سوره جاثیه(الجاثية)، آیه ۶ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۹
تِلْكَ آيَاتُ اللَّهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَ اللَّهِ وَآيَاتِهِ يُؤْمِنُونَ
اینها آیات خداوند است که ما آن را بحقّ بر تو تلاوت میکنیم؛ اگر آنها به این آیات ایمان نیاورند، به کدام سخن بعد از سخن خدا و آیاتش ایمان میآورند؟!
معنی کلمات و عبارات
«تِلْکَ آیَاتُ اللهِ»: مراد آیات قرآن است. «بِالْحَقِّ»: به حق و حقیقت. راست و درست. «بَعْدَ اللهِ وَ آیَاتِهِ»: بعد از سخن خدا و آیههای او. بغیر از خدا، که همه چیز دالّ بر بودن او است، بعد از سخن خدا قرآن، و بعد از نشانههای موجود در گستره جهان.
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - آیات قرآن، منطبق با حقیقت و واقعیت هستى و به دور از هرگونه کذب و افترا «تلک ءایت اللّه نتلوها علیک بالحقّ»
برداشت بالا بنابراین نکته است که «تلک»، اشاره به آیات قرآن باشد و «بالحقّ» حال براى مفعول «نتلو» و نیز «حقّ» به معناى مطابق با واقع باشد.
۲ - آیات الهى، حق و پیراسته از هرگونه باطل و بیهودگى «نتلوها علیک بالحقّ»
برداشت بالا، بر این پایه است که «بالحقّ» حال براى مفعول «نتلو» باشد.
۳ - یادکرد آیات تکوینى به انسان ها، تذکرى سازنده و ضرورى در هدایت آنان «تلک ءایت اللّه نتلوها علیک بالحقّ»
بنابراین که «بالحقّ» متعلق به «نتلو» باشد، مى توان استفاده کرد که تلاوت آیات و تذکر به آن، امرى بایسته و ضرورى در جهت هدایت بشر است.
۴ - اسرار و قوانین نهفته در متن حیات و طبیعت، نشانه هایى ارجمند بر وجود خداى یگانه «تلک ءایت اللّه»
از تعبیر «تلک» - که اشاره به دور است - مى توان استفاده کرد مشارالیه آن، آیات تکوینى است، نه آیاتى که بالفعل نازل مى شود. همان طور که این تعبیر، بیانگر ارجمندى و اهمیت آیات تکوینى نیز مى باشد. تصریح به «آیات اللّه» پس از تذکر به این نشانه ها در آیات پیشین، مى تواند پیامدار توحید باشد; یعنى، این نشانه ها - با همه شگفتى و تنوع - نظام واحدى را شکل بخشیده است و نمى تواند جز از مبدئى یگانه باشد.
۵ - روى گردانان از خداوند و آیات او، اصلاح ناپذیر و غیرقابل هدایت اند. «فبأىّ حدیث بعد اللّه و ءایته یؤمنون»
جمله «فبأىّ حدیث...» - که مفید استفهام تعجبى است - مى تواند اشاره به این نکته داشته باشد که اگر انسان، در پرتو آیات الهى هدایت نشود، دیگر به هدایتى دست نخواهد یافت; چه این که هدایت دیگرى نیست تا از آن بهره مند گردد.
۶ - هدایت ناپذیران از وحى و آیات الهى، تأثیرناپذیر از هر پیام و ابزار هدایتى دیگر «فبأىّ حدیث بعد اللّه و ءایته یؤمنون»
جمله «فبأىّ حدیث...» - که مفید استفهام تعجبى است - مى تواند بیانگر این نکته باشد که اگر انسان در پرتو آیات الهى هدایت نشود; دیگر به هدایتى دست نخواهد یافت; چه این که هدایت دیگرى نیست تا از آن بهره مند گردد.
۷ - معارف وحى و آیات الهى، نیرومندترین وسیله و عامل هدایت انسان «فبأىّ حدیث بعد اللّه و ءایته یؤمنون»
خداوند مى فرماید: پس از قرآن دیگر پیامى نیست که بتواند منکران قرآن را هدایت کند. از این بیان استفاده مى شود که قرآن بالاترین حد کارایى و روشنگرى را دارا است.
۸ - مشکل منکران قرآن، نهفته در خودشان و نه ناشى از نارسایى مفاهیم وحى «نتلوها علیک بالحقّ فبأىّ حدیث بعد اللّه و ءایته یؤمنون»
خداوند با تعبیر «فبأىّ حدیث...»، تأثیر و کارایى والا و بى نظیر قرآن را یادآور شده است. این تعبیر تعریضى به کافران نیز دارد که کفر و بى ایمانى آنان، برخاسته از نارسایى مفاهیم وحى نیست; بلکه ریشه در لجاج، عناد و سست اندیشى نهفته در درون آنها دارد.
۹ - الفاظِ قرآن، همچون محتواى آن، نازل شده از سوى خداوند است. «نتلوها علیک بالحقّ»
با توجه به کلمه «تلاوت» و اسناد آن به خداوند، مطلب بالا استفاده مى شود.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تنزیه آیات خداتنزیه آیات قرآنحق ناپذیری مکذبان قرآنهدایت ناپذیری معرضان ازخداهدایت ناپذیری مکذبان آیات خداهدایت ناپذیری مکذبان وحیوحیانیت الفاظ قرآنحقانیت آیات قرآنتذکر آیات خداحقانیت آیات خدامنشأ تکذیب قرآنرازهای آفرینشهدایت ناپذیرانهدایتگری وحیهدایتگری آیات خداوضوح قرآندلایل توحیدآیات آفاقیعوامل هدایت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
- اعتقاد مؤمنان به ایه خدا بودن پدیدههای طبیعی+۲ آیه
- تلاوت ایات قران برای پیامبر از سوی خدا+۳ آیه
- حقّانیّت ایات تلاوت شده بر محمد(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- حقّانیّت ایات تلاوت شده بر پیامبر(صلی الله علیه واله)از سوی خداوند+۲ آیه
- کافران صدر اسلام، مردمی لجوج و مستکبر+۱ آیه
- برخورد انکارامیز کافران، پس از تلاوت ایات خدا و قران برای انان+۲ آیه
- برخورد استکبارامیز کافران در برابر قران پس از تلاوت بر انان+۱ آیه
- بر حق بودن تلاوت ایات الهی از طرف خداوند بر پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- تلاوت به حق ایات قران بر پیامبر(صلی الله علیه واله)، از جانب خدا+۲ آیه
- حقّانیّت ایات تلاوت شده، از طرف خدا بر پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- حقّانیّت تلاوت ایات الهی از سوی خداوند، بر پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- گناه پیشگی، عامل دروغ پردازی علیه دین و ایات الهی+۱ آیه
- ایمان کافران به سخنی غیر از سخن خدا و ایات او، مورد سؤال انکاری او
- ایمان کافران به سخنی غیر از سخن خدا و ایات او، مورد سؤال انکاری او+۱ آیه
- علم کافران به ایات خدا، سبب استهزای ایات از ناحیه انان+۳ آیه
- ابادانی و عمران زمین، از ایات خدا
- ایات از اسما و صفات قران+۳ آیه
- قران، کتاب حدیث و جدید+۳ آیه
- حق، از صفات قران+۴ آیه
- حقانیّت ایات قرانی تلاوت شده بر پیامبر(صلی الله علیه واله)، از سوی خدا+۲ آیه
- لجاجت کافران و اصرارشان بر کفر، هنگام تلاوت ایات الهی بر انان+۱ آیه
- گناه پیشگی، موجب دروغ پردازی، علیه دین و ایات خدا+۱ آیه
- تلاوت ایات قران بر پیامبر صلی الله علیه و اله، از سوی خداوند+۳ آیه
- وجوب ایمان به ایات الهی+۴ آیه