آیه ۳۵ سوره طور

سوره طور(الطور)، آیه ۳۵ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۲۵

معنی کلمات و عبارات
«مِنْ غَیْرِ شَیْءٍ»: بدون هیچ چیزی و هیچ آفریدگاری. یعنی بدون علت به وجود آمده‌اند. «أَمْ هُمُ الْخَالِقُونَ»: یعنی خودشان آفریدگار، و علت خویشتن هستند.
نزول
نکات آیه
۱ - خداوند، خواهان تأمل و اندیشیدن انسان درباره نحوه پیدایش خود «أم خلقوا من غیر شىء» پرسش در آیه شریفه در حقیقت براى واداشته شدن انسان به اندیشه و تفکر صورت گرفته است. ۲ - پیدایش انسان، بدون هیچ علت و مبدأ پدیدآورنده، امرى محال و نامعقول است. «أم خلقوا من غیر شىء» «شىء» مى تواند کنایه از علت فاعلى باشد. بنابراین «من غیر شىء»; یعنى، بدون علت و عامل پدیدآورنده. ۳ - نیاز پدیده و شىء ممکن به علت پدید آورنده، امرى بدیهى و قابل فهم براى همگان «أم خلقوا من غیر شىء» از این که خداوند این مسأله را با پرسشى ساده و همراه با اعجاب و انکار مطرح کرده است; استفاده مى شود که شبهه در نیاز معلول به علت، براى عقل سلیم شگفت انگیز بوده و شک در امر بدیهى است. ۴ - نقش خود انسان در پیدایش و خلقت خویش، امرى محال و نامعقول است. «أم هم الخلقون» در آیه شریفه دو فرض مطرح شده است: ۱- این که پیدایش انسان بى علت باشد; ۲- این که انسانِ معدوم، در پیدایش خویش نقش داشته باشد که هر دوى آنها محال عقلى است. از این رو آیه شریفه با استفهام انکارى ادا شده است. ۵ - پیدایش موجودات، متکى به مبدئى بى نیاز و قائم به ذات است. «أم خلقوا من غیر شىء أم هم الخلقون» از مجموع آیه شریفه استفاده مى شود که پدیده، نیازمند به علتى است که آن علت، خود پدیده و وابسته به غیر نباشد; زیرا در غیر این صورت پرسش انکارى همچنان باقى خواهد بود (چگونه معلولى بى علت پدید آمده است). ۶ - خلقت انسان بدون هیچ هدف ارزشمند، امرى نامعقول است. «أم خلقوا من غیر شىء» برداشت یاد شده بدان احتمال است که واژه «شىء»، کنایه از غایت و هدف باشد. ۷ - هدفدارى خلقت انسان، مستلزم بعثت رسولان و هدایت آدمیان به سوى اهداف بایسته «أم خلقوا من غیر شىء» چنانچه عبارت «من غیر شىء» به معناى «من غیر غایة» باشد; از ارتباط مسأله هدفدارى خلقت انسان با آیات پیشین - که درباره حقانیت رسالت پیامبر(ص) و قرآن بود - مطلب بالا استفاده مى شود. ۸ - پندار باطل مشرکان، در امتیاز آنان بر دیگران و بى نیازى از هدایت و ارشاد * «أم خلقوا من غیر شىء» معناى «أم خلقوا من غیر شىء»، مى تواند این باشد که آیا مشرکان مکه، خود را تافته جدابافته اى در آفرینش مى بینند که دیگران نیاز به هدایت دارند و اینان بى نیازند؟! بر این مبنا تقدیر آیه شریفه چنین مى شود: «أم خلقوا من غیر شىء خلق منه غیرهم».
تفسیر (۶)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۳)
  • مخلوقِ خدا بودنِ مشرکان و عدم توانایی انان بر افرینش، دلیل و حجّتی بر نفی شرک، و اثبات توحید+۱ آیه
  • احتجاج خداوند با مشرکان، به امتناع افرینش انان بدون علّت
  • ناتوانی غیر خدا، از هرگونه خلق و ایجاد+۶ آیه
  • افرینش اشیا و تدبیر موجودات از سوی خالق متعال، دلیل بر توحید خالقیّت+۷ آیه
  • سرشت توحیدی بشر، نیازمند تذکّر و تنبّه+۹ آیه
  • افریده شدن مشرکان بدون علت یا افریدگار بودن انان، مورد پرسش انکاری خدا
  • افریده شدن مشرکان بدون علت یا افریدگار بودن انان، مورد پرسش انکاری خدا
  • ناتوانی معبودهای مشرکان از هرگونه افرینش، دلیل بطلان شرک+۸ آیه
  • بیداری فطرت خفته انسانها با طرح سؤال، راهی برای تبلیغ و دعوت به توحید+۷ آیه
  • لجاجت کافران بر کفر خویش، به رغم اگاهی کامل از نتایج شوم ان+۸ آیه
  • لجاجت کافران تا حدّ تکذیب محسوسات+۸ آیه
  • لجاجت و تعصب کافران عامل انکار حقایق عینی و محسوس+۷ آیه
  • تفکّر در افرینش اسمانها و زمین بدون لجاجت و عناد، موجب حصول یقین به وجود افریننده ان دو+۱ آیه
واژه‌ها