آیه ۶ سوره شرح

سوره شرح(الشرح)، آیه ۶ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۶

إِنَ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً

(آری) مسلّماً با (هر) سختی آسانی است،

معنی کلمات و عبارات
«إِنَّ مَعَ ...»: تکرار آیه، برای تحکیم مطلب پیشین و تأکید این سنّت خدائی در همه ادوار است.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۵ و ۶

در اوائل اسلام مسلمین در کمال فقر و سختى بسر مى بردند و نیز گویند: از اثر فقر مزبور مشرکین آن‌ها را مورد سرزنش و ملامت قرار می‌دادند سپس این آیات نازل گردید. حسن بصرى گوید: وقتى که این آیات نازل شد، پیامبر خوشحال گردید و می‌فرمود: ابشروا، اتاکم الیسر، لن یغلب عسرٌ یسرین، یعنى بشارت دهید که خوشبختى به شما روى آورده و هرگز یک سختى بر دو خوشى و یسر غلبه نخواهد کرد.

تفسیر مجمع البیان. طبرى صاحب جامع البیان و میبدى صاحب کشف الاسرار. صاحب روض الجنان گوید: منظور از فرمایش رسول خدا صلی الله علیه و آله آنست که یک عسر بر دو یسر غلبه نکند، چه آن که در سیاق آیه عسر معرف بالف و لام تعریف است و یسر با تنوین نکره است.

نکات آیه
۱ - سختى ها، زمینه ساز آسانى ها است. «انّ مع العسر یسرًا» ۲ - جدایى ناپذیر بودن سختى ها از آسانى، قانونى فراگیر است. «إنّ مع العسر یسرًا» تکرار نشدن «فاء» در این آیه - که تأکید آیه قبل است - محتواى آن را به غیر پیامبر(ص) نیز ارتباط داده است. ۳ - آسانى هاىِ مقارن سختى ها، مهم تر و افزون تر از آنها است. «فإنّ مع العسر یسرًا .إنّ مع العسر یسرًا» معرفه آوردن «العسر»، نشانگر آن است که مراد، همان «العسر» در آیه قبل است و چون «یسراً» نکره است، مفادى مغایر با «یسراً» در آیه قبل دارد. بنابراین مفاد دو آیه این است که براى هر «عسر»، دو «آسانى مهم» وجود دارد. با توجّه به این که دوبار ذکر کردن یک کلمه در این موارد، بر تکثیر دلالت دارد; مى توان فهمید که هر سختى، به همراه خود آسانى هاى فراوانى - یکى پس از دیگرى - به ارمغان مى آورد.
تفسیر (۸)
روایات و احادیث

۴ - «عن جعفربن محمد(ع) ... انّ إمرأة استَعْدَتْ على زوجها أنّه لایُنفِق علیها و کان زوجها معسراً فأبى على(ع) أن یَحبِسه فقال: «إنّ مع العسر یسراً»; [منبع: تهذیب الأحکام، ج ۷، ص ۴۵۴، ح ۲۵، [مسلسل ۱۸۱۷- ]ب ۴۱; نورالثقلین، ج ۵، ص ۶۰۴، ح ۱۱.] از امام صادق(ع) روایت شده است: زنى علیه شوهر خود اقامه دعوى کرد که نفقه او را نمى دهد. شوهر این زن تنگدست بود; پس حضرت على(ع) از زندانى کردن شوهر خوددارى ورزید، آن گاه فرمود: «إنّ مع العسر یسراً».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۳)
  • پدید امدن اسانی پس از هر سختی+۱ آیه
  • تضمین ثواب تحمّل سختیها، در برابر تکالیف دینی+۵ آیه
  • سختیها و شداید، زمینه ساز روی اوردن انسان به خداوند
  • پدید امدن اسانی، پس از هر سختی+۲ آیه
  • قرار دادن اسانی پس از سختی، عنایت خداوند به انسان+۳ آیه
  • سختیها، زمینه ساز اسانیها+۱ آیه
  • اطمینان دادن خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله)، درباره رفع سختیها و تبدیل ان به اسانی+۱ آیه
  • اسانی پس از سختی، از سنّتهای خدا+۱ آیه
  • تحوّل امور و حوادث و اسانی بعد از سختی و گرفتاری، از سنّتهای خدا+۱ آیه
  • شرح صدر رهبران دینی، مایه اسانی امور سخت و تکالیف بر انان+۷ آیه
  • تبلیغ دین و ابلاغ رسالت، نیازمند شرح صدر و تحمّل سختیها+۶ آیه
  • دلداری خدا به پیامبر صلی الله علیه و اله، با یاد جایگزینی اسانی به جای سختیها برای ان حضرت+۲ آیه
  • خداوند، برطرف کننده سختیهای وظایف مربوط به رسالت، از پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه
واژه‌ها