آیه ۴۴ سوره حجر

سوره حجر(الحجر)، آیه ۴۴ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۴

معنی کلمات و عبارات
«جُزْءٌ مُّقْسُومٌ»: بهره جداگانه. مراد طائفه معیّن و گروه مشخّصی است که به تناسب عذاب از آن در به دوزخ می‌آیند.
نزول
نکات آیه
۱- جهنّم، داراى هفت در است. «لها سبعة أبوب لکلّ باب منهم جزء مقسوم» ۲- براى ورود هر دسته از گمراهان به جهنّم، درى مخصوص وجود دارد. «من الغاوین . و إن جهنّم لموعدهم ... لها سبعة أبوب لکلّ باب منهم جزء مقسوم» ۳- جهنّم، داراى هفت درکه (طبقات زیرین) است و هر گروهى از گمراهان در درکه مخصوص و طبقه مشخصى جاى دارند. «لها سبعة أبوب لکلّ باب منهم جزء مقسوم» برداشت فوق، مبتنى بر این است که مقصود از «أبواب» معناى کنایى آن باشد; زیرا هر درى، نوعاً به سوى مکانى خاص گشوده مى شود و به جایى مستقل منتهى خواهد شد و مؤید این معنا، عبارت بعدى است که هر بابى، براى گروهى از گمراهان تعیین شده است. ۴- هفت جرم و راه خطا در دنیا وجود دارد که به جهنّم منتهى مى شود. «إن جهنّم ... لها سبعة أبوب لکلّ باب منهم جزء مقسوم» ۵- جهنّم، داراى درکات و عذابهاى متفاوت و شدید و ضعیف «لها سبعة أبوب لکلّ باب منهم جزء مقسوم» برداشت فوق، مبتنى بر این است که مقصود از «سبعة» در آیه، کنایه از کثرت و حاکى از شدت و ضعف و تفاوت عذابهاى جهنّم باشد نه بیان عدد مشخص. ۶- هر گناهى، کیفر و عذاب متناسب خود را دارد. «و إن جهنّم لموعدهم أجمعین . لها سبعة أبوب لکلّ باب منهم جزء مقسوم» از اینکه گفته شده است: «براى هر گروهى از گمراهان در و یا طبقه اى مخصوص در جهنّم وجود دارد» به دست مى آید که گناهان متفاوتند و کیفر متناسب خود را دارند. ۷- عقیده و عمل انسان، نقشى تعیین کننده در سرنوشت او دارد. «إلاّ من اتبعک من الغاوین . و إن جهنّم لموعدهم أجمعین . لها سبعة أبوب لکلّ باب منهم جزء مقسوم»
تفسیر (۱۱)
روایات و احادیث

۸- «عن أمیرالمؤمنین(ع): إن جهنّم لها سبعة أبواب أطباق بعضها فوق بعض [و وضع إحدى یدیه على الاُخرى] فقال: هکذا و إن الله ... وضع النیران بعضها فوق بعض فأسفلها جهنّم و فوقها لظّى و فوقها الحطمة و فوقها سقر و فوقها الجحیم و فوقها السعیر و فوقها الهاویة ; [منبع: مجمع البیان، ج ۶، ص ۵۱۹; نورالثقلین، ج ۳- ، ص ۱۹، ح ۶۴.] از امیرالمؤمنین(ع) روایت شده است: جهنّم داراى هفت در و طبقه است که هر کدام بالاى دیگرى قرار دارد. امام [براى نشان دادن چگونگى طبقات] یکى از دستها را بالاى دیگرى قرار داد و فرمود: این چنین [و افزود] همانا خدا ... آتشها را بعضى بالاى بعضى دیگر قرار داده است. طبقه زیرین آنها «جهنّم» و بالاى آن «لظّى» و بالاى آن «حطمة» و بالاى آن «سقر» و بالاى آن «جحیم» و بالاى آن «سعیر» و بالاى آن «هاویه» است». ۹- «عن أبى عبدالله(ع) عن أبیه، عن جدّه(ع)قال: للنار ... باب یدخل منه فرعون و هامان و قارون و باب یدخل منه المشرکون و الکفار ... و باب یدخل منه بنواُمیّه ... و باب یدخل منه مبغضونا و محاربونا و خاذلونا و انه لأعظم الأبواب و أشدها حرّاً ; [منبع: خصال صدوق، ج ۲، ص ۳۶۱، ح ۵۱; نورالثقلین، ج ۳، ص ۱۸، ح ۶۳.] از امام سجاد(ع) روایت شده است که فرمود: براى آتش ... درى است که فرعون، هامان و قارون از آن داخل مى شوند و درى است که مشرکان و کافران از آن داخل مى شوند ... و درى است که بنى امیّه از آن داخل مى شوند ... و درى است که از آن داخل مى شوند کسانى که بغض ما را در دل دارند و با ما در ستیزند و ما را یارى نمى کنند و این بزرگ ترین و سوزنده ترین آن درهاست...». ۱۰- «عن النبى(ص) فى قوله «لکلّ باب منهم جزء مقسوم» قال: إن من أهل النار من تأخذه النار إلى کعبیه، و إن منهم من تأخذه النار إلى حجزته، و منهم من تأخذه إلى تراقیه منازل بأعمالهم، فذلک قوله: «...لکلّ باب منهم جزء مقسوم» ...; [منبع: الدرالمنثور، ج ۵، ص ۸۲.] از رسول خدا(ص) در باره سخن خدا «لکلّ باب منهم جزء مقسوم» روایت شده است که فرمود: بعضى از اهل آتش کسانى اند که آتش تا غوزکهاى آنان را فرا مى گیرد و بعضى را تا کمر (جاى کمربند) و بعضى را تا گلو. اینها منازل و مراتبى است که به اختلاف اعمال اهل آتش بستگى دارد و این است قول خدا: ... لکل باب منهم جزء مقسوم...». ۱۱- «قال رسول الله(ص) فى قوله تعالى: «لکلّ باب منهم جزء مقسوم»: جزء أشرکوا بالله، و جزء شکّوا فى الله و جزء غفلوا عن الله; [منبع: الدرالمنثور، ج ۵، ص ۸۳.] رسول خدا(ص) درباره سخن خداوند متعال «لکلّ باب منهم جزء مقسوم» فرمود: گروهى به خدا شرک ورزیده و گروهى در خدا شک آورده و گروهى از خدا غافل بوده اند [اینان گروههاى تقسیم شده براى درهاى جهنّمند].

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶)
  • جهنّم، دارای هفت در
  • جهنّم، دارای هفت در+۱ آیه
  • هر در از درهای جهنّم، مخصوص دستهای خاص از دوزخیان+۱ آیه
  • جهنّم، دارای طبقاتی انباشته از اتش+۵ آیه
  • ورود هر دسته از گمراهان و پیروان شیطان به جهنّم، از درهای هفتگانه+۲ آیه
  • درهای مخصوص، برای ورود هر دسته از گمراهان به جهنّم+۲ آیه
واژه‌ها