سوره حج(الحج)، آیه ۵۸ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۳۹
وَ الَّذِينَ هَاجَرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَ قُتِلُوا أَوْ مَاتُوا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللَّهُ رِزْقاً حَسَناً وَ إِنَ اللَّهَ لَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ
و کسانی که در راه خدا هجرت کردند، سپس کشته شدند یا به مرگ طبیعی از دنیا رفتند، خداوند به آنها روزی نیکویی میدهد؛ که او بهترین روزیدهندگان است!
معنی کلمات و عبارات
«الَّذِینَ هَاجَرُوا ...»: مراد مهاجران صدر اسلام به طور خاصّ، و مهاجران همه ادیان در طول زمان به طور عام است. «رِزْقاً حَسَناً»: عطاء زیبا و والا. مراد پاداش ویژه است، ولی جز خدا کسی ماهیّت و مقدار آن را نمیداند. «الرَّازِقِینَ»: در اصل (رازق) به معنی روزیآفرین است، ولی در اینجا مراد از (رازق) عطاء کننده خیر و رساننده نعمت به دیگران است.
نزول
سال ۱۰ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - ترک شهر و دیار خود و هجرت به دیار غربت به منظور حفظ دین، عملى شایسته و محبوب خداوند «و الذین هاجروا فى سبیل اللّه ... لیرزقنّهم اللّه»
۲ - خدا، عهده دار پاداش مؤمنان مهاجر «و الذین هاجروا فى سبیل اللّه ... لیرزقنّهم اللّه رزقًا حسنًا»
۳ - مرگ مهاجران در دیار هجرت، هم سنگ شهادت آنان در آن دیار «و الذین هاجروا ... ثمّ قتلوا أو ماتوا ... رزقًا حسنًا»
۴ - تضمین بهشت از سوى خدا، براى آن دسته از مهاجران صدراسلام که تا آن زمان (زمان نزول آیه فوق) با مرگ طبیعى از دنیا رفته و یا به دست دشمن کشته شده بودند. «و الذین هاجروا فى سبیل اللّه ثمّ ... لیرزقنّهم اللّه رزقًا حسنًا»
۵ - رزق نیکو، پاداش اخروى خدا به مؤمنان مهاجر «و الذین هاجروا ... لیرزقنّهم اللّه رزقًا حسنًا»
۶ - خدا، بهترین روزى دهنده است. «و إنّ اللّه لهو خیر الرزقین»
تفسیر (۶)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ارزش مرگ مهاجرانروزی اخروی مهاجرانشهادت مهاجران صدراسلاممرگ مهاجران صدراسلاممهاجران صدراسلام در بهشتفضیلت هجرتروزی نیکوی مهاجرانمنشأ پاداش مهاجرانپاداش اخروی مهاجرانخیرالرازقینمنشأ پاداش مؤمناناهمیت دینداریمنشأ روزیرازقیت خداپاداشهای خداعمل پسندیدهاختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۴)
- بهشت، روزیِ نیکوی الهی و ارزانی شده از جانب خدا به شهدا+۱ آیه
- برخورداری مهاجران، از رزق نیکو و جایگاهِ مورد رضایت در بهشت+۱ آیه
- برخورداری شهیدان، از رزق و روزی خداوند در بهشت+۱ آیه
- شهادت در راه خدا، از اسباب راهیابی به بهشت+۵ آیه
- رزق نیکو، پاداش اخرتی خدا به مؤمنان مهاجر
- شهادت، موجب سکونت در بهشت+۵ آیه
- هجرت در راه خدا، موجب برخورداری از روزی نیکو
- توجّه به حلم و بردباری خداوند، زمینه ساز پایداری در راه او+۱ آیه
- خداوند، بهترین روزی دهنده برای بندگانش+۴ آیه
- خداوند، بهترین روزی دهنده+۴ آیه
- عقیده به بهترین روزی رسان بودن خداوند، باعث رغبت به هجرت
- خدا، عهده دار رزق مؤمنان مهاجر، در اخرت
- شهیدان، برخوردار از رزق پسندیده در بهشت
- شهیدان، برخوردار از روزی نیکو در بهشت
- رزق نیکو، پاداش اخرتی مؤمنان مهاجر (کشته یا مرده) در راه خدا
- شهادت، موجب برخورداری از روزیهای خدا+۱ آیه
- هجرت، زمینه بهره مند شدن از رزق خداوندی+۱ آیه
- خداوند، فراهم اورنده رزق و روزی انسانها+۴ آیه
- رضایت مهاجران در راه خدا، از جایگاه پسندیده خود در اخرت+۱ آیه
- دین اسلام، از موارد راه خدا+۱۲ آیه
- هجرت مؤمنان صدر اسلام، از محیط شرک الود مکّه به مدینه+۱۰ آیه
- شهادت در راه خدا، موجب بهره مندی از رزق ویژه الهی+۱ آیه
- هجرت در راه خدا، زمینه نیل به مقام شهادت+۴ آیه
- بهشت موعود، پاداش شهیدان راه خدا+۸ آیه
- بهره مندی از رزق نیکو، پاداش شهادت در راه خدا
- شهیدان، برخوردار از روزی نیکو در بهشت
- مظلوم قرار گرفتن گروهی از مسلمانان صدر اسلام، تحت سیطره ظلم مشرکان مکّه
- شهادت در راه خدا، در قلمرو علم و اگاهی خدا+۱ آیه
- قسم تاکیدی خداوند، برای بهره مند ساختن مهاجران راه خدا از روزی نیکو و داخل کردن انان در جایگاه مورد رضایت انان، پس از شهادت و یا مرگ طبیعی انان+۱ آیه
- سوگند خداوند، برای حتمیّت پاداش مهاجران در راه خدا+۱ آیه
- مهلت به کافران و عدم شتاب در عقوبت انان، از جلوه های حلم خدا+۱ آیه
- مهاجران راه خدا در صورت کشته شدن یا مردن، برخوردار از رزق نیکوی خداوند
- مرگ مهاجران در راه خدا، موجب بهرهمند شدن از رزق نیکوی خداوند
- مرگ مهاجران راه خدا، موجب داخل شدن انان در جایگاه مورد رضایت انان در اخرت+۱ آیه
- هجرت مؤمنان صدر اسلام، از محیط شرکالود مکّه به مدینه+۱۰ آیه
- مؤمنان مهاجر، برخوردار از جایگاهی مطلوب و دلپذیر در جهان اخرت+۱ آیه
- رزق نیکو، پاداش اخرتی خداوند به مهاجران
- رزق نیکو، پاداش اخرتی خداوند به مهاجران شهید
- مهاجران شهید، بهرهمند از جایگاهی مطلوب و دلپذیر در جهان اخرت+۱ آیه
- اخلاص از ویژگیهای مهاجران+۷ آیه
- تضمین پاداش مهاجران مواجه با مرگ از سوی خداوند+۲ آیه
- مرگ مهاجران در دیار هجرت، همسنگ شهادت انان در ان دیار
- رزق نیکو، پاداش اخرتی خداوند به مهاجران از دنیا رفته و یا به شهادت رسیده
- مهاجران مواجه شده در مسیر هجرت با مرگ، بهرهمند از جایگاهی مطلوب و دلپذیر در جهان اخرت+۱ آیه
- خدایی بودن عمل مهاجرانِ از دنیا رفته، علّت بهرهمندی انان از پاداشهای الهی پس از مرگ+۱ آیه
- بهرهمندی از روزی نیکوی خدادادی، پیامد هجرت در راه خدا و دور شدن از شهر و دیار خود
- ترک وطن و هجرت در راه خدا، دارای مشکلات و ناملایمات+۴ آیه
- ارزش هجرت، منوط به در راه خدا بودن و خالصانه بودن ان+۴ آیه
- ارزش هجرت، منوط به در راه خدا بودن و جهت خدایی داشتن ان+۹ آیه
- هجرت در راه خدا، در پی دارنده جایگاهی مطلوب و دلپذیر در جهان اخرت+۱ آیه
- هجرت و شهادت در راه خدا، موجب بهرهمندی از روزی نیک
- ضرورت انجام دادن هجرت در راه خدا به توصیه خداوند+۸ آیه
- مرگ در هجرت یا کشته شدن در این راه، موجب بهرهمندی از رزق نیکوی خداوند
- معیار قبولی هجرت، در راه خدا بودن ان+۸ آیه