سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۲۹ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۱
بَلْ مَتَّعْتُ هَٰؤُلَاءِ وَآبَاءَهُمْ حَتَّىٰ جَاءَهُمُ الْحَقُّ وَرَسُولٌ مُّبِينٌ
ولی من این گروه و پدرانشان را از مواهب دنیا بهرهمند ساختم تا حق و فرستاده آشکار (الهی) به سراغشان آمد؛
معنی کلمات و عبارات
«مَتَّعْتُ»: بهرهمند ساختم. مهلت دادم. «الْحَقُّ»: حقیقت. مراد قرآن است. «مُبِینٌ»: روشنگر و بیانگر. واضح و روشن. یعنی پیغمبری که رسالتش ثابت و روشن است. مراد حضرت محمّد است.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - بهره مندى مشرکان مکه از موهبت هاى الهى، به رغم بى اعتنایى آنان به آیین توحیدى ابراهیم(ع) «و إذ قال إبرهیم ... لعلّهم یرجعون . بل متّعت هؤلاء و ءاباءهم»
از آن جا که در آیات پیشین سخن از ابراهیم(ع) و نسل آن حضرت بود و با توجه به این که مشرکان مکه از نسل او به شمار مى آمدند، مى توان گفت که «هؤلاء» اشاره به مشرکان مکه دارد.
۲ - پیامبراکرم(ص)، استمراردهنده خط توحید ابراهیمى در جامعه بشرى «و إذ قال إبرهیم ... بل متّعت هؤلاء و ءاباءهم حتّى جاءهم الحقّ و رسول مبین»
۳ - بعثت پیامبراسلام(ص)، تحقق اراده الهى به استمرار آیین توحیدى در نسل ابراهیم(ع) «و جعلها کلمة باقیة فى عقبه ... حتّى جاءهم الحقّ و رسول مبین»
۴ - شرک، داراى پیشینه تاریخى در میان مردم مکه «بل متّعت هؤلاء و ءاباءهم»
۵ - مهلت الهى به کافران و مشرکان، براى اتمام حجت بر آنان «بل متّعت هؤلاء و ءاباءهم حتّى جاءهم الحقّ»
۶ - مردم مکّه پیش از بعثت پیامبراکرم(ص) و نزول قرآن، برهه اى طولانى در شرک و بت پرستى بسر مى بردند. «بل متّعت هؤلاء و ءاباءهم حتّى جاءهم الحقّ و رسول مبین»
۷ - قرآن، سخنى سراسر حق و حقیقت «حتّى جاءهم الحقّ»
برداشت یاد شده، بر این اساس است که مراد از «حقّ» قرآن باشد.
۸ - رسالت پیامبراکرم(ص)، روشن و بدون ابهام «جاءهم ... رسول مبین»
۹ - روشنى بیان و صراحت کامل پیامبر(ص)، در تبلیغ آیین توحیدى «و رسول مبین»
در صورتى که «مبین» به معناى روشنگر باشد، وضوح و صراحت بیان پیامبر(ص) استفاده مى شود.
۱۰ - به کارگیرى بیان روشن و رسا، امرى ارزشمند در تبلیغ معارف دینى «و رسول مبین»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ارزش فصاحت در تبلیغبت پرستی اهل مکهتداوم دین ابراهیمجاودانگی دین ابراهیمشرک اهل مکهفصاحت محمدفلسفه مهلت به مشرکاننعمتهای مشرکان مکهوضوح رسالت محمدکفران مشرکان مکهمعرضان از دین ابراهیممحمد و دین ابراهیمصراحت محمدفلسفه مهلت به کافراناتمام حجت بر مشرکانتاریخ شرکاتمام حجت بر کافراننبوت محمدتبلیغ محمدحقانیت قرآننقش محمدآثار اراده خداروش تبلیغ
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۵)
- اتمام حجّت محمّد(صلی الله علیه واله) بر کافران صدر اسلام+۳ آیه
- از طبقه اشراف بودن، ملاک ارزشمندی برای احراز مقام رسالت از دیدگاه اشراف مکّه+۲ آیه
- بیان روشن و رسا، ابزاری ضروری و ارزشمند در تبلیغ دین+۳ آیه
- رسالت پیامبران، براساس حق و حقیقت+۲ آیه
- برخورداری مشرکان عصر بعثت، از امکانات مادّی+۲ آیه
- بهره مندی مشرکان، از اسایش دنیایی+۲ آیه
- حق، از صفات قران+۳ آیه
- انکار لجاجتامیز وحی و قران، از سوی مشرکان مکّه+۱ آیه
- اتمامحجّت محمّد صلی الله علیه و اله بر مشرکان صدر اسلام+۳ آیه
- بیان روشن و رسا، ابزاری برای تبلیغ دین از سوی محمّد صلی الله علیه و اله+۳ آیه
- روشنی بیان و صراحت کامل محمّد صلی الله علیه و اله در تبلیغ ایین توحیدی
- تهمت سحر و جادو به معجزات قرانی حضرت محمد صلی الله علیه و اله+۳ آیه
- مُمَتّع/ اسماوصفات+۳ آیه
- نیاکان مشرکان برخوردار از رفاه و امکانات مادّی+۳ آیه
- بهرهمندی مشرکان مکّه و نیاکانشان از انواع نعمتها، به رغم بیاعتنایی انان به ایین توحیدی ابراهیم علیه السلام+۱ آیه