سوره حدید(الحديد)، آیه ۵ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۸
لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ
مالکیّت آسمانها و زمین از آن اوست؛ و همه کارها به سوی او بازمیگردد.
معنی کلمات و عبارات
«لَهُ مُلْکُ ...»: (نگا: آلعمران / .
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - فرمانروایى آسمان ها و زمین، تنها در اختیار خداوند است. «له ملک السموت و الأرض»
«ملک» به معناى سلطنت و فرمانروایى است و تقدیم خبر (له) بر مبتدا (ملک...) افاده حصر مى کند.
۲ - جهان آفرینش، داراى آسمان هاى متعدد است. «ملک السموت»
۳ - بازگشت امور عالم، تنها به سوى خداوند است. «و إلى اللّه ترجع الأُمور»
برداشت یاد شده بدان احتمال است که مراد از «الأمور»، کارهاى مربوط به همه جهان باشد. گفتنى است که تقدیم جار و مجرور (إلى اللّه) بر «ترجع» بیانگر حصر است; یعنى، «و إلى اللّه لا إلى غیره ترجع اُمور العالم».
۴ - رسیدگى نهایى به کار مردمان و تعیین کیفر و پاداش براى آنان، از شؤون خداوند «و إلى اللّه ترجع الأُمور»
در صورتى که مراد از«الأمور» کارهاى مربوط به انسان ها باشد; آیه شریفه به فلسفه قیامت و حضور مردم در پیشگاه خداوند، جهت محاسبه اعمال و مشخص شدن فرجام نهایى شان اشاره دارد.
۵ - بازگشت به خداوند جهت محاسبه اعمال، امرى گریزناپذیر است. «و إلى اللّه ترجع الأُمور»
به کارگیرى فعل مجهول (ترجع) بیانگر آن است که مسأله بازگشت به محضر خداوند، دل بخواهى نبوده و انسان ها - چه بخواهند و چه نخواهند - به حضور او بازگشت داده خواهند شد.
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
کیفر انسان هاپاداش انسان هاحتمیت حسابرسی عملفرجام امورشؤون خداحتمیت بازگشت به خداحاکم آسمان هاحاکم زمینحسابرسی عملتعدد آسمان هاحاکمیت خداجهان بینی توحیدیاختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۹)
- خدا، تدبیرکننده امور اسمانها+۳ آیه
- عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۱۹ آیه
- خدا، یگانه حاکم اسمان+۱۲ آیه
- خدا، مالک اسمانها+۱۴ آیه
- حاکمیّت بلامنازع خدای یگانه، بر تمام موجودات+۱۳ آیه
- عرش الهی، مرکز تدبیر جهان افرینش+۲ آیه
- حاکمیّت جهان، از انِ خدا+۱۰ آیه
- بازگشت پدیدههای جهان افرینش، به سوی خداوند+۴ آیه
- فرمان روایی مطلق و حاکمیّت خدا، از دلایل معاد+۹ آیه
- نظام تغییر فصول و کم و زیاد شدن ساعات شب و روز، از دلایل حاکمیّت الهی+۱ آیه
- اسمان، در قلمرو حاکمیّت خدا+۱۳ آیه
- سراسر جهان، در سیطره حاکمیّت خداوند+۹ آیه
- زمین، عرصه حاکمیّت خداوند+۱۳ آیه
- تدبیر امور زمین، از جانب خداوند+۴ آیه
- اداره و تدبیر امور جهان، برخاسته از اثار علم خدا+۴ آیه
- خلقت اسمانها و زمین در شش روز، بر اساس علم خداوند+۳ آیه
- مالکیّت حقیقی بر زمین، از انِ خداوند+۱۲ آیه
- بازگشت انسان به خدا برای کیفر و پاداش، هدف از معاد+۱۰ آیه
- حرکت تکاملی انسان، دارای هدف و مقتضی معاد+۱۰ آیه