سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۸۸ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۵
وَقِيلِهِ يَا رَبِّ إِنَّ هَٰؤُلَاءِ قَوْمٌ لَّا يُؤْمِنُونَ
آنها چگونه از شکایت پیامبر که میگوید: «پروردگارا! اینها قومی هستند که ایمان نمی آورند» (غافل میشوند؟!)
معنی کلمات و عبارات
«قِیلِهِ»: قیل و قَول و مَقال، مصدر ثلاثی مجرّدند و به معنی گفته و سخن هستند. برخی واژه (قیل) را عطف بر (السَّاعَة) در سه آیه قبل میدانند که معنی چنین میشود: خدا از قیامت آگاه است و از شکایت پیغمبر نیز درباره ایمان نیاوردن قوم خود آگاه است. بعضی هم واو پیش از آن را حرف جر و برای قسم میدانند، و چیزی را که قسم بر آن یاد شده است (یَارَبِّ إِنَّ هؤُلآءِ قَوْمٌ لاّ یُؤْمِنُونَ) و یا این که محذوف میدانند. مرجع ضمیر (ه) پیغمبر است که از (لَئِن سَأَلْتَهُمْ) در آیه پیش پیدا است.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند، آگاه به شکوه پیامبر(ص) از قوم حق ناپذیر خویش «و قیله یربّ إنّ هؤلاء قوم لایؤمنون»
«قیل»، مصدر براى «قال» و عطف بر «الساعة» است; یعنى، «و عنده علم قیله».
۲ - یأس و ناامیدى پیامبر(ص)، از ایمان آوردن مشرکان مکه «و قیله یربّ إنّ هؤلاء قوم لایؤمنون»
۳ - التجاى پیامبر(ص) به پروردگار خویش، در مشکلات ابلاغ رسالت «و قیله یربّ إنّ هؤلاء قوم لایؤمنون»
۴ - نظارت الهى بر موضع گیرى مشرکان علیه پیامبر(ص)، پشتوانه مجازات و محاکمه آنان «و عنده علم الساعة و إلیه ترجعون ... و قیله یربّ إنّ هؤلاء قوم لایؤمنون»
عطف «قیله» بر «الساعة» در دو آیه قبل گویاى ارتباط این آیه با «إلیه ترجعون» در آن آیه است و از مجموع دو آیه، براشت یاد شده استفاده مى شود.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
زمینه کیفر مشرکانمحمد و حق ناپذیرانگلایه محمدیأس از ایمان مشرکان مکهالتجای محمدمشکلات رسالت محمدموضعگیری مشرکانیأس محمدموضعگیری علیه محمدالتجا به خدانظارت خداعلم خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۸ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله) موظّف به عفو از (اذیّتهای) مشرکان و برخورد مسالمت امیز با انان+۱ آیه
- ربوبیّت خداوند، مقتضی ارایه شکواییه، به درگاه او+۶ آیه
- یاد ربوبیّت خدا، از اداب سخن گفتن با او+۵ آیه
- مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۲ آیه
- شکوه پیامبر(صلی الله علیه واله) در پیشگاه خدا، از کافران متعصّب قوم خویش+۱ آیه
- ربوبیّت خدا، مقتضای ارایه شکواییّه به درگاه او+۹ آیه
- علم کافران، به ناتوانی معبودان باطل از شفاعت+۱ آیه
- شکوه پیامبر(صلی الله علیه واله) در پیشگاه خدا از کافران متعصب قوم خویش+۱ آیه
- شکایت پیامبر(صلی الله علیه واله) در پیشگاه خدا، از کافران متعصّب قوم خویش+۱ آیه
- تسلّا و دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر تکذیب و مخالفتهای مشرکان+۱ آیه
- شِکوه پیامبر صلی الله علیه و اله به درگاه پروردگار، از ایمان نیاوردن قومش
- خداوند، اگاه به شکایت و شکوه پیامبر صلی الله علیه و اله از قوم حقناپذیرش+۱ آیه
- دلجویی خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله در پی شکایت ان حضرت، از حقناپذیری قومش+۱ آیه
- امر خدا به پیامبر صلی الله علیه و اله به عفو و ترک مناظره با مشرکان، در پی شِکوه ان حضرت از ایشان به درگاه پروردگار+۱ آیه
- شِکوه پیامبر صلی الله علیه و اله به درگاه پروردگار از ایمان نیاوردن قومش
- خداوند، اگاه به شکایت و شِکوه پیامبر صلی الله علیه و اله از قوم حق ناپذیرش+۱ آیه
- دلجویی خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله در پی شکایت ان حضرت، از حق ناپذیری قومش+۱ آیه
- امر خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله به عفو و ترک مناظره بامشرکان، در پی شِکوه ان حضرت ازانان به درگاه پروردگار+۱ آیه
- خداوند، اگاه به شِکوه پیامبر صلی الله علیه و اله از حقگریزی مشرکان
- یاس پیامبر صلی الله علیه و اله از ایمان کافران شرک پیشه مکه+۲ آیه