سوره حشر(الحشر)، آیه ۶ · جزء ۲۸ · صفحه ۵۴۶
وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَىٰ رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَىٰ مَن يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
و آنچه را خدا از آنان [= یهود] به رسولش بازگردانده (و بخشیده) چیزی است که شما برای به دست آوردن آن (زحمتی نکشیدید،) نه اسبی تاختید و نه شتری؛ ولی خداوند رسولان خود را بر هر کس بخواهد مسلّط میسازد؛ و خدا بر هر چیز توانا است!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
تفسیر (۹)
روایات و احادیث
۱۴ - «عن محمدبن مسلم عن أبى جعفر(ع) قال: سمعته یقول الفىء و الأنفال ما کان من أرض لم یکن فیها هراقة من الدماء و قوم صولحوا و اُعطوا بأیدیهم ... و قوله: «ما أفاء اللّه على رسوله منهم فما أوجفتم علیه من خیل و لارکاب» قال ألا ترى هو هذا...; [منبع: تهذیب الأحکام، ج ۴، ص ۱۳۴، ح ۱۰; تفسیربرهان، ج ۴، ص ۳۱۴، ح ۳.] محمدبن مسلم از امام باقر(ع) روایت نموده است: از آن حضرت شنیدم که مى فرمود: «فىء» و انفال از زمین هایى است که در آن خونریزى نشده [و با جنگ به دست نیامده است]; بلکه قومى با مصالحه و با دست خود زمین را واگذار کرده اند ... امام(ع) فرمود: ... و سخن خدا است که مى فرماید: «...فما أوجفتم علیه من خیل و لارکاب» آیا نظر ندارى که این همان قسم از «فىء» است؟...».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۳)
- استفاده از اسب در جنگ و جهاد+۵ آیه
- مُسلِّط
- غلبه پیامبران بر دشمنان خویش در سایه امداد خداوند
- به دست امدن غنایم اهلکتاب در سایه تلاش مسلمانان و امدادهای غیبی الهی+۳ آیه
- تصرّف اموال اهلکتاب در اطراف مدینه ازسوی پیامبر(صلی الله علیه واله) در پی نبرد با انان
- قرار گرفتن اموال باقیمانده از بنینضیر، در اختیار پیامبر(صلی الله علیه واله) به نام فیء، پس از پایان غزوه بنینضیر+۱ آیه
- خداوند، منشا پیروزی پیامبر(صلی الله علیه واله) بر بنینضیر+۱ آیه
- تسلّط و غلبه پیامبر(صلی الله علیه واله) بر یهود بنینضیر و به غنیمت گرفتن اموال انها، بدون جنگ و درگیری+۱ آیه
- رعب، عامل شکست بنینضیر و پیروزی پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- اسب، از وسایل کار امد در جنگها+۵ آیه
- جهان افرینش در احاطه قدرت خداوند+۲ آیه
- تصرّف اموال اهل کتاب از بنی نضیر، به واسطه پیامبر(صلی الله علیه واله) در پی جهاد با انان
- مشروعیت سبق و رمایه+۱ آیه
- جواز استفاده از فیء، برای پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- «فیء» غنیمتی قرار داده شده از سوی خداوند، در اختیار پیامبر(صلی الله علیه واله) برای مصارف ششگانه+۱ آیه
- صاحب اختیار بودن پیامبر(صلی الله علیه واله) در مصرف «فیء»، در موارد تعیین شده از جانب خدا+۱ آیه
- اسب، از وسایل حمل و نقل زمینی
- شتر، وسیله ای برای حمل و نقل زمینی
- اسب، از ابزار و وسایل کارامد، برای جنگ و دفاع+۳ آیه
- مالکیّت اراضی به دست امده از راه تسلیم و مصالحه کافران و اهل کتاب با مسلمانان (بدون جهاد سپاه اسلام)، مخصوص پیامبر(صلی الله علیه واله) و حاکم اسلامی+۳ آیه
- مالکیّت اراضی (اراضی فیء) به دست امده بدون جنگ و یا از راه مصالحه کافران و اهل کتاب با مسلمانان، مخصوص پیامبر(صلی الله علیه واله) و حاکم اسلامی+۳ آیه
- سلطه و غلبه رسولان الهی بر کافران، نشات گرفته از اراده و مشیّت خداوند
- محلّ سکونت یهودیان بنی نضیر، در منطقه اباد و معمور شهر+۲ آیه
- رزمندگان مسلمان، سهیم در غنایم به دست امده، از طریق جنگ و درگیری با کافران+۱ آیه
- قرار گرفتن اموال باقیمانده از بنی نضیر در اختیار پیامبر(صلی الله علیه واله) پس از پایان غزوه با انان+۱ آیه
- دستیابی مسلمانان به غنایم و فیء بنی نضیر+۱ آیه
- ایثارگری انصار از سهم خویش از غنایم و فیء بنی نضیر و واگذاری ان به مهاجران نیازمند
- مالکیّت فیء به دست امده بدون جنگ و خونریزی، از انِ خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله) و خارج از قلمرو مالکیّت مسلمانان
- قرار گرفتن اموال و داراییهای (فیء) اهل کتاب، در اختیار پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- قرار گرفتن اموال و داراییهای بنی نضیر با عنوان (فیء)، در اختیار پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- دستیابی مسلمانان به فیء بنی نضیر+۱ آیه
- سلطه بخشیدن انبیا بر مخالفان، از سوی خداوند
- قدرت انبیا، مظهر قدرت و شکست ناپذیری خداوند+۱ آیه
- قدرت انبیا در تسلّط بر دشمنان خود، برخاسته از مشیّت الهی
- برخورداری محمّد(صلی الله علیه واله) از قدرت و تسلّط بر دشمنان خود، برخاسته از مشیّت خداوند
- قدرت محمّد(صلی الله علیه واله) و تسلّط یافتن ان حضرت بر دشمنان، جلوه ای از قدرت مطلق خداوند
- برخورداری محمّد(صلی الله علیه واله) از قدرت و تسلّط بر دشمنان، در راستای حمایتهای خداوند از پیامبران خویش
- خداوند، توانا بر اجرای هر کاری+۲ آیه
- همه اشیای جهان، در قبضه قدرت خداوند+۲ آیه
- خداوند، منشا اعطای توانمندی و قدرت+۱ آیه
- قدیر / اسماوصفات+۲ آیه
- فتح دژهای مستحکم و استوار یهود بنی نضیر، بدون جنگ و درگیری+۱ آیه
- تسلّط و غلبه پیامبر(صلی الله علیه واله) بر یهود بنی نضیر و قلعه انان، معلول اراده و عنایت خداوند، نه صرفاً تلاش مسلمانان+۱ آیه
- فتح قلعه های مستحکم بنی نضیر بدون جنگ و درگیری، نمود عینی از قدرت نامحدود خداوند+۱ آیه
- فی، در اختیار خدا و پیامبر صلی الله علیه و اله و ذویالقربی و در جهت تامین یتیمان، فقیران و در راه ماندگان+۱ آیه
- تصرف اموال اهل کتاب (یهود بنی نضیر) از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله در پی نبرد با انان
- اموال به دست امده از مشرکان با عنوان فیء، در اختیار پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- اموال گرفته شده از مشرکان با عنوان فیء، در اختیار پیامبر صلی الله علیه و اله برای مصارف ششگانه+۱ آیه
- قرار گرفتن اموال باقیمانده از بنینضیر، در اختیار پیامبر صلی الله علیه و اله به نام فیء، پس از تبعید انان از مدینه+۱ آیه
- مالکیّت بر فیء، از انِ خداوند، پیامبر صلی الله علیه و اله و جانشینان او+۱ آیه
- مالکیّت ذویالقربی بر اموال فیء+۱ آیه
- صاحب اختیار بودن پیامبر صلی الله علیه و اله، در تقسیم فیء+۱ آیه
- اختصاص بخشی از فیء و اموال به دست امده از دشمن، (بدون خونریزی) به پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- پیروزی رسول خدا صلی الله علیه و اله بر یهود بنینضیر و به غنیمت گرفتن اموال انان، بدون جنگ و درگیری+۱ آیه
- خداوند، منشا پیروزی پیامبر صلی الله علیه و اله بر بنینضیر+۱ آیه
- بخشی از فیء، حق پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله و در اختیار ان حضرت+۱ آیه
- غنایم، از عطایای خدا به محمّد صلی الله علیه و اله
- قرار گرفتن اموال بنی قریظه در اختیار پیامبر صلی الله علیه و اله به صورت فیء، پس از غزوه بنی قریظه
- قرار گرفتن اموال باقیمانده از بنینضیر در اختیار محمّد صلی الله علیه و اله به نام «فیء»، پس از پایان غزوه بنینضیر
- مالکیّت محمّد صلی الله علیه و اله بر فیء+۱ آیه
- مسلّط/ اسماوصفات+۱ آیه
- پیروزی رسولان الهی بر کافران، به اراده و مشیّت خداوند
- قدرت مطلق خداوند، منشا حاکمیّت مشیّت او