آیه ۷۵ سوره حجر

سوره حجر(الحجر)، آیه ۷۵ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۶

معنی کلمات و عبارات
«الْمُتَوَسِّمِینَ»: جمع مُتوسِّم، کسی که از روی نشانه‌های ظاهری و علائم ناچیز به حقائق اشیاء پی می‌برد. دارای فراست و ذکاوت.
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- در سرگذشت قوم لوط براى هوشمندان ژرف نگر و پژوهندگان روشن بین، نشانه هاى بسیارى از خدا و عظمت او وجود دارد. «و أمطرنا علیهم حجارة من سجّیل. إن فى ذلک لأیت للمتوسّمین» «متوسم» در لغت به کسى گفته مى شود که در علامتها و نشانه ها به دقت بنگرد و مقصود از آن کسى است که در جست و جوى علل و عوامل بروز حوادث و نیز عواقب و پیامدهاى امور بوده و هوشمندانه در آنها نظر افکند. ۲- سرگذشت ابراهیم(ع) و لوط(ع) و قوم او، سرشار از نشانه هاى خداوند «قالوا لاتوجل إنا نبشرک بغلم علیم ... و أمطرنا علیهم حجارة من سجّیل. إن فى ذلک لأیت للمتوسّمین» برداشت فوق مبتنى بر این است که «ذلک» اشاره به مجموعه داستانهاى ابراهیم(ع) و لوط(ع) باشد. ۳- شناخت صحیح خداوند (توحید) و پندآموزى و درس گیرى، هدف و فلسفه نقل داستانها و حوادث تاریخى در قرآن است. «و نبّئهم عن ضیف إبرهیم ... و أمطرنا علیهم حجارة من سجّیل. إن فى ذلک لأیت للمتوسّمین» جمله «إن فى ذلک ...» و نیز جمله «إن فى ذلک لأیة للمؤمنین» در آیه ۷۷ به منزله نتیجه گیرى از نقل داستان ابراهیم(ع) و قوم لوط است و این نتیجه گیرى مى تواند بیانگر هدف و فلسفه بیان داستانها باشد. ۴- شناخت صحیح آیات الهى، در گرو هوشیارى، فراست و ژرف نگرى است. «إن فى ذلک لأیت للمتوسّمین» ۵- شناخت صحیح حوادث عبرت انگیز تاریخ و پندپذیرى و درس آموزى از آنها، در گرو ژرف نگرى و برخورد هوشمندانه است. «و نبّئهم عن ضیف إبرهیم ... و أمطرنا علیهم حجارة من سجّیل . إن فى ذلک لأیت للمتوسّمین» ۶- قرآن، فراخوان مردم به هوشمندى و ژرف نگرى در آیات الهى و حوادث و تحولات تاریخى «و نبّئهم عن ضیف إبرهیم ... و أمطرنا علیهم حجارة من سجّیل . إن فى ذلک لأیت للمتوسّمین» ۷- رعایت ادب، توجه به درس آموزى و دورى از بدآموزى در نقل داستانهاى مربوط به امور جنسى و فساد اخلاقى، امرى لازم و بایسته «و نبّئهم عن ضیف إبرهیم ... قال إن هؤلاء ضیفى فلاتفضحون ... قال هؤلاء بناتى إن کنتم فعلین ... إن فى ذلک لأیت للمتوسّمین» برداشت فوق با توجه به این نکته است که: خداوند داستان قوم لوط را - که دچار انحراف جنسى و همجنس بازى بودند - به گونه اى نقل فرموده است که نه تنها بدآموزى در آن وجود ندارد; بلکه آن را مایه پندگیرى و درس آموزى و نشانه عظمت خداوند دانسته است.
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
  • ویرانههای به جا مانده از گذشتگان، ایه خدا+۷ آیه
  • نابود شدن قوملوط، از ایات خدا+۱۳ آیه
  • زیرکی، از عوامل بهرهمندی از ایات خدا
  • عزم بر پندگیری و درساموزی، شرط بهره گرفتن از ایات خدا+۲ آیه
  • بقایای شهر ویران شده قوم لوط، ایهای برای مؤمنان+۲ آیه
  • بهرهگیری هوشیاران از ایات الهی با مطالعه حالات اقوام گذشته+۴ آیه
  • داستان قوم لوط، عبرت و ایه الهی برای هوشمندان+۵ آیه
  • اثار باستانی به جا مانده از گذشتگان، از منابع شناخت تاریخ+۶ آیه
  • نابودی محلّ سکونت قوم لوط، عبرتی برای دیگران+۸ آیه
  • عبرت اموزی مؤمنان، از فرجام پیشینیان+۴ آیه
  • عبرت اموزی هوشمندان و ژرف نگران، از سرنوشت شوم امّتهای پیشین+۱ آیه
  • سرنوشت شوم قوم لوط، مایه پند و عبرت+۱۱ آیه
  • نجات نیافتن همسر لوط و مشترک بودن او در سرنوشت هلاکت بار قوم لوط، مایه عبرت برای همگان+۱۱ آیه
  • نجات خانواده لوط و پیروان او از عذاب هلاکت بار شهر لوط، مایه عبرت برای دیگران+۱۱ آیه
  • سرگذشت ابراهیم و لوط(علیهما السلام) و قوم او، سرشار از نشانه های خداوند+۵ آیه
  • عبرت هوشمندان و مؤمنان هدف و فلسفه نقل قصّه لوط(علیه السلام) و قومش+۲ آیه
  • رعایت ادب، توجّه به درس اموزی و دوری از بداموزی، در نقل داستانهای مربوط به امور جنسی، امری لازم و بایسته
  • فرجام و سرنوشت هلاکت بار قوم لوط، دارای ایاتی برای اندیشمندان عبرت پذیر+۱ آیه
  • داستان لوط علیه السلام و قومش، عبرت و ایه الهی برای هوشمندان+۳ آیه
  • زیرکی و ژرف اندیشی، از اوصاف مؤمنان راستین+۱ آیه
  • فراست و هوشیاری، از اوصاف اهل ایمان+۱ آیه
واژه‌ها