سوره حجر(الحجر)، آیه ۹۲ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۷
فَوَرَبِّكَ لَنَسْأَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ
به پروردگارت سوگند، (در قیامت) از همه آنها سؤال خواهیم کرد...
معنی کلمات و عبارات
«لَنَسْأَلَنَّهُمْ»: بیگمان از ایشان سؤال و بازخواست میکنیم.
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- سوگند مؤکد خداوند به ربوبیت خویش بر بازپرسى تمامى کافران و تجزیه گران دین «فوربّک لنسئلنّهم أجمعین»
ضمیر جمع غایب «لنسئلنّهم» هم مى تواند به کافرانى برگردد که در چند آیه قبل از آن سخن به میان آمد (...أزواجاً منهم) و هم مى تواند به «المقتسمین» اشاره داشته باشد. برداشت فوق بنابر هر دو احتمال است.
۲- سوگند براى اثبات و احقاق حق، امرى جایز و مشروع «فوربّک لنسئلنّهم»
از سوگند خداوند بر اثبات قیامت، مى توان جواز و مشروعیت اصل سوگند را استفاده کرد.
۳- پیامبر(ص) داراى شخصیتى والا در نزد پروردگار و برخوردار از عنایت و لطف ویژه او «فوربّک»
از اینکه خداوند در سوگند خویش پیامبر(ص) را مخاطب قرار داد و فرمود: «سوگند به پروردگار تو...» برداشت فوق استفاده مى شود.
۴- صفت «رب» از اوصاف مهم خداوند «فوربّک»
از اینکه صفت «رب» مورد قسم قرار گرفت، مى تواند برداشت فوق را افاده کند.
۵- قیامت، روز بازخواست از مجرمان و تجزیه کنندگان آیات قرآن «لنسئلنّهم أجمعین»
آورده شدن فعل مضارع «نسئل» براى بازخواست، مى تواند اشاره به آینده و روز قیامت داشته باشد.
۶- همه انسانها بدون استثنا، در قیامت مورد بازپرسى خداوند قرار خواهند گرفت. «فوربّک لنسئلنّهم أجمعین»
برداشت فوق، بنابراین احتمال است که مرجع ضمیر «هم» - به قرینه «إنى أنا النذیر المبین» - همه انسانها باشد. به دلیل اینکه «نذیر» بودن پیامبر(ص) براى همه انسانهاست.
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
عمومیت مؤاخذه در قیامتمؤاخذه اخروی گناهکارانمؤاخذه از تجزیه کنندگان دینمؤاخذه اخروی تجزیه کنندگان قرآنربمؤاخذه کافرانسوگند به ربوبیت خداسوگند برای اثبات حقایقسوگند جایزاحکام سوگندسوگندهای قرآنفضایل محمدمشمولان لطف خداویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۳)
- محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۳ آیه
- یقینی و حتمی بودن حسابرسی، از اعمال انسان+۲ آیه
- هشدار خداوند به حسابرسی از اعمال تجزیهکنندگان قران+۳ آیه
- حسابرسی تمامی اعمال تجزیهکنندگان قران، در قیامت+۳ آیه
- سوگند خدا به پروردگار محمّد(صلی الله علیه واله)، جهت بیان قطعیّت حسابرسی از کافران و تجزیهگران قران+۳ آیه
- ربوبیّت الهی، مقتضی بازپرسی از اعمال و رفتار ادمی در قیامت+۴ آیه
- سوگند مؤکّد خداوند به ربوبیّت خویش، بر بازپرسی از تمامی کافران و تجزیه کنندگان قران+۱ آیه
- گرفتاری تجزیه کنندگان قران، به عذاب الهی+۴ آیه
- مسیول بودن انسان، در مقابل اعمال و رفتار خویش+۳ آیه
- سوگند خداوند، مبنی بر حسابرسی تجزیه کنندگان قران در قیامت+۳ آیه
- قسم خداوند به ربوبیّت خویش، درباره بازپرسی از تمامی کافران و تجزیه گران دین+۱ آیه
- / 5. ضمیر خطاب همراه با قَسَم+۴ آیه
- حسابرسی خداوند، از اعمال یهود، در قیامت+۳ آیه