سوره زمر(الزمر)، آیه ۲۶ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۶۱
فَأَذَاقَهُمُ اللَّهُ الْخِزْيَ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ
پس خداوند خواری را در زندگی این دنیا به آنها چشانید، و عذاب آخرت شدیدتر است اگر میدانستند.
معنی کلمات و عبارات
«الْخِزْیَ»: خواری و پستی. رسوائی و بدنامی (نگا: بقره / و مائده / و ). «أَکْبَرُ»: بزرگتر. مراد سختتر و شدیدتر و دردناکتر است.
نزول
سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- هجرت پیامبر از مکه به مدینهمرتبط با نزول
۱ هجرت · مکه - مدینه - اجازه جهاد دفاعیمرتبط با نزول
13 بعثت · مدینه - جنگ بدرمرتبط با نزول
۲ هجرت · بدر - پیمان برادری میان مهاجران و انصار
13 بعثت · مدینه - اختفا در غار ثور هنگام هجرت
13 بعثت · غار ثور، نزدیک مکه - تدوین پیماننامه مدینه
13 بعثت · مدینه - نخستین نماز جمعه در رانونا
13 بعثت · بنی سالم / مدینه - بنای مسجد قبا
13 بعثت · قبا، نزدیک مدینه - پیمان دوم عقبه
13 بعثت · عقبه، منی
نکات آیه
۱ - عذاب دنیایى تکذیب کنندگان پیامبران الهى در تاریخ، عذابى ذلت بار و خوارکننده بود. «فأذاقهم اللّه الخزى فى الحیوة الدنیا»
۲ - تکذیب پیامبران الهى، زمینه ساز عذاب ذلت بار و سرافکنده کننده در دنیا از سوى خداوند «فأذاقهم اللّه الخزى فى الحیوة الدنیا»
۳ - ذلت و سرافکندگى در زندگى دنیایى، از انواع عذاب هاى الهى در دنیا «فأذاقهم اللّه الخزى فى الحیوة الدنیا»
۴ - ذلت و سرافکندگى در دنیا، عذابى بزرگ براى انسان «فأذاقهم اللّه الخزى فى الحیوة الدنیا و لعذاب الأخرة أکبر»
از بزرگ تر شمرده شدن عذاب اخروى، به دست مى آید که عذاب ذلت بار دنیایى، خود عذابى بزرگ است.
۵ - عذاب تکذیب کنندگان پیامبران در آخرت، بسى بزرگ تر و شدیدتر از عذاب ذلت بار آنان در دنیااست. «فأذاقهم اللّه الخزى فى الحیوة الدنیا و لعذاب الأخرة أکبر»
بزرگ تر بودن عذاب اخروى، مى تواند اشاره به شدیدتر بودن آن در مقایسه با عذاب هاى دنیایى باشد.
۶ - عذاب الهى در آخرت، در مقایسه با عذاب هاى دنیوى، بسى بزرگ تر و شدیدتر است. «و لعذاب الأخرة أکبر»
۷ - تکذیب رسالت پیامبر اسلام از جانب کافران، برخاسته از ناآگاهى و غفلت آنان، از سرنوشت شوم تکذیب کنندگان بود. «فأذاقهم اللّه الخزى ... لو کانوا یعلمون»
مفعول «یعلمون» - به قرینه جملات گذشته - ابتلاى مکذبان به عذاب الهى است و جواب شرط «لوکانوا...» محذوف بوده و تقدیر آن چنین است: «لو کانوا یعلمون ما کذبوا رسلهم فى الدنیا; اگر آنان مى دانستند که چه بر سر تکذیب گران پیشین آمده است، رسولان را تکذیب نمى کردند».
۸ - آگاهى و توجه به سرنوشت شوم تکذیب کنندگان انبیاى الهى، بازدارنده انسان از تکذیب و زمینه ساز رویکرد به دین «فأذاقهم اللّه الخزى ... أکبر لو کانوا یعلمون»
۹ - نتیجه و پیامد اصلى عقاید باطل و رفتار زشت انسان، در قیامت ظهور و بروز پیدا خواهد کرد. «و لعذاب الأخرة أکبر لو کانوا یعلمون»
«عذاب» نتیجه طبیعى عقاید باطل و کردار ناپسند انسان است. بر این اساس بزرگ تر بودن عذاب اخروى در مقایسه با عذاب دنیایى، بیانگر این حقیقت است که نتیجه اصلى عقاید و رفتار زشت، در آخرت ظاهر خواهد شد و آنچه در دنیا مشاهده مى شود تنها ظهور بخشى از آن است.
۱۰ - پیامبر اسلام، مورد تسلى و دلدارى خداوند، در برابر تکذیب کافران و مشرکان «و لعذاب الأخرة أکبر لو کانوا یعلمون»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱–۳۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۱–۵۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲۶ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۲۶ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۶–۳۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار اخروی عقیده باطلآثار جهل کافران صدراسلامآثار غفلت کافران صدراسلاماقسام عذاب دنیویذلت مکذبان انبیازمینه ذلت دنیویشدت عذاب اخروی مکذبان انبیاعذاب دنیوی مکذبان انبیاغفلت از فرجام مکذبان انبیاویژگیهای عذاب دنیوی مکذبان انبیاذلت دنیویموانع تکذیب انبیاشدت عذاب دنیویمنشأ تکذیب محمدآثار ذکر فرجام مکذبان انبیازمینه عذاب دنیویآثار اخروی عمل ناپسندتکذیبگری مشرکانتکذیبگری کافرانعذاب ذلت بارعذاب دنیویآثار تکذیب انبیادلداری به محمدظهور حقایق در قیامتمراتب عذاب
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۵)
- تکذیب حق، عامل گرفتار شدن به خواری و رسوایی در دنیا+۲ آیه
- خواری اخرت، شدیدتر از ذلت دنیایی+۱ آیه
- خوار شدن تکذیبکنندگان پیامبران به وسیله عذاب الهی در دنیا و اخرت+۱ آیه
- تکذیبکنندگان، گرفتار عذابی بزرگتر از خواری دنیایی، در اخرت+۱ آیه
- عذاب اخرت، عذابی به مراتب بزرگتر از عذاب دنیایی+۴ آیه
- گرفتاری مکذّبان به عذابی سخت و سوزان در جهنّم، کیفر عملکرد انان+۱ آیه
- مجازات مکذّبان از جانب خداوند، در پی عملکرد انان+۱ آیه
- تهدید خداوند، به کیفر و عذاب مکذّبان+۱ آیه
- جهل تکذیبکنندگان پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) به سرنوشت شوم خود+۱ آیه
- جهل مردم به بزرگی عذاب اخرتی+۲ آیه
- خداوند تسلاّدهنده پیامبر(صلی الله علیه واله)، با بیان فرجام تکذیب کنندگان و منکران رسالت انبیا+۱ آیه
- تکذیب انبیا، درپی دارنده ذلّت مخالفان انبیا در دنیا+۱ آیه
- تکذیب انبیا، درپی دارنده ذلّت دنیایی مخالفان انبیا از سوی خداوند+۱ آیه
- عزّت و ذلّت انسانها، به دست خداوند+۱ آیه
- رسوایی و شرمساری، یکی از سخت ترین احوال روحی انسان+۵ آیه
- عذاب و کیفر، بازتاب اعمال ناپسند ظالمان+۴ آیه
- کیفر و عذاب ظالمان پی امد عمل کرد خود انان+۴ آیه
- گرفتاری به عذاب در اخرت، پیامد ظلم و ستمگری+۵ آیه
- عذاب خوارکننده و ذلّت بار دنیا، کیفر ظالمان+۲ آیه
- عذاب تکذیب کنندگان ایات خدا، سبب ذلّت انان+۱ آیه
- عذاب اخرت، عذابی بس بزرگ تر+۵ آیه
- بزرگ تر بودن عذاب اخرت نسبت به عذاب دنیا+۵ آیه
- لزوم علم و توجّه به کیفر و عذاب اخرتی+۳ آیه
- غفلت کافران صدر اسلام از سرنوشت شوم تکذیبگران، موجب تکذیب رسالت پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- تسلّا و دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر تکذیب و مخالفتهای مشرکان+۲ آیه