سوره شرح(الشرح)، آیه ۶ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۶
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
شأن نزول: شأن نزول آیات ۵ و ۶
در اوائل اسلام مسلمین در کمال فقر و سختى بسر مى بردند و نیز گویند: از اثر فقر مزبور مشرکین آنها را مورد سرزنش و ملامت قرار میدادند سپس این آیات نازل گردید. حسن بصرى گوید: وقتى که این آیات نازل شد، پیامبر خوشحال گردید و میفرمود: ابشروا، اتاکم الیسر، لن یغلب عسرٌ یسرین، یعنى بشارت دهید که خوشبختى به شما روى آورده و هرگز یک سختى بر دو خوشى و یسر غلبه نخواهد کرد.
تفسیر مجمع البیان. طبرى صاحب جامع البیان و میبدى صاحب کشف الاسرار. صاحب روض الجنان گوید: منظور از فرمایش رسول خدا صلی الله علیه و آله آنست که یک عسر بر دو یسر غلبه نکند، چه آن که در سیاق آیه عسر معرف بالف و لام تعریف است و یسر با تنوین نکره است.
نکات آیه
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
۴ - «عن جعفربن محمد(ع) ... انّ إمرأة استَعْدَتْ على زوجها أنّه لایُنفِق علیها و کان زوجها معسراً فأبى على(ع) أن یَحبِسه فقال: «إنّ مع العسر یسراً»; [منبع: تهذیب الأحکام، ج ۷، ص ۴۵۴، ح ۲۵، [مسلسل ۱۸۱۷- ]ب ۴۱; نورالثقلین، ج ۵، ص ۶۰۴، ح ۱۱.] از امام صادق(ع) روایت شده است: زنى علیه شوهر خود اقامه دعوى کرد که نفقه او را نمى دهد. شوهر این زن تنگدست بود; پس حضرت على(ع) از زندانى کردن شوهر خوددارى ورزید، آن گاه فرمود: «إنّ مع العسر یسراً».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۳)
- پدید امدن اسانی پس از هر سختی+۱ آیه
- تضمین ثواب تحمّل سختیها، در برابر تکالیف دینی+۵ آیه
- سختیها و شداید، زمینه ساز روی اوردن انسان به خداوند
- پدید امدن اسانی، پس از هر سختی+۲ آیه
- قرار دادن اسانی پس از سختی، عنایت خداوند به انسان+۳ آیه
- سختیها، زمینه ساز اسانیها+۱ آیه
- اطمینان دادن خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله)، درباره رفع سختیها و تبدیل ان به اسانی+۱ آیه
- اسانی پس از سختی، از سنّتهای خدا+۱ آیه
- تحوّل امور و حوادث و اسانی بعد از سختی و گرفتاری، از سنّتهای خدا+۱ آیه
- شرح صدر رهبران دینی، مایه اسانی امور سخت و تکالیف بر انان+۷ آیه
- تبلیغ دین و ابلاغ رسالت، نیازمند شرح صدر و تحمّل سختیها+۶ آیه
- دلداری خدا به پیامبر صلی الله علیه و اله، با یاد جایگزینی اسانی به جای سختیها برای ان حضرت+۲ آیه
- خداوند، برطرف کننده سختیهای وظایف مربوط به رسالت، از پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه