سوره حشر(الحشر)، آیه ۳ · جزء ۲۸ · صفحه ۵۴۵
وَ لَوْ لاَ أَنْ كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِمُ الْجَلاَءَ لَعَذَّبَهُمْ فِي الدُّنْيَا وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابُ النَّارِ
و اگر نه این بود که خداوند ترک وطن را بر آنان مقرّر داشته بود، آنها را در همین دنیا مجازات میکرد؛ و برای آنان در آخرت نیز عذاب آتش است!
معنی کلمات و عبارات
«الْجَلآءَ»: کوچ از شهر و دیار. ترک خانه و کاشانه.
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - تبعید یهود بنى نضیر از مدینه، سرنوشتى تعیین شده از سوى خداوند براى آنان «و لولا أن کتب اللّه علیهم الجلاء لعذّبهم فى الدنیا»
۲ - یهودیان توطئه گر بنى نضیر، مستحق مجازاتى سخت بودند. «هو الذى أخرج الذین کفروا ... و لولا أن ... لعذّبهم فى الدنیا»
۳ - بنى نضیر، به خاطر توطئه و خیانت، مستحق کیفر و مجازاتى سخت بودند و اجراى حکم تبعید علیه آنان، تقدیرى همراه با تخفیف براى ایشان بود. «و لولا أن ... لعذّبهم فى الدنیا»
۴ - قضاى الهى، عامل تبدیل حکم هلاکت بنى نضیر، به تبعید آنان از مدینه «و لولا أن کتب اللّه علیهم الجلاء لعذّبهم فى الدنیا»
۵ - یهودیان توطئه گر (بنى نضیر)، گرفتار عذاب آتش در آخرت «و لهم فى الأخرة عذاب النار»
۶ - کافران مهلت یافته در دنیا، ناگزیر از چشیدن عذاب آتش، در آخرت اند. «و لولا أن ... لعذّبهم فى الدنیا و لهم فى الأخرة عذاب النار»
۷ - مهلت یافتن کافران در دنیا، معلول حکمت و مصلحت سنجى خداوند است; نه عجز و ناتوانى او. «و هو العزیز الحکیم ... و لولا أن کتب اللّه علیهم الجلاء لعذّبهم فى الدنیا»
۸ - تبعید، حکمى الهى در مورد توطئه گران علیه دین و حاکمیت اسلام «هو الذى أخرج ... کتب اللّه علیهم الجلاء»
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار توطئه بنی نضیرآثار خیانت بنی نضیرآثار قضای خداتبدیل کیفر بنی نضیرتبعید توطئه گرانسرنوشت بنی نضیرعذاب بنی نضیرمنشأ تبعید بنی نضیرکیفر توطئه علیه اسلامعذاب اخروی بنی نضیرمنشأ مهلت به کافرانقضای خداتبعید بنی نضیرحتمیت عذاب اخروی کافرانمهلت به کافرانآثار حکمت خدامقدرات خدااهل عذاب
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۷)
- وجود عذاب در اخرت+۲ آیه
- کافران، گرفتار عذاب دردناک در عالم اخرت+۲ آیه
- کافران اهلکتاب، گرفتار عذاب در اخرت+۱ آیه
- کافران، گرفتار عذاب اتش در اخرت+۱ آیه
- تهدید یهود بنینضیر به عذاب اتش در اخرت+۱ آیه
- دشمنی با خدا و رسول، سبب تبعید و مشروعیّت سلب ازادی از یهود بنینضیر+۲ آیه
- فرمان الهی به اواره کردن یهود بنینضیر+۱ آیه
- اواره شدن بنینضیر از کاشانه خود، کیفر مخالفت انان با خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- اواره شدن یهودیان بنینضیر از دیار خود، سرنوشت حتمی انان+۱ آیه
- دشمنان خدا و پیامبر از اهلکتاب محکوم به عقابی شدید در قیامت+۲ آیه
- تبعید اهلکتاب از اطراف مدینه در پی نقض عهد با مسلمانان و پیمان بستن انان با دشمنان اسلام+۱ آیه
- تبعید اهلکتاب (یهود بنینضیر) از مدینه سرنوشتی تعیین شده ازسوی خداوند برای انان+۱ آیه
- تهدید اهلکتاب به عذابی عظیم در اخرت+۱ آیه
- دشمنی اهلکتاب با خدا و رسول، سبب مشروعیّت جنگ با انان و اخراجشان از اطراف مدینه+۳ آیه
- دشمنی اهلکتاب با خدا و رسول(صلی الله علیه واله)، سبب اوارگی و بدبختی انان+۱ آیه
- شکست همراه با خواری کافران اهلکتاب (بنینضیر) با اوارهشدن از دیار خود+۱ آیه
- تخفیف حکم قتل اهلکتاب به تبعید از دیار خود در غزوه بنیالنضیر
- اتش جهنّم، عذابی مضاعف بر عذاب اوارگی برای کفرپیشگان اهلکتاب (یهود بنینضیر)+۱ آیه
- عذاب شدید الهی، کیفر اهلکتاب به دلیل مخالفت انان با خدا+۳ آیه
- اوارگی بنینضیر از خانه و کاشانه، سرنوشت حتمی انان+۱ آیه
- کفرپیشگان بنینضیر، گرفتار عذاب، در عالم اخرت+۲ آیه
- دشمنی و مخالفت بنینضیر با خدا و رسول، زمینهساز اراده خداوند بر اوارگی انان+۲ آیه
- اوارگی و تبعید بنینضیر در جنگ با مسلمانان از خانه و کاشانه، سرنوشت حتمی انان+۱ آیه
- اخراج و تبعید بنینضیر از دیار خویش، به امر خدا+۱ آیه
- اوارگی، کیفر تخفیف یافته بنینضیر+۱ آیه
- بنینضیر، مستحق گرفتاری به عذاب استیصال+۱ آیه
- تبعید بنینضیر در جنگ با مسلمانان از خانه و کاشانه خود، سرنوشت حتمی انان+۱ آیه
- دشمنی و مخالفت بنینضیر با خدا و رسول(صلی الله علیه واله)، زمینهساز اراده خداوند بر اوارگی و تبعید انان+۲ آیه
- تهدید اهلکتاب، به عذاب و کیفر+۱ آیه
- یهود بنینضیر، مورد تهدید الهی به عذاب اتش در اخرت+۱ آیه
- اوارگی از خانه و دیار خود، پیامد جنگ و درگیری+۱ آیه
- یهودیان بنینضیر، گرفتار عذاب اتش در اخرت+۱ آیه
- دشمنی با خدا، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۲ آیه
- جهنّم، کیفر دشمنان خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- نار (اتش) از نامهای جهنّم+۳ آیه
- وجوب اواره ساختن یهودیان بنی نضیر بر پیامبر(صلی الله علیه واله) و مسلمانان+۱ آیه
- جواز تبعید اهل کتاب، در پی نقض عهد با مسلمانان و پیمان بستن انان با دشمنان اسلام+۱ آیه
- دشمنی اهل کتاب با خدا و رسول(صلی الله علیه واله)، سبب مشروعیّت جهاد با انان و اخراج شان از اطراف مدینه+۲ آیه
- دشمنی اهل کتاب با خدا و رسول(صلی الله علیه واله) سبب مشروعیّت جهاد با انان+۲ آیه
- حتمی بودن پیروزی خدا و پیامبران بر دشمنانشان+۲ آیه
- تبعید دشمنان خدا، نمونه ای از کیفر الهی+۱ آیه
- تبعید دشمنان محمّد، نمونه ای از کیفر انان+۱ آیه
- عقوبت شدید، کیفر الهی برای دشمنان محمّد+۲ آیه
- تبعید دشمنان محمّد، حکم و کیفر الهی+۱ آیه
- تبعید بنی نضیر و عذاب دنیا و اخرت، کیفر دشمنی بنی نضیر با خدا و رسول خدا(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- سرنوشت یهود بنی نضیر در دنیا، درس عبرتی برای صاحبان بصیرت+۱ آیه
- کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۴ آیه
- مخالفت با خدا و اوامر او، عامل گرفتار شدن به عذاب شدید الهی+۴ آیه
- عهد و پیمان صلح و عدم تعرّض یهود بنی نضیر با پیامبر(صلی الله علیه واله) و نقض ان از سوی انان+۱ آیه
- عهد و پیمان صلح و عدم تعرّض یهود بنی نضیر با پیامبر(علیه السلام) و نقض ان از سوی انان+۱ آیه
- تخفیف و تبدیل حکم قتل اهل کتاب به تبعید از دیار خود، در غزوه بنی نضیر
- غفلت بنی نضیر از قدرت خدا و تکیه بر قدرت خویش، عامل شکست انان در جنگ با مسلمانان+۱ آیه
- مخالفت بنی نضیر با خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)، در پی برخورداری از قدرت دفاعی، موجب عذاب در دنیا و اتش جهنّم در اخرت، به فرمان خداوند+۲ آیه
- شکست بنی نضیر، با دارا بودن قدرت محکم دفاعی، از سوی خداوند، در پی دشمنی و مخالفت انان با خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- شکست بنی نضیر، با برخورداری از قدرت محکم دفاعی، جلوه ای از شدّت عقوبت خداوند+۲ آیه
- اوارگی یهودیان بنی نضیر از دیار خود، سرنوشت مورد قضای انان+۱ آیه
- تبعید یهود بنی نضیر از مدینه، سرنوشتی تعیین شده برای انان از سوی خداوند+۱ آیه
- نجات مجاهدان بدر از عذاب، سرنوشت تعیین شده و مطابق قضای الهی+۲ آیه
- کاتب / اسماوصفات
- فرمان الهی به اواره ساختن کفرپیشگان اهل کتاب، از خانه و کاشانه خویش+۱ آیه
- اواره سازی بنی نضیر از کاشانه خود، کیفر مخالفت و دشمنی انان با خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- عقوبت شدید، کیفر الهی برای دشمنان محمّد+۲ آیه
- تبعید دشمنان محمّد، نمونهای از کیفر انان+۱ آیه
- دشمنی یهود بنینضیر با رسول خدا صلی الله علیه و اله موجب تبعید انان+۲ آیه
- عذاب اخروی یهود، کیفر دشمنی انان با پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- مخالفت و دشمنی با رسول خدا صلی الله علیه و اله موجب عذاب جهنّم+۵ آیه
- تبعید اهلکتاب (یهود بنینضیر) از اطراف مدینه، سرنوشتی تعیین شده از سوی خداوند برای انان+۱ آیه
- پیمان شکنی برخی اهل کتاب (یهود بنی نضیر)، موجب تبعید و اوارگی انان از مدینه+۱ آیه
- بسیج دفاعی مؤمنان، سبب ترس بنینضیر و اوارگی انان+۱ آیه
- اواره شدن یهود (بنینضیر) از دیار خود به دست پیامبر صلی الله علیه و اله و مسلمانان با فرمان الهی، سرنوشت حتمی انان+۱ آیه
- اوارگی یهود از خانه و کاشانه خود، کیفر مخالفتشان با خدا و پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- تهدید یهود به عذاب دوزخ، در اخرت+۱ آیه
- تهدید یهودیان بنینضیر، به عذاب اتش در اخرت+۱ آیه
- دشمنی یهود با پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- کفرپیشگان یهود، مستحقّ عذاب شدید در اخرت+۲ آیه
- یهودیان (بنینضیر)، گرفتار عذاب جهنّم در اخرت+۱ آیه
- یهودیان (بنینضیر) گرفتار عذاب اتش جهنّم، در اخرت+۱ آیه