آیه ۲ سوره حشر

سوره حشر(الحشر)، آیه ۲ · جزء ۲۸ · صفحه ۵۴۵

هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِنْ دِيَارِهِمْ لِأَوَّلِ الْحَشْرِ مَا ظَنَنْتُمْ أَنْ يَخْرُجُوا وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ مَانِعَتُهُمْ حُصُونُهُمْ مِنَ اللَّهِ فَأَتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا وَ قَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ يُخْرِبُونَ بُيُوتَهُمْ بِأَيْدِيهِمْ وَ أَيْدِي الْمُؤْمِنِينَ فَاعْتَبِرُوا يَا أُولِي الْأَبْصَارِ

او کسی است که کافران اهل کتاب را در نخستین برخورد (با مسلمانان) از خانه‌هایشان بیرون راند! گمان نمی‌کردید آنان خارج شوند، و خودشان نیز گمان می‌کردند که دِژهای محکمشان آنها را از عذاب الهی مانع می‌شود؛ امّا خداوند از آنجا که گمان نمی‌کردند به سراغشان آمد و در دلهایشان ترس و وحشت افکند، بگونه‌ای که خانه‌های خود را با دست خویش و با دست مؤمنان ویران می‌کردند؛ پس عبرت بگیرید ای صاحبان چشم!

معنی کلمات و عبارات
«أَهْلِ الْکِتابِ»: مراد یهودیان بنی‌نضیر است که در دو میلی مدینه زندگی می‌کردند. به هنگام هجرت پیغمبر به مدینه، با آن حضرت پیمان بستند که بی‌طرف بمانند و به نفع و یا به زیان مسلمانان کار نکنند. بعد از شکست مسلمانان در جنگ احد، بنای بدرفتاری نهادند و حتی در صدد قتل پیغمبر برآمدند و با قریشیان علیه مسلمانان پیمان بستند. به دستور پیغمبر رئیس ایشان کعب پسر اشرف به قتل رسید، و بنی‌نضیر از پیرامون مدینه بیرون رانده شدند و آنان به خیبر رفتند. «حَشْر»: گردهمآئی مردم و لشکرکشی ایشان بر سر قومی. گردآوردن مردمانی و بیرون کردن آنان از جائی. «لاَِوَّلِ الْحَشْرِ»: هنگام نخستین گردهمآئی، و جمع‌آوری کسانی و بیرون راندن آنان، واژه (ل) به معنی (عِندَ) یعنی (هنگام) است (نگا: اسراء / ). اضافه (اوّل) به (الْحَشْر) اضافه صفت به موصوف است. حشر اوّل، اخراج بنی‌نضیر از اطراف مدینه به خیبر است. حشر ثانی، اخراج بنی‌نضیر و همه یهودیان دیگر است از جزیرةالعرب به شام در زمان امیرالمؤمنین عمر.
نزول
نکات آیه
۱ - اراده خداوند، عامل شکست و آوارگى کافران اهل کتاب (یهود بنى نضیر) «هو الذى أخرج الذین کفروا من أهل الکتب » به اتفاق مفسران، آیات این بخش، مربوط به یهود بنى نضیر و جریان شکست و آواره شدن آنان از مدینه است. ۲ - شکست یهود بنى نضیر، نمودى از شکست ناپذیرى و حکمت خداوند «و هو العزیز الحکیم . هو الذى أخرج الذین کفروا» ارتباط این آیه با ذیل آیه قبل (و هو العزیز الحکیم) بیانگر ارائه نمونه و مصداق، پس از بیان یک حقیقت کلى است. ۳ - تبعید بنى نضیر، نخستین اخراج دسته جمعى یهودیان از مدینه «أخرج الذین کفروا ... لأوّل الحشر» «حشر»، عبارت است از بیرون راندن دسته جمعى عده اى از مردم از محل سکونت شان. ۴ - خبر دادن خداوند، از وجود رویارویى مجدّد مسلمانان و یهود (پس از غزوه بنى نضیر) «أخرج الذین کفروا ... لأوّل الحشر» قید «لأوّل...» این پیام را در بر دارد که براى این تجمع و برخورد، موارد دیگرى نیز هست. ۵ - غزوه بنى نضیر، اولین برخورد گروهى یهودیان مدینه با پیامبر(ص) و مسلمانان* «أخرج الذین کفروا ... لأوّل الحشر» از تعبیر «أوّل الحشر» مى توان استفاده کرد که «غزوه بنى نضیر»، اولین دسته بندى گروهى یهودیان مدینه، علیه پیامبر(ص) بوده است. ۶ - نخستین بسیج دفاعى مسلمانان در برابر یهودیان، منتهى به شکست و تبعید یهود بنى نضیر شد. «هو الذى أخرج الذین کفروا ... لأوّل الحشر» «حشر»، به معناى بیرون آوردن جماعت از مقر و گسیل داشتن آنان به جنگ نیز مى باشد. بنابراین معنا «الحشر» در آیه شریفه، نظر به تجمع مسلمانان در برابر توطئه هاى بنى نضیر دارد. ۷ - تبلور اراده الهى، در عمل مسلمانان نسبت به تبعید بنى نضیر «هو الذى أخرج ... لأوّل الحشر» چنانچه مراد از «حشر» تجمع مسلمانان باشد - با توجه به نسبت دادن اخراج به خداوند در آیه شریفه - مطلب بالا قابل برداشت است. ۸ - اهل کتاب (یهود و نصارا)، در صورت توطئه علیه اسلام و مسلمانان، در زمره کافران اند. «الذین کفروا من أهل الکتب » ۹ - شکست و تبعید یهود بنى نضیر، امرى دشوار و دور از انتظار براى مسلمانان «ما ظننتم أن یخرجوا» ۱۰ - دژهاى محکم یهود بنى نضیر، مایه اطمینان آنان به شکست ناپذیرى خویش «و ظنّوا أنّهم مانعتهم حصونهم من اللّه» ۱۱ - اتکاى مطلق به امکانات و وسایل مادى و مسلّط ندانستن خداوند بر آنها، نمودى از کفر «أخرج الذین کفروا ... ما ظننتم أن یخرجوا و ظنّوا أنّهم مانعتهم حصونهم من اللّه» ۱۲ - تحقق اراده الهى، علیه یهود بنى نضیر، به گونه اى غیرقابل محاسبه براى آنان «هو الذى أخرج ... و ظنّوا أنّهم مانعتهم ... فأتیهم اللّه من حیث لم یحتسبوا» ۱۳ - انسان هاى مادى، ناتوان از درک گستره قدرت خداوند، در محاسبات خویش «ما ظننتم أن یخرجوا و ظنّوا ... فأتیهم اللّه من حیث لم یحتسبوا» ۱۴ - پیدایش بیم و هراس در قلب یهودیان بنى نضیر، به اراده الهى «و قذف فى قلوبهم الرعب » ۱۵ - قلب ها، در اختیار خداوند و مقهور اراده او است. «و قذف فى قلوبهم الرعب » ۱۶ - ایجاد وحشت در قلب کافران، از ابزار الهى در حمایت از جهادگران مسلمان «هو الذى أخرج ... و قذف فى قلوبهم الرعب » از این که خداوند، پس از بیان شکست یهود - به رغم برخوردارى آنان از تجهیزات و استحکامات - موضوع ایجاد وحشت را مطرح کرده است; مطلب یاد شده استفاده مى شود. ۱۷ - ثبات و تزلزل روانى، از عوامل مهم پیروزى و شکست در نبرد «فأتیهم اللّه ... و قذف فى قلوبهم الرعب» ۱۸ - اقدام یهود بنى نضیر، به تخریب خانه هاى خویش «یخربون بیوتهم بأیدیهم» ۱۹ - وحشت و هراس بنى نضیر، مایه اقدام آنان به تخریب خانه هایشان «و قذف فى قلوبهم الرعب یخربون بیوتهم بأیدیهم» ۲۰ - یهودیان بنى نضیر، خود زمینه ساز تخریب خانه هایشان به دست مسلمانان «یخربون بیوتهم بأیدیهم و أیدى المؤمنین» در آیه شریفه، فعل «یخربون» به خود یهود بنى نضیر نسبت داده شده است و مؤمنان مجرى تخریب معرفى شده اند. از این مطلب، استفاده مى شود که اقدام مؤمنان به تخریب خانه هاى بنى نضیر، معلول حرکت هاى توطئه آمیز خود یهود بنى نضیر بوده است. ۲۱ - فرجام تلخ یهود بنى نضیر، مایه عبرت و درس آموزى براى اهل بینش «هو الذى أخرج ... یخربون بیوتهم ... فاعتبروا یأُولى الأبصر» ۲۲ - غلبه اراده خدا بر استحکامات بنى نضیر، درسى براى صاحبان فهم و بصیرت «مانعتهم حصونهم ... فأتیهم اللّه من حیث لم یحتسبوا ... فاعتبروایأُولى الأبصر» ۲۳ - اهل بینش و بصیرت، قادر به بهره مندى از درس ها و پندهاى الهى در تاریخ «فاعتبروا یأُولى الأبصر» ۲۴ - تاریخ، بستر پندها و عبرت ها براى انسان «هو الذى أخرج الذین کفروا ... فاعتبروا یأُولى الأبصر»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۲۵ - «عن الصادق(ع) قال: قال رسول اللّه(ص) ... و لایصح الإعتبار إلاّ لأهل الصفاء و البصیرة، قال اللّه تعالى: «فاعتبروا یا أُولى الأبصار...». [منبع: مصباح الشریعه، ص ۲۰۱، ب ۹۷; نورالثقلین، ج ۵، ص ۲۷۴، ح ۸.] از امام صادق(ع) روایت شده که رسول خدا(ص) فرمود: ...عبرت پذیرى صحیح و مؤثر حاصل نمى شود; مگر براى کسانى که اهل صفا و بصیرت باشند. خداى تعالى فرموده است: فاعتبروا یا أولى الأبصار...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

آثار ترس بنی نضیرآثار توطئه علیه مسلمانانآثار شکست بنی نضیرابزار حمایت خدااتکا به امکانات مادیاستحکام قلعه های بنی نضیراولین برخورد بنی نضیراولین بسیج عمومی مسلماناناولین تبعید یهود مدینهبسیج عمومی در غزوه بنی نضیرتخریب خانه های بنی نضیرحامی مجاهدانرد سلطه خدازمینه اطمینان بنی نضیرزمینه تخریب خانه های بنی نضیرزمینه کفر اهل کتابزمینه کفر مسیحیانسختی تبعید بنی نضیرسختی شکست بنی نضیرعبرت از فرجام بنی نضیرعبرت اهل بصیرتعوامل آوارگی بنی نضیرعوامل آوارگی کافرانفرجام شوم بنی نضیرمنشأ ترس بنی نضیرمنشأ ترس کافراننقش بنی نضیرنقش غزوه بنی نضیرپیشگویی غزوه بنی نضیرزمینه کفر یهودآثار اضطرابعجز دنیاطلبانآثار ثبات قدمحاکم قلب هاآثار توطئه علیه اسلامشکست بنی نضیرعوامل شکست بنی نضیرمنشأ شکست بنی نضیرفضایل اهل بصیرتعوامل شکست کافرانتبعید بنی نضیرآثار بصیرتزمینه عبرتعوامل شکستنشانه های کفرنشانه های حکمت خداعوامل پیروزینشانه های عزت خداپیشگوییهای قرآنحاکمیت اراده خداعبرت از تاریخآثار اراده خداعوامل عبرتقدرت خداتاریخ صدر اسلام
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۳۳)
  • کافران، گرفتار عذاب دردناک در عالم اخرت+۱ آیه
  • کافران اهلکتاب، گرفتار عذاب در اخرت+۱ آیه
  • کافران، گرفتار عذاب اتش در اخرت+۱ آیه
  • تهدید یهود بنینضیر به عذاب اتش در اخرت+۱ آیه
  • کفر، عامل القای دلهره و رعب در دلهای کافران+۲ آیه
  • دشمنی با خدا و رسول، سبب تبعید و مشروعیّت سلب ازادی از یهود بنینضیر+۲ آیه
  • فرمان الهی به اواره کردن یهود بنینضیر+۱ آیه
  • اواره شدن بنینضیر از کاشانه خود، کیفر مخالفت انان با خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • اواره شدن یهودیان بنینضیر از دیار خود، سرنوشت حتمی انان+۱ آیه
  • ایجاد دلهره در دل یهودیان بنینضیر، زمینهساز شکست انان و پیروزی مؤمنان
  • القای اضطراب از سوی خدا در دلهای یهود بنینضیر
  • مخالفت با خدا زمینه ایجاد اضطراب در دلهای کافران از سوی خدا+۳ آیه
  • مخالفت با محمّد(صلی الله علیه واله) زمینه اضطراب در دلهای کافران از سوی خدا+۳ آیه
  • اخراج یهودیان بنینضیر، نخستین اخراج گروهی انان از مدینه
  • ایجاد وحشت در دل کافران، از وسایل امداد الهی به مجاهدان+۳ آیه
  • دشمنان خدا و پیامبر از اهلکتاب محکوم به عقابی شدید در قیامت+۲ آیه
  • دشمنی اهلکتاب باپیامبر اسلام درمدینه+۱ آیه
  • تبعید اهلکتاب از اطراف مدینه در پی نقض عهد با مسلمانان و پیمان بستن انان با دشمنان اسلام+۱ آیه
  • تبعید اهلکتاب (یهود بنینضیر) از مدینه سرنوشتی تعیین شده ازسوی خداوند برای انان+۱ آیه
  • مخالفت و عنادورزی اهلکتاب (یهود بنینضیر) با خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله) عامل تبعید انان+۱ آیه
  • شکست و تبعید اهلکتاب (یهود بنینضیر) امری دشوار و دور از انتظار برای مسلمانان
  • جلای وطن و تبعید اهلکتاب (یهود بنینضیر) مایه عبرت و پند برای صاحبان بصیرت
  • تبعید کافران اهلکتاب (یهود بنینضیر)، نخستین اخراج دستهجمعی انان
  • تخریب خانههای اهلکتاب (یهود بنینضیر) در اطراف مدینه ازسوی سپاه اسلام و خود انان
  • به دست امدن غنایم اهلکتاب در سایه تلاش مسلمانان و امدادهای غیبی الهی+۳ آیه
  • تهدید اهلکتاب به عذابی عظیم در اخرت+۱ آیه
  • پیدایش هراس و وحشت در قلب برخی اهلکتاب به هنگام جنگ با مسلمانان+۱ آیه
  • شکست کافران اهلکتاب در جنگ با مسلمانان مایه عبرت و پند
  • اتّکای کافران اهلکتاب به دژهای مستحکم خویش و نادیده گرفتن اراده الهی به هنگام جنگ با مسلمانان+۱ آیه
  • تصوّر اهلکتاب از شکست ناپذیری خود در مصاف با مسلمانان
  • دشمنی اهلکتاب با خدا و رسول، سبب مشروعیّت جنگ با انان و اخراجشان از اطراف مدینه+۳ آیه
  • نبرد مسلمانان بااهلکتاب درقلعهها و حصارهای محکم اطراف مدینه+۱ آیه
  • شکست همراه با خواری کافران اهلکتاب (بنینضیر) با اوارهشدن از دیار خود+۱ آیه
  • ترس و وحشت اهلکتاب از مسلمانان، سبب شکست انان+۱ آیه
  • غرور کاذب ناشی از قدرت دفاعی و استحکامات اهلکتاب (در غزوه بنینضیر) باعث شکست انان
  • قطع و ترک نخلها با هدف رسوایی و خوار ساختن فاسقان اهلکتاب+۱ آیه
  • جبههگیری در مقابل خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله) از نمودهای بارز فسق اهلکتاب+۲ آیه
  • سرکوبی فاسقان تبهکار اهلکتاب (یهود بنینضیر) و قطع درختان انان ازسوی سپاه اسلام در غزوه بنینضیر+۱ آیه
  • قطع درختان اهلکتاب (یهود بنینضیر) ازسوی سپاه اسلام در غزوه بنینضیر با اذن الهی و به منظور خوار کردن انان+۱ آیه
  • اتش جهنّم، عذابی مضاعف بر عذاب اوارگی برای کفرپیشگان اهلکتاب (یهود بنینضیر)+۱ آیه
  • عذاب شدید الهی، کیفر اهلکتاب به دلیل مخالفت انان با خدا+۲ آیه
  • عبرتاموزی، از اثار بصیرت+۱ آیه
  • امدادهای الهی و پیروزی مسلمانان در غزوه بنینضیر، از عوامل عبرت و بصیرت
  • بنینضیر، مردمی متحد و یکپارچه در دیدگاه ظاهری+۱ آیه
  • اختلاف درونی بنینضیر، به رغم وحدت ظاهری+۱ آیه
  • وحدت ظاهری بنینضیر و منافقان در ضدیّت با اسلام و مسلمانان+۱ آیه
  • خداوند، منشا ایجاد ترس و هراس در قلوب بنینضیر
  • ترس بنینضیر، سبب اقدام انان برای تخریب خانههای خود
  • هیبت و شوکت لشگریان اسلام، باعث هراس شدید بنینضیر+۱ آیه
  • تشبیه بنینضیر در شکست خوردن از مسلمانان، به مشرکان در شکست انان در جنگ بدر+۲ آیه
  • تشبیه بنینضیر در شکست خوردنشان از مسلمانان به شکست خوردن یهودیان بنیقینقاع+۱ آیه
  • بنینضیر، مردمی نادان و فاقد درک صحیح+۱ آیه
  • نادانی بنینضیر، سبب ترس انان از مسلمانان، بیش از ترس از خدا+۱ آیه
  • تخریب خانههای یهود بنینضیر، به دست خودشان
  • تخریب و نابودی خانههای بنینضیر، به دست مسلمانان برای دسترسی سریع به انان
  • دشمنی و مخالفت بنینضیر با خدا و رسول، سبب اخراج انان از مدینه+۱ آیه
  • اذن خداوند برای قطع نخلهای بارور بنینضیر، در راستای به ذلّت کشاندن انان+۱ آیه
  • تبعید و اوارگی، مایه ذلّت و رسوایی بنینضیر+۱ آیه
  • اوارگی بنینضیر از خانه و کاشانه، سرنوشت حتمی انان+۱ آیه
  • شکست بنینضیر با وجود دژهای مستحکم و غیرقابل نفوذ، خارج از باور انان
  • شکست و تبعید بنینضیر، امری دشوار و دور از انتظار برای مسلمانان
  • امدادهای خداوند به مسلمانان، از عوامل شکست بنینضیر
  • ایجاد ترس و هراس در دلهای بنینضیر، از سوی خداوند، علت شکست انان
  • غفلت بنینضیر از قدرت خدا و تکیه بر قدرت خویش، عامل شکست انان در جنگ با مسلمانان
  • عبرتاموز بودنِ ماجرای بنینضیر، برای صاحبان بصیرت
  • کفرپیشگان بنینضیر، گرفتار عذاب، در عالم اخرت+۲ آیه
  • غافلگیر شدن بنینضیر، از جانب سپاه مسلمانان، خارج از باور انان
  • مغرور شدن بنینضیر به قدرت و قلعههای مستحکم خویش، زمینه غافلگیری انان
  • دشمنی و مخالفت بنینضیر با خدا و رسول، زمینهساز اراده خداوند بر اوارگی انان+۲ آیه
  • اوارگی و تبعید بنینضیر در جنگ با مسلمانان از خانه و کاشانه، سرنوشت حتمی انان+۱ آیه
  • اخراج و تبعید بنینضیر از دیار خویش، به امر خدا+۱ آیه
  • شکست بنینضیر در حرکت اولیّه لشکریان اسلام
  • بیرون راندن بنینضیر، نخستین اخراج دستهجمعی یهودیان از مدینه
  • شکست بنینضیر، به رغم برخورداری از قدرت، مایه عبرت برای صاحبان بصیرت
  • بنینضیر، مردمی فاسق و تبهکار+۱ آیه
  • بنینضیر، دارای قدرت، در صحنههای دشمنی و درگیریهای داخلی+۱ آیه
  • غفلت بنینضیر از قدرت خدا و تکیه بر قدرت خویش، عامل شکست انان در جنگ با مسلمانان
  • برخورداری بنینضیر، از قلعههای مستحکم
  • دژهای محکم یهود بنینضیر، مایه اطمینان انان به شکستناپذیری خویش
  • بنینضیر، کفرپیشگانی از اهلکتاب+۱ آیه
  • خواری و رسوایی، کیفر دنیایی بنینضیر+۱ آیه
  • عذاب شدید خداوند، کیفر دشمنی و مخالفت بنینضیر با خدا+۱ آیه
  • اوارگی، کیفر تخفیف یافته بنینضیر+۱ آیه
  • بنینضیر، مستحق گرفتاری به عذاب استیصال+۱ آیه
  • خداوند، منشا پیروزی پیامبر(صلی الله علیه واله) بر بنینضیر+۱ آیه
  • فتح دژهای مستحکم و استوار یهود بنینضیر، بدون جنگ و درگیری، نمودی عینی از قدرت نامحدود الهی
  • تسلّط و غلبه پیامبر(صلی الله علیه واله) بر یهود بنینضیر و به غنیمت گرفتن اموال انها، بدون جنگ و درگیری+۱ آیه
  • رعب، عامل شکست بنینضیر و پیروزی پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • القای رعب و وحشت در صف لشکریان دشمن، از عوامل پیروزی+۳ آیه
  • ترس و وحشت از دشمن، از موانع دستیابی به پیروزی+۴ آیه
  • اوارگی و تبعید کافران اهلکتاب، عبرت برای صاحبان بصیرت
  • اخراج و تبعید بنینضیر از دیار خویش، به امر خدا
  • تبعید بنینضیر در جنگ با مسلمانان از خانه و کاشانه خود، سرنوشت حتمی انان+۱ آیه
  • تبعید و بیرون راندن بنینضیر، نخستین اخراج دستهجمعی یهودیان از مدینه
  • دشمنی و مخالفت بنینضیر با خدا و رسول(صلی الله علیه واله)، زمینهساز اراده خداوند بر اوارگی و تبعید انان+۲ آیه
  • تهدید اهلکتاب، به عذاب و کیفر+۵ آیه
  • یهود بنینضیر، مورد تهدید الهی به عذاب اتش در اخرت+۱ آیه
  • اوارگی از خانه و دیار خود، پیامد جنگ و درگیری+۲ آیه
  • تصوّر اهلکتاب از شکستناپذیری خود، در برابر مسلمانان
  • شکست اهلکتاب (یهود بنینضیر) در جنگ با سپاه اسلام، دور از انتظار مسلمانان
  • امداد و نصرت الهی، از عوامل پیروزی مؤمنان در جهاد+۲ آیه
  • ایجاد ترس در دل دشمنان، از عوامل پیروزی در جهاد با انان+۴ آیه
  • یهودیان بنینضیر، گرفتار عذاب اتش در اخرت+۱ آیه
  • حق سکونت و زندگی اهلکتاب، در جامعه اسلامی، مشروط به عدم معارضه با حاکمیّت اسلام+۱ آیه
  • وجوب اواره ساختن یهودیان بنی نضیر بر پیامبر(صلی الله علیه واله) و مسلمانان+۱ آیه
  • جواز تبعید اهل کتاب، در پی نقض عهد با مسلمانان و پیمان بستن انان با دشمنان اسلام+۱ آیه
  • مشروعیّت تبعید اهل کتاب (یهود بنی نضیر) در پی مخالفت و عنادورزی انان با خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • جواز تخریب خانه های اهل کتاب (یهود بنی نضیر) در مدینه، به دست سپاه اسلام، در جهاد با انان
  • دشمنی اهل کتاب با خدا و رسول(صلی الله علیه واله)، سبب مشروعیّت جهاد با انان و اخراج شان از اطراف مدینه+۲ آیه
  • دشمنی اهل کتاب با خدا و رسول(صلی الله علیه واله) سبب مشروعیّت جهاد با انان+۲ آیه
  • لزوم عبرت گیری از سرنوشت یهود بنی نضیر
  • اذن خداوند به مسلمانان صدر اسلام، مبنی بر قطع درختان بنی نضیر در جنگ با انان+۱ آیه
  • تخریب خانه های بنی نضیر از جانب مسلمانان، پس از پیروزی بر انان
  • اقدام بنی نضیر به تخریب خانه های خویش، به علّت وحشت و هراس ایجاد شده از سوی خداوند
  • بنی نضیر، تخریب کننده خانه های شان به دست خودشان و مسلمانان
  • بنی نضیر، دارای درختان خرمای خوب و عالی+۱ آیه
  • خوف کافران اهل کتاب (یهود بنی نضیر) از مسلمانان، مایه اقدام انان به تخریب خانه های شان
  • پیدایش بیم و هراس در قلب کافران اهل کتاب (یهود بنی نضیر)، به اراده الهی
  • تخریب خانه های یهود بنی نضیر، به دست مؤمنان
  • اقدام یهود بنی نضیر، به تخریب خانه های خود، به دست خویش
  • با دست خراب کردن، کنایه از قدرت و انتساب عمل به شخص
  • تخریب بناها و خانه ها، عملی قابل اجرا با دست
  • دشمنی یهود با خداوند و پیامبر(صلی الله علیه واله)، موجب حکم تبعید از وطن و عقوبت شدید انان+۱ آیه
  • حتمی بودن پیروزی خدا و پیامبران بر دشمنانشان+۲ آیه
  • سرنوشت یهود بنی نضیر در دنیا، درس عبرتی برای صاحبان بصیرت+۱ آیه
  • اخراج بنی اسراییل ساکن در مدینه و حوالی ان از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • بنی نضیر، ساکن قلعه های محکم، در اطراف مدینه
  • تخریب محلّ سکونت بنی نضیر و اخراج انان به دست مسلمانان و به فرمان خداوند
  • رعب و وحشت کافران، از عوامل شکست انان در جنگ+۲ آیه
  • ترس و وحشت مشرکان، موجب شکست انان در جنگ+۳ آیه
  • عجب و غرور در جنگ، موجب شکست و مانع پیروزی
  • قطع درختان خرما، موجب وارد شدن ضرر بر یهود بنی نضیر+۱ آیه
  • گمان یهود بنی نضیر، به در امان بودن شان در دژهای مستحکم
  • به هم خوردن تمامی ظنّ و گمانهای یهود بنی نضیر با اراده الهی بر ایجاد ترس و هراس در دلهایشان
  • شکست و تبعید یهود بنی نضیر، امری دشوار و به دور از ظنّ و گمان مؤمنان
  • دعوت خداوند از صاحبان بصیرت، به عبرت گرفتن از فرجام تلخ یهود بنی نضیر
  • دعوت خداوند از انسانها، برای عبرت اموزی+۲ آیه
  • عبرت پذیری اهل بصیرت از تخریب خانه های کافران اهل کتاب مدینه
  • عبرت پذیری اهل بصیرت، از فرجام بنی نضیر
  • جلای وطن و تبعید اهل کتاب (یهود بنی نضیر)، مایه عبرت و پند برای صاحبان بصیرت
  • عبرت اموز بودن فرجام بنی نضیر برای صاحبان بصیرت
  • کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۴ آیه
  • محلّ سکونت یهودیان بنی نضیر، در منطقه اباد و معمور شهر+۲ آیه
  • عهد و پیمان صلح و عدم تعرّض یهود بنی نضیر با پیامبر(صلی الله علیه واله) و نقض ان از سوی انان+۱ آیه
  • عهد و پیمان صلح و عدم تعرّض یهود بنی نضیر با پیامبر(علیه السلام) و نقض ان از سوی انان+۱ آیه
  • غرور اهل کتاب به استحکامات دفاعی و دژهای خود
  • یهودیان، گرفتار غرور+۷ آیه
  • توجّه به کیفر الهی، بازدارنده انسان از غرور و خودپسندی
  • غفلت بنی نضیر از قدرت خدا و تکیه کردن بر قدرت خویش، عامل شکست انان در جنگ با مسلمانان
  • قرار گرفتن اموال باقیمانده از بنی نضیر در اختیار پیامبر(صلی الله علیه واله) پس از پایان غزوه با انان+۱ آیه
  • دستیابی مسلمانان به غنایم و فیء بنی نضیر+۱ آیه
  • قطع بعضی نخلهای بارور بنی نضیر به دست مجاهدان، جهت کیفر یهودیان فاسق+۱ آیه
  • برخی یهودیان، مردمی فاسق و تبهکار+۲ آیه
  • قرار گرفتن اموال و داراییهای (فیء) اهل کتاب، در اختیار پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • قرار گرفتن اموال و داراییهای بنی نضیر با عنوان (فیء)، در اختیار پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • احساس قدرت و شکست ناپذیری بنی نضیر، با داشتن قلعه های مستحکم
  • بنی نضیر، دارای قدرت دفاعی، در درگیریهای خود با دشمنان شان+۱ آیه
  • غفلت بنی نضیر از قدرت خدا و تکیه بر قدرت خویش، عامل شکست انان در جنگ با مسلمانان+۱ آیه
  • مخالفت بنی نضیر با خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)، در پی برخورداری از قدرت دفاعی، موجب عذاب در دنیا و اتش جهنّم در اخرت، به فرمان خداوند+۲ آیه
  • شکست بنی نضیر، با دارا بودن قدرت محکم دفاعی، از سوی خداوند، در پی دشمنی و مخالفت انان با خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • شکست بنی نضیر، با برخورداری از قدرت محکم دفاعی، جلوه ای از شدّت عقوبت خداوند+۲ آیه
  • اوارگی یهودیان بنی نضیر از دیار خود، سرنوشت مورد قضای انان+۱ آیه
  • تبعید یهود بنی نضیر از مدینه، سرنوشتی تعیین شده برای انان از سوی خداوند+۱ آیه
  • پیدایش هراس و وحشت در قلب برخی اهل کتاب، در پی جنگ با مسلمانان+۱ آیه
  • پیدایش بیم و هراس در قلب اهل کتاب، با اراده الهی+۱ آیه
  • وحشت و هراس در قلب اهل کتاب، سبب اقدام انان به تخریب خانه های خود در غزوه بنی نضیر
  • قلب، جایگاه ترس و بیم ادمی+۱ آیه
  • تخریب پذیری قلعه در برابر حوادث
  • تخریب قلعه های بنی نضیر مایه عبرت برای اهل بصیرت
  • ترس از تصرف قلعه ها از سوی دشمنان عامل تخریب انها به دست قلعه نشینان
  • یهود بنی نضیر، دارای قلعه های محکم در مدینه
  • تبعید کافران بنی نضیر، نخستین اخراج دسته جمعی انها از شهر مدینه و قلعه های محکم موجود در ان
  • اتّکای کافران بنی نضیر به امکانات مادّی و قلعه های محکم خود
  • تصوّر کافران بنی نضیر، نسبت به حفظ جان شان در قلعه های محکم، در برابر اراده خداوند
  • رعب و وحشت از سوی خداوند در دلهای کافران بنی نضیر، زمینه ای برای خالی کردن قلعه های شان
  • مغرور شدن بنی نضیر به قدرت و قلعه های مستحکم خویش، زمینه غافل گیری انان
  • اراده خداوند، عامل شکست و اوارگی کافران بنی نضیر، از شهر و قلعه های شان
  • دژهای محکم کافران (یهود بنی نضیر)، مایه اطمینان انان به شکست ناپذیری خویش
  • فتح دژهای مستحکم و استوار یهود بنی نضیر، بدون جنگ و درگیری+۱ آیه
  • تسلّط و غلبه پیامبر(صلی الله علیه واله) بر یهود بنی نضیر و قلعه انان، معلول اراده و عنایت خداوند، نه صرفاً تلاش مسلمانان+۱ آیه
  • فتح قلعه های مستحکم بنی نضیر بدون جنگ و درگیری، نمود عینی از قدرت نامحدود خداوند+۱ آیه
  • تسلّط پیامبر(صلی الله علیه واله) و مسلمانان بر قلعه یهود بنی نضیر، غیر قابل پیش بینی برای انان
  • تسلّط پیامبر(صلی الله علیه واله) و مسلمانان بر قلعه بنی نضیر و خراب شدن خانه های انان به دست خود انان و مسلمانان، مایه عبرت برای بیداردلان
  • خبر دادن خداوند از درگیریهای کافران (یهود) با مؤمنان، از درون قلعه ها و از پس دیوارهای بلند+۱ آیه
  • دژهای محکم کافران بنی نضیر، مایه اطمینان انان به شکست ناپذیری خویش
  • نقش قلعه ها در حفظ امنیت قلعه نشینان
  • امنیت قلعه ها مشروط به اراده خداوند+۱ آیه
  • پایان یافتن نقش امنیت بخشی قلعه های بنی نضیر در پی حمله مسلمانان
  • اطمینان به امنیت بخشی قلعه ها موجب غفلت از قدرت مطلقه خداوند
  • فرمان الهی به اواره ساختن کفرپیشگان اهل کتاب، از خانه و کاشانه خویش+۱ آیه
  • اضطراب کافران جنگ طلب با القای خوف در دل های انان از سوی خداوند+۲ آیه
  • ایجاد خوف در دل ستیزه جویان اهل کتاب، از امدادهای خدا و از عوامل شکست انان در برابر مسلمانان مجاهد
  • بنی نضیر، کفرپیشگانی از اهل کتاب+۱ آیه
  • اواره سازی بنی نضیر از کاشانه خود، کیفر مخالفت و دشمنی انان با خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • دشمنی اهلکتاب با پیامبر صلی الله علیه و اله در مدینه، سبب اوارگی انان+۱ آیه
  • مخالفت و عناد اهلکتاب با خدا و پیامبر صلی الله علیه و اله، عامل تبعید انان+۱ آیه
  • پیروزی رسول خدا صلی الله علیه و اله بر یهود بنینضیر و به غنیمت گرفتن اموال انان، بدون جنگ و درگیری+۱ آیه
  • خداوند، منشا پیروزی پیامبر صلی الله علیه و اله بر بنینضیر+۱ آیه
  • توطیه بنینضیر، برای کشتن پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • اواره شدن بنینضیر از کاشانه خود، کیفر دشمنی انان با خدا و پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • دشمنی یهود بنینضیر با رسول خدا صلی الله علیه و اله موجب تبعید انان+۲ آیه
  • دشمنی یهود بنینضیر با پیامبراکرم صلی الله علیه و اله موجب عذاب اخروی انان+۱ آیه
  • دشمنی اهل کتاب با پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله در مدینه+۱ آیه
  • مقابله با محمّد صلی الله علیه و اله، زمینه ایجاد رعب و اضطراب، در دلهای کافران از جانب خدا+۳ آیه
  • مُخْرج/ اسما و صفات
  • تبعید اهلکتاب (یهود بنینضیر) از اطراف مدینه، سرنوشتی تعیین شده از سوی خداوند برای انان+۱ آیه
  • بسیج دفاعی مسلمانان در برابر یهودیان بنینضیر، مایه خوف و شکست انان
  • پیمان شکنی برخی اهل کتاب (یهود بنی نضیر)، موجب تبعید و اوارگی انان از مدینه+۱ آیه
  • شکست بنینضیر با حمایت خدا از مسلمانان، مایه عبرت برای صاحبان بصیرت
  • بسیج دفاعی مؤمنان، سبب ترس بنینضیر و اوارگی انان+۱ آیه
  • تخریب خانههای یهود بنینضیر به دست مؤمنان
  • تحریک بنی نضیر از سوی منافقان، برای جنگ با مسلمانان+۱ آیه
  • ترس و وحشت، از عوامل شکست نیروهای نظامی+۴ آیه
  • اواره شدن یهود (بنینضیر) از دیار خود به دست پیامبر صلی الله علیه و اله و مسلمانان با فرمان الهی، سرنوشت حتمی انان+۱ آیه
  • اوارگی یهود از خانه و کاشانه خود، کیفر مخالفتشان با خدا و پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • القای اضطراب از جانب خداوند، در دلهای یهود بنینضیر
  • قرار گرفتن اموال باقیمانده از یهود بنی نضیر، در اختیار پیامبر صلی الله علیه و اله پس از پایان جنگ با انان+۱ آیه
  • کفر و فسق یهود، موجب رسوایی و بیابرویی انان+۲ آیه
  • دشمنی یهود با خدا و رسول صلی الله علیه و اله، زمینهساز تبعید دستهجمعی انان از مدینه، به وسیله پیامبر صلی الله علیه و اله
  • تهدید یهود به عذاب دوزخ، در اخرت+۱ آیه
  • تهدید یهودیان بنینضیر، به عذاب اتش در اخرت+۱ آیه
  • تخریب خانههای یهود بنی نضیر به دست خودشان و مسلمانان
  • اقدام یهود (بنی نضیر) به تخریب خانههای خود، با دست خویش
  • سکونت یهود عصر پیامبر، در مدینه و اطراف ان
  • سکونت یهود، در حوالی مدینه و در قلعهها و دژها+۱ آیه
  • کفرپیشگان یهود، مستحقّ عذاب شدید در اخرت+۲ آیه
  • یهودیان، گرفتار عجب و غرور+۸ آیه
  • یهودیان، مردمانی فاسق و منحرف+۳ آیه
  • احساس قدرت یهود عصر پیامبر صلی الله علیه و اله، با داشتن قلعههای مستحکم و نفوذ ناپذیر
  • یهود عصر پیامبر صلی الله علیه و اله دارای قدرت دفاعی در درگیریها و جنگهای داخلی+۱ آیه
  • پدید امدن ترس و وحشت در قلب یهود، به هنگام پیش امد جنگ+۱ آیه
  • یهودیان (بنینضیر)، گرفتار عذاب جهنّم در اخرت+۱ آیه
  • یهودیان (بنینضیر) گرفتار عذاب اتش جهنّم، در اخرت+۱ آیه
واژه‌ها