سوره دخان(الدخان)، آیه ۲۷ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۷
معنی کلمات و عبارات
«فَاکِهینَ»: در ناز و نعمت بسربرندگان. متنعّمان (نگا: یس / ).
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- فرعونیان، قبل از نابودى در رود نیل، برخوردار از نعمت ها و امکانات گسترده «کم ترکوا ... و نعمة کانوا فیها فکهین»
«نعمة» (به فتح نون) به معناى تنعّم و برخوردارى از نعمت ها است.
۲- جامعه فرعونى، جامعه اى خوشگذران و عشرت طلب «و نعمة کانوا فیها فکهین»
۳- حضور در محافل عشرت و خوش گذرانى، از برنامه هاى فرعونیان «و نعمة کانوا فیها فکهین»
«فاکهین» (از «فکاهة») به معناى حدیث انس مى باشد و تعبیر «کانوا» مى رساند که برنامه آنان چنین بوده است.
۴- غوطهورى در سرخوشى ها و امکانات دنیایى، از زمینه هاى حق ستیزى و هلاکت* «إنّهم جند مغرقون . کم ترکوا ... فیها فکهین»
ترسیم برخوردارى هاى فرعونیان - پس از یادکرد هلاکت ایشان - ممکن است از آن جهت باشد که این برخوردارى ها، در حق ستیزى آنان نقش داشته است.
۵- امکانات دنیوى به جاى مانده از مستکبران فرعونى، درس عبرت براى دنیاخواهان عشرت طلب «کم ترکوا من جنّ-ت ... و نعمة کانوا فیها فکهین»
تعبیر «کم ترکوا...» در مقام درس آموزى و تأمل برانگیزى آدمیان در سونوشت فرعونیان است.
۶- امکانات گسترده دنیوى، مانع از مجازات الهى نسبت به حق ستیزان نخواهد بود. «إنّهم جند مغرقون ... و نعمة کانوا فیها فکهین»
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
خوشگذرانی فرعونیانزمینه عبرت خوشگذرانانزمینه عبرت دنیاطلبانعبرت از آثارباستانی فرعونیاننعمتهای فرعونیانآثار امکانات دنیویآثار رفاه طلبیحتمیت کیفر حق ستیزانزمینه حق ستیزینقش امکانات دنیویغرق فرعونیانزمینه هلاکت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۹)
- برخورداری بنیاسراییل، از امکانات رفاهی فرعون و فرعونیان، پس از هلاکت انان+۱۰ آیه
- بنیاسراییل، وارث باغهای به جای مانده از فرعونیان+۸ آیه
- برخورداری بنیاسراییل از انواع نعمتها و روزیهای پاکیزه، بعد از نابودی فرعون+۶ آیه
- بنیاسراییل، وارثان تمدّن و امکانات گسترده فرعونیان در مصر+۱۰ آیه
- برخورداری فرعونیان مصر، از تمدّن مادّی+۱۱ آیه
- نابودی فرعونیان و جانشین شدن بنی اسراییل به جای انان، از جانب خداوند+۱۱ آیه
- دلبستگی و گرایش شدید به رفاه، از موجبات هلاکت امّتهای پیشین+۵ آیه
- بنی اسراییل، وارث رفاه فرعونیان پس از نابودی انان+۹ آیه
- رفاه بنی اسراییل با نابودی فرعونیان، دارای ابعاد گسترده+۹ آیه
- رفاه مندی فرعون با ابعاد وسیع و گسترده+۵ آیه
- برخورداری فرعونیان از اسباب اسایش+۷ آیه
- باغها، مظهری از رفاه و برخورداری انسانها از نعمت+۱ آیه
- فرعونیان، غرق در نعمتها و سرور+۱ آیه
- امکانات به جای مانده از مستکبران فرعونی، مایه پند و عبرت+۳ آیه
- مصر، سرزمینی اباد، در عصر فرعون (رامسیس دوم)+۷ آیه
- بهره مندی فرعون، از چشمه سارها و باغات+۸ آیه
- رفاه مندی فرعون، با داشتن گنجینه ها و باغهای فراوان+۵ آیه
- انتقال قدرت و اقتدار اقوام به دیگر ملّتها، از سنّتهای الهی در تاریخ+۴ آیه
- تمدّنها، از اثار و نشانه های قدرت خدا+۱۰ آیه
- نابودی ملّتی و جایگزینی مردمی جدید به جای انان، از جلوه های قدرت خدا+۱۰ آیه
- نقش مهم باغداری، در اقتصاد مصریان+۴ آیه
- سرزمین مصر، دارای باغها و چشمهساران گوناگون+۳ آیه
- برخورداری فرعونیان مصر، از تمدّن مادی+۱۰ آیه
- مصر، سرزمین اباد، در عصر فرعون (رامسیس دوم)+۷ آیه
- نقش مهم کشاورزی، در شکوفایی و اقتصاد مصر باستان+۳ آیه
- شادمانی قوم فرعون، از نعمتهای داده شده به انان+۱ آیه
- برخورداری قوم فرعون، از نعمتهای فراوان و گوناگون الهی+۱ آیه
- نعمتها و موهبتهای الهی، مایه غرور و سرمستی و خودپسندی برخی انسانها
- تباهی اموال و بهره نبردن از انها، پیامد نفرین موسی علیه السلام علیه فرعونیان+۶ آیه