و تعالیم الهی+۵ آیه
  • دروغ پردازی، از موانع شناخت و درک ایات الهی+۱ آیه
  • گناه پیشگی، مانع اثربخشی شناخت+۴ آیه
  • لجاجت و سرسختی، مانع شناخت عمیق+۱ آیه
  • استفاده صحیح نکردن از شنوایی، سبب گرفتاری به عذاب جهنّم+۱ آیه
  • استکبار، مانع تاثیر شنیدن ایات خدا، پس از استفاده از شنوایی+۱ آیه
  • دروغ پردازی، مانع تاثیر شنیدن ایات خدا، پس از استفاده از شنوایی+۱ آیه
  • گناه پیشگی، مانع اثر بخشی استماع ایات الهی، پس از استفاده از شنوایی+۱ آیه
  • دروغگویان، بی بهره از تحصیل شناخت عمیق، با شنوایی خود+۱ آیه
  • گناهکاران، بی بهره از تحصیل شناخت عمیق، با استفاده از شنوایی خود+۱ آیه
  • دردناک بودن، از اوصاف عذاب+۱ آیه
  • حق ناشنوایی، از موجبات عذاب دردناک
  • دروغگویی، از اسباب عذاب دردناک+۱ آیه
  • علم کافران به ایات خدا، سبب استهزای ایات از ناحیه انان+۳ آیه
  • ایات از اسما و صفات قران+۲ آیه
  • روحیه استکباری و اصرار بر ان، عامل تکذیب قران و ایات ان+۱ آیه
  • تکذیب ایات قران و برخورد استکباری با ان، موجب عذابی دردناک+۱ آیه
  • گرفتاری به ویل و جهنم، عذاب و کیفر تکذیب کنندگان قران و ایات ان+۱ آیه
  • تکذیب ایات قران، از سوی مشرکان+۳ آیه
  • لجاجت کافران و اصرارشان بر کفر، هنگام تلاوت ایات الهی بر انان+۱ آیه
  • استکبار و برتری طلبی، پیامد گناه و تبهکاری+۴ آیه
  • گناه، از عوامل گرفتاری به عذاب خدا+۲ آیه
  • گناه پیشگی، مانع اثر بخشی شناخت+۴ آیه
  • لزوم اجتناب از همه گناهان+۲ آیه
  • اصرار ورزیدن بر گناه، موجب عذاب سوزان جهنّم+۱ آیه
  • حرمت گناه و نافرمانی از خداوند+۲ آیه
  • بشارت عذاب دردناک به گناهکاران دروغگو+۱ آیه
  • قران، مورد تکذیب گناهکاران+۱ آیه
  • عذاب و جهنّم، کیفر گناهکاران+۵ آیه
  • استکبار در برابر ایات الهی، گناهی موجب کیفر+۵ آیه
  • استکبار، موجب روحیّه حقناپذیری و لجاجت در برابر ایات الهی+۲ آیه
  • لجاجت و روحیّه حقناپذیری متکبّران در برابر ایات الهی، عامل گرفتاری انان به عذاب و کیفر الهی+۴ آیه
  • لجاجت مکذّبان ایات الهی، موجب گرفتاری انها به عذاب الهی+۱ آیه
  • تهدید دروغگویان به عذاب الهی، از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، موظّف به تهدید گناهکاران، با وعده عذاب به انان+۱ آیه
  • مستکبران در برابر ایات خدا، مورد تهدید پیامبر صلی الله علیه و اله به عذاب الهی+۲ آیه
  • وجوب ایمان به ایات الهی+۵ آیه
  • وعده الهی به عذاب گناهکاران+۱ آیه
واژه‌ها