سوره حج(الحج)، آیه ۷۸ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۴۱
وَ جَاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَ مَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ مِنْ قَبْلُ وَ فِي هٰذَا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيداً عَلَيْكُمْ وَ تَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ فَأَقِيمُوا الصَّلاَةَ وَ آتُوا الزَّكَاةَ وَ اعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلاَكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى وَ نِعْمَ النَّصِيرُ
و در راه خدا جهاد کنید، و حقّ جهادش را ادا نمایید! او شما را برگزید، و در دین (اسلام) کار سنگین و سختی بر شما قرار ندارد؛ از آیین پدرتان ابراهیم پیروی کنید؛ خداوند شما را در کتابهای پیشین و در این کتاب آسمانی «مسلمان» نامید، تا پیامبر گواه بر شما باشد، و شما گواهان بر مردم! پس نماز را برپا دارید، و زکات را بدهید، و به خدا تمسّک جویید، که او مولا و سرپرست شماست! چه مولای خوب، و چه یاور شایستهای!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۵ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱۰ رویداد)
- فرض شدن روزه رمضانمرتبط با نزول
15 بعثت · مدینه - کشته شدن کعب بن اشرف
15 بعثت · مدینه - تغییر قبله از بیتالمقدس به کعبه
15 بعثت · مدینه - غزوه بحران
15 بعثت · بحران - غزوه ذی امر
15 بعثت · ذی امر - غزوه قرقرة الکدر
15 بعثت · قرقرة الکدر - اخراج بنیقینقاع از مدینه
15 بعثت · مدینه - سریه نخله
15 بعثت · نخله - غزوه سویق
15 بعثت · قرقرة الکدر / اطراف مدینه - تشریع زکات فطر و نماز عید
15 بعثت · مدینه
نکات آیه
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۸–۷۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۷–۷۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷۸ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷۸ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۷۵–۷۸ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷۸
روایات و احادیث
۳۱ - «عن أبى عبداللّه(ع) قال: سألته عن الجنب یجعل الرکوة أو التوّر فیدخل إصبعه فیه قال: إن کانت یده قذرة فأهرقه و إن کانت لم یصبها قذر فلیغتسل منه هذا ممّا قال اللّه تعالى: «ما جعل علیکم فى الدین من حرج»; ابوبصیر مى گوید: از امام صادق(ع) سؤال کردم: شخص جُنُب ظرف آب کوچکى مى گذارد و انگشت خود را در آن مى زند [حکمش چیست؟ ]فرمود: اگر دستش آلوده به نجاست باشد، باید آن آب را بریزد و اگر آلوده به نجاست نباشد، مى تواند با آن آب غسل کند. این از مصادیق قول خدا است که فرمود: «ما جعل علیکم فى الدین من حرج» خدا در دین حرج و سختى قرار نداده است». [منبع: استبصار، ج ۱، ص ۲۰، ح ۱، ب ۱۰; نورالثقلین، ج ۳، ص ۵۲۴، ح ۲۳۳.] شاید مقصود این باشد که اگر بدن جنب به علت جنابت نجس مى شد، لازم مى آمد جُنُب هیچ وقت نتواند با آب قلیل غسل کند و این حرج است. پس به مقتضاى آیه، بدن جنب نجس نیست.
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸۳)
- دین اسلام، دین اسان
- شریعت ابراهیم(علیه السلام)، شریعتی اسان
- مسلمان، نامی برگزیده از سوی ابراهیم(علیه السلام)، برای امّت پیامبر(صلی الله علیه واله)
- ابراهیم، پدر مسلمانان
- دین ابراهیم(علیه السلام)، شامل احکام اسان
- هماهنگی دین اسلام با دین ابراهیم(علیه السلام) در توحید+۲ آیه
- کوشش خالصانه، سفارش خدا به مؤمنان+۱ آیه
- هماهنگی میان ایین ابراهیم(علیه السلام) و دین اسلام+۵ آیه
- بهرهگیری از عواطف خویشاوندی برای ترغیب مشرکان مکّه به اسلام
- اسلام، دارای احکامی اسان برای بندگان
- لزوم اعتصام مؤمنان به خداوند
- ولایت خداوند بر مؤمنان، علّت لزوم اعتصام انان به او
- امور اقتصادی و معیشتی مردم، دارای جایگاهی مهمّ در حدّ مسایل اعتقادی و عبادی
- خداوند، بهترین امدادگر+۱ آیه
- اعتصام به دین خدا و پذیرش ولایت او، زمینه بهرهمندی از امداد الهی
- اقامه نماز، زمینه برخورداری از امداد الهی+۲ آیه
- پرداخت زکات، زمینهساز جلب امداد الهی+۲ آیه
- پذیرش ولایت خداوند، سبب بهرهمندی از امدادهای او+۱ آیه
- امّت اسلام، برگزیده از سوی خداوند
- ابراهیم(علیه السلام) پدر دینی مسلمانان
- سهولت تکالیف، در دین پدر مسلمانان (ابراهیم(علیه السلام))
- تاثیرپذیری فرزند، از عقاید توحیدی پدران
- اسانگیری در تکالیف، از روشهای تربیتی قران+۱ آیه
- توصیه خداوند به اهل ایمان، برای جهاد خالصانه (با جان و مال) در راه خدا
- جهاد و دفاع در برابر کافران و مشرکان جنگافروز و متجاوز، امری واجب بر مسلمانان
- احکام الهی، اسان و به دور از مشقّت
- انعطاف پذیری احکام، در صورت عارض شدن عسر و حرج
- مطلوب بودن اخلاص، در عمل+۲ آیه
- وجوب اعتصام و تمسّک مؤمنان، به خداوند
- در راه خدا بودن، ملاک مشروعیّت جهاد
- وجوب جهاد بر مؤمنان
- وجوب پرداخت زکات+۱ آیه
- وجوب اقامه نماز
- دین الهی، عاری از احکام حرجی و مشقّت اور
- اعتصام به دین خدا و پذیرش ولایت او، زمینه برخورداری از امداد الهی
- تسلیم، روح و حقیقت دین خداوند+۱ آیه
- پرداخت زکات، از عوامل برخورداری جامعه، از امداد و نصرت خداوند+۲ آیه
- پرداخت زکات، زمینه بهره مندی از ولایت خدا
- پرداخت زکات، از مهم ترین تکالیف شریعت الهی و ارکان عملی ان+۱ آیه
- وجوب پرداخت زکات+۱ آیه
- پرداخت زکات، از تکالیف شریعت ابراهیم(علیه السلام)
- مشقّت و سختی، از عوامل رفع تکلیف و یا تخفیف ان
- ابراهیم(علیه السلام)، از پیامبران صاحب شریعت+۴ آیه
- شریعت ابراهیم(علیه السلام)، اسان و به دور از هرگونه عسر و حرج
- شریعت محمّد(صلی الله علیه واله)، ایینی اسان و خالی از هرگونه عسر و حرج
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، ناظر بر اعمال امّت خویش+۴ آیه
- گواهی گروهی از مسلمانان بر اعمال دیگر مردم، در قیامت+۱ آیه
- مسلم، نام برگزیده ابراهیم علیه السلام برای پیروان پیامبراکرم صلی الله علیه و اله
- پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، حجّت خدا بر مسلمانان و امّت اسلامی+۱ آیه
- رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۳ آیه
- شریعت محمّد صلی الله علیه و اله، ایینی اسان و خالی از هر گونه هرج و مرج
- محمّد صلی الله علیه و اله، گواه مسلمانان، در قیامت+۳ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، دارای مقام عصمت+۳ آیه
- پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله، ناظر و گواه بر اعمال مسلمانان+۴ آیه
- جهاد در راه خدا، از موجبات مدح و ستایش خداووند از انسان مجاهد
- مسلمانان، امّت برگزیده خداوند
- ابراهیم علیه السلام، پدر دینی مسلمانان+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله گواه بر اعمال و کردار مسلمانان+۲ آیه
- مسلمان، نامی برگزیده از سوی ابراهیم علیه السلام برای امّت اسلامی+۱ آیه
- اخلاص در توبه، سفارش خداوند به مؤمنان+۱ آیه
- مؤمنان، افرادی برگزیده و گواه انسانها+۱ آیه
- گواهی مؤمنان، بر اعمال انسانها+۱ آیه
- ادای نماز، از وظایف حتمی مؤمنان+۱ آیه
- مؤمنان، تحت ولایت و نصرت الهی+۳ آیه
- مسلمان، نامی برگزیده از سوی خداوند برای امّت پیامبر
- نامگذاری امّت پیامبر به «مسلمانان» از سوی حضرت ابراهیم علیه السلام
- مسلمان، نام امّت پیامبر در قران
- مسلمان، نام امّت پیامبر، در کتابهای اسمانی
- دستور خداوند به جهاد با نفس امّاره
- نقش اقامه نماز، در اسوه قرار گرفتن مؤمنان برای دیگران
- اقامه نماز، زمینه برخورداری از امداد الهی+۲ آیه
- دعوت الهی از اهل ایمان، برای انجام دادن نماز+۱ آیه
- وجوب اقامه نماز
- وجوب اعتصام و تمسّک مؤمنان، به خداوند
- وجوب جهاد، بر مؤمنان+۱ آیه
- وجوب پرداخت زکات+۱ آیه
- وجوب اقامه نماز
- ولایت خدا، علت لزوم اعتصام مسلمانان به او
- حق ولایت الهی، تنها مجوّز برای تشریع و قانونگذاری
- ادای تکالیف الهی برخاسته از حق ولایت خداوند
- اعتقاد به مولویّت و سرپرستی خداوند و پذیرش ان مقتضی اعتصام به او و پرهیز از غیر او
- پذیرش ولایت خدا مقتضی اقامه نماز، پرداخت زکات و اعتصام به خدا
- خداوند مولا و سرپرست امّت اسلامی