سوره حشر(الحشر)، آیه ۴ · جزء ۲۸ · صفحه ۵۴۶
ذٰلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ مَنْ يُشَاقِ اللَّهَ فَإِنَ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ
این به خاطر آن است که آنها با خدا و رسولش دشمنی کردند؛ و هر کس با خدا دشمنی کند (باید بداند) که خدا مجازات شدیدی دارد!
معنی کلمات و عبارات
«مَن یُشَآقِّ اللهَ ...»: هر کس با خدا دشمنی ورزد. جزای (مَنْ) محذوف است، و یا این که جمله (فَإِنَّ اللهَ شَدِیدُ الْعِقَابِ) جزای آن است و عائد آن محذوف است.
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - مخالفت و عنادورزى یهود بنى نضیر با خدا و پیامبر(ص)، عامل تبعید آنان «هو الذى أخرج الذین کفروا ... ذلک بأنّهم شاقّوا اللّه و رسوله»
۲ - مجازات اخروى بنى نضیر، معلول ستیزه جویى آنان با خدا و رسول او «و لهم فى الأخرة عذاب النار . ذلک بأنّهم شاقّوا اللّه و رسوله»
۳ - کیفرهاى دنیوى، ناکافى براى مجازات ستیزکنندگان با خدا و رسول او «و لولا أن کتب اللّه علیهم الجلاء ... و لهم فى الأخرة عذاب النار . ذلک بأنّهم شاقّوا اللّه و رسوله»
۴ - مخالفت با برنامه هاى پیامبر(ص) و حاکمیت اسلام، مخالفت با خداوند است. «شاقّوا اللّه و رسوله و من یشاقّ اللّه»
با توجه به این که در جمله دوم آیه شریفه فقط مخالفت با خدا مطرح شده، استفاده مى شود که مخالفت با رسول نیز، مخالفت با خدا است.
۵ - حکم الهى و تعیین سرنوشت ملت ها، براساس عملکرد خود آنان «هو الذى أخرج الذین کفروا ... ذلک بأنّهم شاقّوا اللّه و رسوله»
۶ - مقدرات الهى براى خلق، داراى ملاک است. «کتب اللّه علیهم الجلاء ... ذلک بأنّهم شاقّوا»
۷ - محکومیت بنى نضیر به تبعید، معلول ستیزه جویى آنان با حکومت اسلامى بود; نه به جهت یهودى بودن آنها. «کتب اللّه علیهم الجلاء ... ذلک بأنّهم شاقّوا اللّه و رسوله»
۸ - حق سکونت و زندگى اهل کتاب در جامعه اسلامى، مشروط به عدم ستیزه جویى و معارضه با حاکمیت اسلام است. «هو الذى أخرج الذین کفروا من أهل الکتب ... ذلک بأنّهم شاقّوااللّه و رسوله»
از تعلیل «ذلک بأنّهم...» استفاده مى شود که اگر یهود بنى نضیر، به معارضه با خدا و حکومت پیامبر(ص) نمى پرداختند، محکوم به تبعید نمى شدند و همچون گذشته در کنار مسلمانان زندگى مى کردند.
۹ - معارضه و ستیز با خداوند، داراى کیفرى سخت و سهمگین «و من یشاقّ اللّه فإنّ اللّه شدیدالعقاب »
۱۰ - تبعید ستیزکنندگان با دین و حاکمیت اسلام، نمونه اى از کیفر الهى است. «هو الذى أخرج الذین کفروا ... و من یشاقّ اللّه فإنّ اللّه شدیدالعقاب »
تفسیر (۹)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار دشمنی بنی نضیراهل کتاب در جامعه اسلامیتبعید دشمنان اسلامحقوق اهل کتابشرایط ذمهعوامل کیفر اخروی بنی نضیرکیفر دشمنی با خدامخالفت با خداعوامل تبعید بنی نضیرآثار مخالفت با محمدکیفر دشمنان محمدکیفر دشمنان خداآثار دشمنی با خداقضای خداآثار دشمنی با محمدمراتب کیفرعوامل مؤثر در سرنوشتمقدرات خداکیفرهای خداآثار عمل
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۶)
- دشمنی با خدا و رسول، سبب تبعید و مشروعیّت سلب ازادی از یهود بنینضیر+۲ آیه
- اواره شدن بنینضیر از کاشانه خود، کیفر مخالفت انان با خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- مخالفت با خدا زمینه ایجاد اضطراب در دلهای کافران از سوی خدا+۳ آیه
- مخالفت با محمّد(صلی الله علیه واله) زمینه اضطراب در دلهای کافران از سوی خدا+۳ آیه
- دشمنان خدا و پیامبر از اهلکتاب محکوم به عقابی شدید در قیامت+۲ آیه
- دشمنی اهلکتاب باپیامبر اسلام درمدینه+۱ آیه
- مخالفت و عنادورزی اهلکتاب (یهود بنینضیر) با خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله) عامل تبعید انان+۱ آیه
- دشمنی اهلکتاب با خدا و رسول، سبب مشروعیّت جنگ با انان و اخراجشان از اطراف مدینه+۳ آیه
- دشمنی اهلکتاب با خدا و رسول(صلی الله علیه واله)، سبب اوارگی و بدبختی انان+۱ آیه
- جبههگیری در مقابل خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله) از نمودهای بارز فسق اهلکتاب+۲ آیه
- عذاب شدید الهی، کیفر اهلکتاب به دلیل مخالفت انان با خدا+۳ آیه
- دشمنی و مخالفت بنینضیر با خدا و رسول، سبب اخراج انان از مدینه+۱ آیه
- کفرپیشگان بنینضیر، گرفتار عذاب، در عالم اخرت+۲ آیه
- دشمنی و مخالفت بنینضیر با خدا و رسول، زمینهساز اراده خداوند بر اوارگی انان+۲ آیه
- عذاب شدید خداوند، کیفر دشمنی و مخالفت بنینضیر با خدا+۱ آیه
- دشمنی و مخالفت بنینضیر با خدا و رسول(صلی الله علیه واله)، زمینهساز اراده خداوند بر اوارگی و تبعید انان+۲ آیه
- تهدید شدن دشمنان خدا، به عذاب سخت+۳ آیه
- دشمنی با خدا، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۴ آیه
- جهنّم، کیفر دشمنان خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- حرمت دشمنی با خداوند+۵ آیه
- حرمت دشمنی با محمّد(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
- حرمت نافرمانی خدا+۳ آیه
- حرمت نافرمانی از پیامبر(صلی الله علیه واله)، در کارهای نیک+۶ آیه
- حق سکونت و زندگی اهلکتاب، در جامعه اسلامی، مشروط به عدم معارضه با حاکمیّت اسلام+۱ آیه
- مشروعیّت تبعید اهل کتاب (یهود بنی نضیر) در پی مخالفت و عنادورزی انان با خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- دشمنی اهل کتاب با خدا و رسول(صلی الله علیه واله)، سبب مشروعیّت جهاد با انان و اخراج شان از اطراف مدینه+۲ آیه
- دشمنی اهل کتاب با خدا و رسول(صلی الله علیه واله) سبب مشروعیّت جهاد با انان+۲ آیه
- حرمت دشمنی با خدا+۹ آیه
- حرمت دشمنی با پیامبر اسلام (محمّد(صلی الله علیه واله))+۶ آیه
- حرمت مخالفت و نافرمانی، در برابر خداوند+۴ آیه
- حرمت مخالفت با پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۶ آیه
- دشمنی یهود با خداوند و پیامبر(صلی الله علیه واله)، موجب حکم تبعید از وطن و عقوبت شدید انان+۱ آیه
- حتمی بودن پیروزی خدا و پیامبران بر دشمنانشان+۳ آیه
- تبعید دشمنان خدا، نمونه ای از کیفر الهی+۱ آیه
- تبعید دشمنان محمّد، نمونه ای از کیفر انان+۱ آیه
- عقوبت شدید، کیفر الهی برای دشمنان محمّد+۲ آیه
- تبعید دشمنان محمّد، حکم و کیفر الهی+۱ آیه
- عقوبت شدید، کیفر دشمنی بنی نضیر با خدا و رسول خدا(صلی الله علیه واله)
- تبعید بنی نضیر و عذاب دنیا و اخرت، کیفر دشمنی بنی نضیر با خدا و رسول خدا(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- جواز ضرر زدن به دشمن (با قطع درختان) بجهت خوار کردن انان+۱ آیه
- مخالفت با خدا و اوامر او، عامل گرفتار شدن به عذاب شدید الهی+۵ آیه
- مخالفت و دشمنی با پیامبر(صلی الله علیه واله) عامل گرفتار شدن به عذاب شدید خداوند+۲ آیه
- جبهه گیری در برابر اسلام و مخالفت با خدا و رسول(صلی الله علیه واله)، عامل فسق ادمی+۱ آیه
- مخالفت بنی نضیر با خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)، در پی برخورداری از قدرت دفاعی، موجب عذاب در دنیا و اتش جهنّم در اخرت، به فرمان خداوند+۲ آیه
- شکست بنی نضیر، با دارا بودن قدرت محکم دفاعی، از سوی خداوند، در پی دشمنی و مخالفت انان با خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- شکست بنی نضیر، با برخورداری از قدرت محکم دفاعی، جلوه ای از شدّت عقوبت خداوند+۲ آیه
- اواره سازی بنی نضیر از کاشانه خود، کیفر مخالفت و دشمنی انان با خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- دشمنی اهلکتاب با پیامبر صلی الله علیه و اله در مدینه، سبب اوارگی انان+۱ آیه
- مخالفت و عناد اهلکتاب با خدا و پیامبر صلی الله علیه و اله، عامل تبعید انان+۱ آیه
- توطیه بنینضیر، برای کشتن پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- حرمت دشمنی با محمّد صلی الله علیه و اله+۱۰ آیه
- دشمنی و مخالفت با پیامبر اعظم صلی الله علیه و اله در حکم دشمنی با خدا+۵ آیه
- عقوبت شدید، کیفر الهی برای دشمنان محمّد+۲ آیه
- تبعید دشمنان محمّد، نمونهای از کیفر انان+۱ آیه
- اواره شدن بنینضیر از کاشانه خود، کیفر دشمنی انان با خدا و پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- دشمنی یهود بنینضیر با رسول خدا صلی الله علیه و اله موجب تبعید انان+۲ آیه
- عذاب اخروی یهود، کیفر دشمنی انان با پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- مخالفت و دشمنی با رسول خدا صلی الله علیه و اله موجب عذاب جهنّم+۱۰ آیه
- دشمنی یهود بنینضیر با پیامبراکرم صلی الله علیه و اله موجب عذاب اخروی انان+۱ آیه
- دشمنی اهل کتاب با پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله در مدینه+۱ آیه
- مقابله با محمّد صلی الله علیه و اله، زمینه ایجاد رعب و اضطراب، در دلهای کافران از جانب خدا+۳ آیه
- حرمت نافرمانی از پیامبر صلی الله علیه و اله در کارها+۷ آیه
- اوارگی یهود از خانه و کاشانه خود، کیفر مخالفتشان با خدا و پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- دشمنی یهود با خداوند+۱ آیه
- دشمنی یهود با پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- کفرپیشگان یهود، مستحقّ عذاب شدید در اخرت+۲ آیه