آیه ۱۱ سوره لقمان

سوره لقمان، آیه ۱۱ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۱۱

هَٰذَا خَلْقُ اللَّهِ فَأَرُونِي مَاذَا خَلَقَ الَّذِينَ مِن دُونِهِ بَلِ الظَّالِمُونَ فِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ

این آفرینش خداست؛ امّا به من نشان دهید معبودانی غیر او چه چیز را آفریده‌اند؟! ولی ظالمان در گمراهی آشکارند.

معنی کلمات و عبارات
«هذا»: این مخلوقات و موجودات جهان هستی، اعم از انسان و نبات و حیوان و زمین و سایر کرات. «مِن دُونِهِ»: بجز خدا. سوای خدا.
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - آسمان ها و کوه ها و جنبندگان و...، تبلور آفرینندگى خداوند است. «هذا خلق اللّه فأرونى ماذا خلق الذین من دونه» ۲ - خالقیت، از شرایط الوهیت است. «هذا خلق اللّه» از تحدى خداوند با مشرکان، استفاده مى شود که «اللّه» باید توان خالقیت داشته باشد. ۳ - همه عالم آفریده خداوند است و هیچ کس، جز او در آن نقش نداشته است. «هذا خلق اللّه فأرونى ماذا خلق الذین من دونه» جمله «هذا خلق اللّه» اشاره به خلق آسمان ها و زمین و کوه ها و جنبدگان و آب و گیاهان - که در آیه قبل، از آنها سخن رفته است و مجموعه آنها، عالم را تشکیل مى دهند - دارد. بنابراین، مراد از آن، آفرینش همه عالم است. ۴ - خداوند، مشرکان را به ارائه مخلوقات معبودان شان، فرا مى خواند. «فأرونى ماذا خلق الذین من دونه» ۵ - معبودان مشرکان، هیچ آفریده اى ندارند. «هذا خلق اللّه فأرونى ماذا خلق الذین من دونه» ۶ - استفاده از نمودهاى عینى و قابل رؤیت و مشاهده براى مردم، جهت آشنا ساختن آنان با خداوند، از شیوه هاى هدایتى قرآن کریم است. «خلق السموت ... و ألقى فى الأرض ... و بثّ فیها ... و أنزلنا من السماء ماء ... هذا خلق اللّه» ۷ - مشرکان، از ارائه مخلوقى براى معبودان خویش، ناتوان اند. «فأرونى ماذا خلق الذین من دونه بل الظلمون فى ضلل مبین» امر «أرونى» براى تعجیز است و «بل» اضراب، براى انتقال از غرضى به غرض دیگرى است. جمله بعد از «بل» اشعار دارد به این که آنان، نه تنها از درخواست ارائه مخلوق براى معبودى، ناتوانند بلکه آن چنان در بیراهه اند که هیچ گاه چنین کارى از آنان ساخته نیست. ۸ - مشرکان، به دلیل عبادت معبودانى عاجز از هرگونه آفرینندگى، در گمراهى آشکارند. «ماذا خلق الذین من دونه بل الظلمون فى ضلل مبین» ۹ - مطالعه و تفکر در مظاهر هستى به منظور پى بردن به یک تایى آفریدگار جهان، امرى لازم است.    خلق السموت ... و ألقى فى الأرض ... بثّ فیها من کلّ دابّة ... و أنزلنا من السماء ماء ... فأنبتنا فیها من کلّ زوج ... هذا خلق اللّه ۱۰ - اعتقاد به شرک، ظلم و سیه کارى است. «ماذا خلق الذین من دونه بل الظلمون فى ضلل» ۱۱ - چشم بستن بر مظاهر یک تایى خدا در هستى، ظلم و گمراهى آشکار است. «هذا خلق اللّه ... بل الظلمون فى ضلل مبین» ۱۲ - مشرکان، مردمانى ظالم اند. «فأرونى ماذا خلق الذین من دونه بل الظلمون» «ال» در «الظالمون» مى تواند عهد و اشاره به مشرکان باشد که مخاطب خداوند در آیه اند. ۱۳ - همه ظالمان، در گمراهى آشکارند. «بل الظلمون فى ضلل مبین» «الظالمون»، جمع و داراى الف و لام است و در جاى خود گفته شده که این گونه جمع ها، عمومیت را مى رساند.
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۹)
  • افرینش اسمانها، ایه خدا+۳ آیه
  • افرینش جنبندگان در روی زمین از ایات الهی+۱ آیه
  • قرار دادن کوهها برای ثبات زمین، از ایات خدا+۶ آیه
  • ناتوانی غیر خدا، از هرگونه خلق و ایجاد+۴ آیه
  • افرینش اشیا و تدبیر موجودات از سوی خالق متعال، دلیل بر توحید خالقیّت+۷ آیه
  • زوج بودن اشیا، راهنمای ادمی به خدای یگانه+۱ آیه
  • سرشت توحیدی بشر، نیازمند تذکّر و تنبّه+۶ آیه
  • خداوند، خالق و پدیداورنده زمین+۶ آیه
  • زوجیّت گیاهان، نشانه خداوند+۴ آیه
  • نامریی بودن ستون اسمانها، وادارنده انسان به تامّل در تدبیرکننده اسمانها+۲ آیه
  • قدرت خداوند بر افرینش اسمانها با ستونهای نامریی، از دلایل بطلان معبودهای مشرکان+۱ آیه
  • افرینش اسمانها با ستونهای نامریی، از نشانه های الوهیّت پروردگار+۱ آیه
  • قدرت معبودان باطل بر افرینش، سؤال انکاری خدا از مشرکان
  • قدرت معبودان باطل بر افرینش، سؤال انکاری خدا از مشرکان
  • شرک به خدا، مصداق ظلم و ستمگری+۳ آیه
  • شرکورزی به خدای یگانه، موجب گمراهی ادمی
  • ناتوانی معبودهای مشرکان از هرگونه افرینش، دلیل بطلان شرک+۵ آیه
  • دعوت شدن مشرکان به توحید
  • جهان افرینش، منبعی برای شناخت افریدگار ان+۵ آیه
  • شرک، از عوامل ضلالت+۱ آیه
  • ظلم و ستم، موجب گمراهی+۱ آیه
  • ظلم، موجب گمراهی انسان
  • مشرکان، مردمی ستم پیشه و ظالم، به دلیل شریک قرار دادن برای خداوند+۱ آیه
  • رویگردانی از ایات پروردگار، پس از تذکّر یافتن و اگاهی به ان، از بزرگ ترین ظلمها+۴ آیه
  • شرک، از مصادیق ظلم+۳ آیه
  • توانمندی بر خالقیّت و نیز مخلوق نبودن، از نشانه های معبود حقیقی+۳ آیه
  • خداوند، منشا ابادانی زمین+۱ آیه
  • کوهها، مظهر افرینندگی خداوند+۱ آیه
  • قرار دادن کوه برای ثبات زمین، از نشانه ها و ایات الهی+۵ آیه
واژه‌ها