سوره زمر(الزمر)، آیه ۵۷ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۶۵
أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدَانِي لَكُنتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ
یا بگوید: «اگر خداوند مرا هدایت میکرد، از پرهیزگاران بودم!»
معنی کلمات و عبارات
«لَوْ أَنَّ اللهَ هَدَانِی»: بیان چنین عباراتی به خاطر تحیّر و تحسّر است و اظهار ندامت بر گذشته است (نگا: ابراهیم / ). یا این که چنان که قرطبی میگوید: سخن حقی است و مراد باطل است (نگا: انعام / .
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - ظهور ارزش تقوا و نقش هدایت الهى (قرآن)، هنگام عذاب و در قیامت براى کافران و گنه کاران «أو تقول لو أنّ اللّه هدینى لکنت من المتّقین»
۲ - تقوا، ثمره هدایت الهى «لو أنّ اللّه هدینى لکنت من المتّقین»
۳ - غبطه و حسرت کافران و گنه کاران، به حال تقواپیشگان در قیامت «أنّ اللّه هدینى لکنت من المتّقین»
۴ - ساختن انسان با تقوا، از اهداف نزول وحى (قرآن) «لو أنّ اللّه هدینى لکنت من المتّقین»
۵ - تقواپیشگان، داراى مقام و جایگاهى حسرت برانگیز در قیامت «أو تقول لو أنّ اللّه هدینى لکنت من المتّقین»
از این که کافران مى گویند: اگر خداوند ما را هدایت مى کرد از تقواپیشگان بودیم، به دست مى آید که افراد با تقوا، از چنان مقامِ والایى برخورداراند که کافران درباره آنان غبطه خورده و آرزو مى کنند که اى کاش از زمره آنان بودند.
۶ - نیاز انسان به هدایت الهى در رسیدن به سعادت و خوشبختى «لو أنّ اللّه هدینى لکنت من المتّقین»
از این که کافران رسیدن به مقام متقین (سعادتمندان) را منوط به هدایت الهى مى دانند، مطلب یاد شده را مى توان استفاده کرد.
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ظهور حقایق هنگام عذابحسرت اخروی گناهکارانمنشأ تقوامقامات متقینحسرت اخروی کافرانعوامل حسرتآثار هدایتهای خدانیاز به هدایتعذاب گناهکارانارزش تقوافلسفه نزول قرآنگناهکاران در قیامتفضایل متقینهدایتهای خداعذاب کافرانعوامل سعادتنیازهای معنوی انساناهمیت تقواکافران در قیامتظهور حقایق در قیامتآثار تقوا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۸)
- حسرت کافران و گناهکاران در قیامت، از تقوا نداشتن در دنیا+۳ آیه
- تقوا، ثمره هدایت الهی+۱ آیه
- استکبار، از موانع راهیابی به تقوا+۱ آیه
- تکذیب ایات خدا، مانع رسیدن به تقوا+۱ آیه
- کفرورزی، مانع نیل به تقوا+۱ آیه
- حسرت کافران در قیامت، از کوتاهی خود در دنیا و به مسخره گرفتن (ایات خدا) و نرسیدن به مقام پرهیزکاران و نیکوکاران+۳ آیه
- بیتقوایی و راه نیافتن به زمره متقین، مایه حسرت و تاسّف، در قیامت+۱ آیه
- ارزوی رعایت تقوا و نیکوکاری از اثار گرفتاری به عذاب الهی+۴ آیه
- حسرت و افسوس، پیامد گرفتار شدن به عذاب الهی+۴ آیه
- کفرورزی، مانع ادمی از نیل به تقوا+۱ آیه
- گرفتار شدن کافران به عذاب اخرتی، پس از مهلت یافتن و بهره مندی در زندگی دنیا+۳ آیه
- پشیمانی گناهکاران در قیامت، از معاصی خویش+۲ آیه
- قیامت، زمان و وقت ظهور و بروز ندامتها و پشیمانی انسانها+۴ آیه
- هدایتیافتگی، موجب دستیابی به تقوا+۳ آیه
- ارزوی کافران، جهت هدایتپذیری در قیامت، پس از مشاهده عذاب+۱ آیه
- ایات و نشانههای خداوند، وسیله هدایت مردم+۳ آیه
- قران، کتابی هدایتگر و مشتمل بر تعالیم هدایت بخش+۱ آیه
- انسان، محتاج و نیازمند به هدایتهای الهی، برای نیل به سعادت+۳ آیه