سوره جاثیه(الجاثية)، آیه ۹ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۹
وَإِذَا عَلِمَ مِنْ آيَاتِنَا شَيْئًا اتَّخَذَهَا هُزُوًا أُولَٰئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِينٌ
و هرگاه از بعضی آیات ما آگاه شود، آن را به باد استهزا میگیرد؛ برای آنان عذاب خوارکنندهای است!
معنی کلمات و عبارات
«إِتَّخَذَهَا هُزُواً»: آیات الهی را به تمسخر میگیرد و با بیاعتنائی از کنار آنها میگذرد. آیات الهی را مایه استهزاء دیگران و بازیچه قرار دادن ایشان میسازد. «هُزُواً»: (نگا: بقره / و مائده / و ).
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - آگاهى اندک و سطحى کافران از قرآن، دستمایه آنان براى تمسخر آیات الهى «و إذا علم من ءایتنا شیًا اتّخذها هزوًا»
کلمه «شیئاً»، اندک و ناچیز بودن اطلاعات کافران را افاده مى کند.
۲ - برخورد استهزا آمیز با آیات الهى، داراى ریشه در خصلت هاى استکبارى * «یصرّ مستکبرًا ... اتّخذها هزوًا»
از ارتباط این آیه با آیه قبل، مطلب بالا استفاده مى شود.
۳ - استکبار و خودبرتربینى در دنیا، درپى دارنده عذابى خفت بار و خوارکننده در آخرت «لهم عذاب مهین»
۴ - تناسب عذاب اخروى انسان، با عملکرد دنیوى او * «یصرّ مستکبرًا ... اتّخذها هزوًا أُولئک لهم عذاب مهین»
«عذاب مهین» براى مستکبران استهزاگر به آیات الهى، پاسخ خداوند به عملکرد زشت آنان در تحقیر و استهزاى آیات او است. بنابراین احتمالاً مى توان نتیجه گرفت که نوعى همگونى، میان نوع عذاب و کیفیت عمل انسان وجود دارد.
۵ - دروغ پردازانِ گناه پیشه، داراى فرجامى خفّت بار و آکنده از ذلت «ویل لکلّ أفّاک أثیم ... أُولئک لهم عذاب مهین»
۶ - انکار و استهزا نسبت به آیات الهى، پس از علم به آنها، درپى دارنده کیفر اخروى «و إذا علم ... لهم عذاب مهین»
۷ - نقّادان و عیب جویان آیات الهى، داراى آگاهى هاى محدود و نگرش هاى جزیى و نارسا نسبت به آن «و إذا علم من ءایتنا شیًا اتّخذها هزوًا»
۸ - آگاهى اندک و غیرجامع نسبت به مفاهیم دینى، زمینه مواجهه منفى با آنها* «و إذا علم من ءایتنا شیًا اتّخذها هزوًا»
تفسیر (۹)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار ضعف علمیتناسب عذاب با عملفرجام دروغگویانمحدوده علم استهزاگران آیات خدامنشأ استهزای آیات خدازمینه استهزای آیات خدافرجام ذلت بارآثار سطحی نگری کافرانزمینه تکذیب دینآثار استهزای آیات خداموجبات کیفر اخرویفرجام گناهکاراناستهزای کافرانعذاب ذلت بارآثار استکبارآثار تکذیب آیات خداموجبات عذاب اخرویمراتب عذاب
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۷)
- برخورد استکباری دروغپردازان گناهپیشه، با ایات خدا+۲ آیه
- به تمسخر گرفته شدن ایات الهی از سوی دروغگویان گناهپیشه+۱ آیه
- استهزاکنندگان ایات الهی گرفتار عذاب بزرگ+۱ آیه
- استهزاکنندگان ایات الهی گرفتار عذاب خوارکننده
- برخورد استکباری دروغپردازان گنهکار با ایات قران+۲ آیه
- استهزای ایات قران از سوی کافران+۲ آیه
- عذاب سخت و خوارکننده، کیفر استهزای ایات قران+۳ آیه
- استکبار، منشا برخورد استهزاامیز با ایات الهی+۱ آیه
- استهزای ایات الهی، از سوی کافران+۷ آیه
- هشدار خداوند، نسبت به استهزاگران ایات الهی، از عذاب سخت جهنّم+۴ آیه
- تهدید استهزاگران ایات الهی به عذاب جهنّم، از سوی خداوند+۲ آیه
- استهزای ایات خدا، موجب ورود به دوزخ+۶ آیه
- حرمت استهزای ایات خدا+۸ آیه
- حرمت استهزای ایات الهی+۹ آیه
- گرفتاری دروغ گویان استهزاگر ایات الهی، به عذاب ذلّت بار+۱ آیه
- گرفتاری مستکبران استهزاکننده ایات خدا، به عذاب ذلّت بار و خوارکننده+۲ آیه
- استکبار در برابر ایات الهی، عامل گرفتاری به عذاب ذلّت بار+۱ آیه
- گرفتاری استهزاگران ایات الهی، به عذاب ذلّت بار
- گناه، موجب گرفتاری به عذاب ذلّت بار در دنیا+۲ آیه
- شناخت اندک و سطحی کافران از قران، دستمایه انان برای تمسخر ایات الهی
- عذاب الهی، خوارکننده و ذلّت بار+۱ آیه
- انکار و استهزا به ایات الهی، پس از علم به انها، درپی دارنده کیفر اخرتی
- علم کافران به ایات خدا، سبب استهزای ایات از ناحیه انان+۳ آیه
- استهزای ایات قران به وسیله مکذّبان گناهکار، به رغم علم و اگاهی به حقّانیّت ان+۱ آیه
- حرمت استهزای قران+۵ آیه
- استهزای قران و ایات ان، در پی دارنده گرفتاری به اتش دوزخ+۱ آیه
- عذاب سخت و خوار کننده، کیفر استهزای ایات قران+۳ آیه
- عذاب بزرگ، کیفر استهزای قران و ایات ان+۲ آیه
- تکذیب و استهزای ایات قران به رغم علم به ان، موجب عذابی خوار کننده و ذلت بار+۱ آیه
- قران، مورد تکذیب افراد گناهکار و افترا زننده+۱ آیه
- تکذیب ایات قران، از سوی مشرکان+۵ آیه
- استهزای ایات قران، از سوی کافران به قران+۲ آیه
- تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۱ آیه
- دروغگویان گناهکار استهزاگر ایات الهی و گرفتار عذاب ذلّت بار+۱ آیه
- استکبار، موجب روحیّه حقناپذیری و لجاجت در برابر ایات الهی+۲ آیه
- لجاجت و روحیّه حقناپذیری متکبّران در برابر ایات الهی، عامل گرفتاری انان به عذاب و کیفر الهی+۳ آیه
- وجوب ایمان به ایات الهی+۵ آیه