سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۸۰ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۵
أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُم بَلَىٰ وَرُسُلُنَا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُونَ
آیا آنان میپندارند که ما اسرار نهانی و سخنان درگوشی آنان را نمیشنویم؟ آری، رسولان (و فرشتگان) ما نزد آنها هستند و مینویسند!
معنی کلمات و عبارات
«رُسُلُنَا»: فرستادگان ما. مراد فرشتگان مأمور ضبط و ثبت اعمال است (نگا: / ، انفطار / ).
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - تصور ناقص انسان از خداوند و گستره علم وى، زمینه ساز فروغلتیدن وى در دام حق ستیزى و مبارزه با پیامبران «أم أبرموا أمرًا ... أم یحسبون أنّا لانسمع سرّهم و نجویهم»
۲ - شرک و حق ستیزى، امرى مبتنى بر حدس و گمان و فاقد دلایل مستند «أم یحسبون»
۳ - هشدار خداوند به مشرکان، در مورد توطئه هاى پنهانى آنان «أم یحسبون أنّا لانسمع سرّهم و نجویهم»
۴ - خداوند، آگاه به هر سرّ و شنونده هر نجوا «أم یحسبون أنّا لانسمع سرّهم و نجویهم»
۵ - توطئه هاى مخفیانه مشرکان مکه، علیه پیامبراکرم(ص) «أم یحسبون أنّا لانسمع سرّهم و نجویهم»
۶ - رفتار پنهان و آشکار دین ستیزان، تحت نظارت مستقیم خداوند و نیز در نظرگاه کاتبان و مأموران الهى «أم یحسبون أنّا لانسمع سرّهم و نجویهم بلى و رسلنا لدیهم یکتبون»
۷ - مأموران الهى براى ثبت اعمال، همیشه در کنار انسان و ناظر بر اعمال او «بلى و رسلنا لدیهم یکتبون»
۸ - ثبت اعمال خلق، به وسیله مأموران الهى «بلى و رسلنا لدیهم یکتبون»
با الغاى خصوصیت از مورد آیه شریفه، برداشت بالا به دست مى آید.
۹ - تهدید حق ستیزان از سوى خداوند، به محاکمه نهایى و مشاهده جزاى خویش در فرجام «بلى و رسلنا لدیهم یکتبون»
فعل «یکتبون» از یک سو مى رساند که خداوند، همیشه حق ستیزان را به مجرد وقوع جرم جزا نمى دهد و از سوى دیگر افاده مى کند که تأخیر جزاى آنان سبب غفلت نمى شود; زیرا فرشتگان آن را ثبت مى کنند و در محاکمه نهایى مورد استفاده قرار مى گیرد.
۱۰ - نظارت خداوند بر اعمال بندگان، داراى نظامى مستحکم و خدشه ناپذیر «فإنّا مبرمون . أم یحسبون أنّا لانسمع سرّهم و نجویهم بلى و رسلنا لدیهم یکتبون»
از ارتباط دو آیه، مطلب بالا استفاده مى شود.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
استحکام نظارت خداتوطئه های پنهانی مشرکانتوطئه های پنهانی مشرکان مکهرؤیت عذاب حق ستیزانعلم خدا به نجواعمل پنهانی دین ستیزانمحاکمه حق ستیزاننظارت کاتبان عملزمینه مبارزه با انبیاویژگیهای نظارت خدانظارت کارگزاران خداتهدید حق ستیزانآثار خدا شناسی ناقصآثار ظنزمینه حق ستیزینقش کارگزاران خداهشدار به مشرکانناظران عملحقیقت شرکثبت عملشنوایی خداتوطئه علیه محمدبی منطقی شرکنظارت خداآسیب شناسی دینیوسعت علم خداهشدارهای خداعلم غیب خداتهدیدهای خداتاریخ صدر اسلام
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۶)
- توطیهگران علیه پیامبر(صلی الله علیه واله)، مورد تهدید الهی+۲ آیه
- تهدید کافران صدر اسلام به عذاب و کیفر، از سوی خدا+۴ آیه
- تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۱ آیه
- تهدید شدن نجواکنندگان بر گناه، به عذاب دوزخ+۵ آیه
- نظارت الهی، بر اعمال و رفتار پنهان و اشکار گناهکاران+۱ آیه
- ثبت مخالفت سرّی توطیه گران، در پرونده اعمال شان+۲ آیه
- هشدار خداوند به مشرکان، از توطیه سرّی انان+۲ آیه
- پندار مشرکان، مبنی بر نشنیده شدن رازها و نجواهای شان، از جانب خدا، مورد پرسش انکاری او
- پندار مشرکان، مبنی بر نشنیده شدن رازها و نجواهای شان از جانب خدا، مورد پرسش انکاری او
- مشرکان، مورد تهدید خداوند به کیفر و عذاب+۲ آیه
- توطیه های جدّی مشرکان علیه پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- سطحی بودن شناختهای مبتنی بر حدس و گمان و تخیّل+۲ آیه
- شریک پنداشتن برای خداوند، گمانی موهوم+۱ آیه
- ظنّ مجرمان به ناشنوایی خداوند، از سخنان پنهانی و سرّی انان+۱ آیه
- شرک و حق ستیزی مجرمان، امری مبتنی بر حدس و گمان+۳ آیه
- کتابت اعمال مجرمان از سوی فرشتگان، باطل کننده ظنّ به ناشنوایی خداوند از سخنان سرّی و پنهانی انان+۱ آیه
- علم خدا به اشکار، نهان و به همه امور غیبی انسان، تضمینی بر حسابرسی و پاداش کیفر انسانها در قیامت+۱ آیه
- اگاهی خداوند، به امور نفسانی و اسرار نهان انسانها+۳ آیه
- علم خداوند به اسرار و رازهای نهفته در درون و اندیشه های قلبی انسانها+۳ آیه
- ثبت اعمال ادمیان در نامه عمل شان، به وسیله فرشتگان+۷ آیه
- ثبت اعمال انسان در دنیا از طرف خداوند و بایگانی ان به صورت کتاب و پرونده برای حسابرسی در قیامت+۲ آیه
- تمام رفتارها و کردارهای پیش فرستاده انسانها، مکتوب و ثبت ان به اراده خداوند+۳ آیه
- رفتار پنهان و اشکار بندگان، تحت نظارت مستقیم خداوند
- ماموران ثبت اعمال، ناظر بر اعمال بندگان+۲ آیه
- اعمال انسانها در دنیا، تحت نظر دقیق ماموران الهی+۴ آیه
- تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۱ آیه
- ظن مجرمان به اگاه نبودن خدا، از سخنان سرّی شان+۱ آیه
- اطمینانبخشی خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، نسبت به عدم تاثیر و کارایی توطیههای کافران، علیه رسالت وی+۲ آیه
- توطیههای پی در پی و جدّی مشرکان علیه پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- مکر و توطیه مجرمان، علیه پیامبر صلی الله علیه و اله و تعالیم ان حضرت+۲ آیه
- نوشته شدن اعمال پنهان و اشکار انسان، از جانب ملایکه موکّل اعمال+۱ آیه
- تهدید شدن نجواکنندگان [بر گناه] به افشای نجوای انان از سوی خداوند+۴ آیه
- علم خداوند به نجوا و گفتار مخفیانه ادمیان+۳ آیه
- نجوای مشرکان، تحت نظارت مستقیم ماموران الهی برای کتابت اسرار و نجواهایشان+۱ آیه
- هشدار خداوند به مشرکان، در مورد نجوای توطیهامیز انان+۱ آیه
- نجوای مخفیانه مشرکان مکّه، علیه پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه