آیه ۳ سوره عصر

سوره عصر(العصر)، آیه ۳ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۱

إِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَ تَوَاصَوْا بِالْحَقِ وَ تَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ

مگر کسانی که ایمان آورده و اعمال صالح انجام داده‌اند، و یکدیگر را به حق سفارش کرده و یکدیگر را به شکیبایی و استقامت توصیه نموده‌اند!

معنی کلمات و عبارات
«تَوَاصَوْا»: همدیگر را سفارش کردند. «الْحَقِّ»: هرگونه حق و حقیقتی. «الصَّبْرِ»: شکیبائی. ذکر خاص بعد از عام است و بیانگر اهمّیّتی است که دارد.
نزول
نکات آیه
۱ - تنها مؤمنانى که کارهاى شایسته انجام داده و یکدیگر را به پذیرش حق و شکیبایى توصیه مى کنند، گرفتار خسارت نخواهند شد. «إنّ الإنسن لفى خسر . إلاّ الذین ءامنوا و عملوا الصلحت و تواصوا بالحقّ و تواصوا بالصبر» ۲ - ایمان و عمل صالح و پذیرش حق و شکیبایى، بهره گیرى درست از سرمایه هاى وجودى خویش است. «لفى خسر . إلاّ الذین ءامنوا و عملوا الصلحت و تواصوا بالحقّ و تواصوا بالصبر» ۳ - انجام دادن تمام کارهاى شایسته، توصیه خداوند به مؤمنان «الذین ءامنوا و عملوا الصلحت» حرف «ال» در «الصالحات»، آن را بر تمام اعمال صالح تعمیم داده است. از آن جا که هرگاه عموم حقیقى امکان پذیر نباشد، عموم عرفى مورد نظر است; مراد اعمال صالحى است که براى شخص مؤمن مقدور مى باشد. ۴ - کفرورزى، ترک عمل صالح و بى اعتنایى به ترویج حق و صبر، زیان کارى است. «لفى خسر . إلاّ الذین ءامنوا و عملوا الصلحت و تواصوا بالحقّ و تواصوا بالصبر» ۵ - توصیه دیگران به پذیرش حق و شکیبایى در راه آن، مصداق بارز عمل صالح است. «عملوا الصلحت و تواصوا بالحقّ و تواصوا بالصبر» عطف توصیه به حق و صبر - که مصداق عمل صالح است - بر انجام اعمال صالح، عطف خاص بر عام و نشانه اهمیت ویژه خاص است. ۶ - لزوم حق پذیرى، شناختن و شناساندن حق و پایدارى و شکیبایى براى تحقق آن «تواصوا بالحقّ و تواصوا بالصبر» ترغیب مؤمنان به توصیه دیگران بر حق و صبر، بیانگر لزوم پایبندى خود به آن دو است. ۷ - حق پذیرى و دفاع از حق، نیازمند شکیبایى و استقامت است. «تواصوا بالحقّ و تواصوا بالصبر» جمله «تواصوا بالصبر»، ممکن است درصدد بیان زمینه هاى لازم براى مفاد «تواصوا بالحقّ» باشد. ۸ - «صبر»، نشان حق پذیرى است و سفارش دیگران به آن، نمونه بارز ترغیب مردم به حق است. «تواصوا بالحقّ و تواصوا بالصبر» برداشت یاد شده، ناظر به این احتمال است که عطف «تواصوا بالصبر» بر جمله قبل، عطف خاص بر عام باشد. تکرار فعل «تواصوا»، این ارتباط را تأیید مى کند; زیرا در تعبیرى نظیر «تواصوا بالحقّ و الصبر»، تفاوت حق و صبر نمایان تر است. ۹ - اصلاح جامعه در کنار اصلاح خویشتن، ضرورتى اجتناب ناپذیر در ثمربخشى وجود انسان «لفى خسر. إلاّ الذین ءامنوا و عملوا الصلحت و تواصوا بالحقّ و تواصوا بالصبر» ۱۰ - امربه معروف، پنددهى و پندپذیرى، از خصلت هاى برجسته انسان هاى کامیاب «لفى خسر . إلاّ الذین ... تواصوا بالحقّ و تواصوا بالصبر» «تواصوا»، از باب تفاعل و بیانگر آن است که مؤمنان، در کنار توصیه به دیگران، از توصیه هاى آنان نیز بهره مى برند. ۱۱ - تبلیغ اعتقادات حق و ترغیب دیگران به مقاومت در برابر منکرات، خصلتى ستوده و مایه کامیابى انسان «لفى خسر . إلاّ الذین ... تواصوا بالحقّ و تواصوا بالصبر» ۱۲ - ترویج حق و تقویت روحیّه پایدارى، نیازمند مشارکت و هم یارى مردم با یکدیگر است. «تواصوا بالحقّ و تواصوا بالصبر»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۵)
  • نجات از تباهی و خسران، از اثار ایمان+۱ آیه
  • ایمان و عمل صالح، دارای رابطه محکم با یکدیگر
  • سفارش یکدیگر به حق و درستی، از مصادیق بارز عمل صالح
  • سفارش به حق، زمینهساز رهایی از زیانکاری+۱ آیه
  • صبر، نشانه حقپذیری و سفارش دیگران به ان، نمونه بارز ترغیب مردم به حق
  • وجوب دعوت مؤمنان از یکدیگر به صبر و شکیبایی+۴ آیه
  • مطلوبیّت انجام دادن اعمال صالح و شایسته+۵ آیه
  • ایمان، نجات دهنده انسان، از زیان و خسران+۳ آیه
  • سفارش به حق، موجب مصونیّت از خسران+۱ آیه
  • سفارش به صبر، موجب مصونیّت از خسران+۱ آیه
  • عمل صالح، عامل مصونیّت از خسران+۱ آیه
  • توصیه و تبلیغ صبر از اسباب نجات از زیان+۱ آیه
  • صبر نشان حق پذیری و سفارش دیگران به ان نمونه بارز ترغیب مردم به حق
  • توصیه به حق و صبر دارای اهمّیّت و ارزش خاصّ در میان اعمال صالح+۱ آیه
  • ترک توصیه و تبلیغ صبر از موارد خسران و زیانکاری انسان+۱ آیه
  • نجات از تباهی و خسران، از اثار عمل صالح+۱ آیه
  • سوگند خداوند به نماز عصر، جهت تاکید بر گرفتار نشدن مؤمنان به خسران و زیان، در صورت توصیه به حق و صبر+۱ آیه
  • سوگند خداوند به نماز عصر، برای تاکید بر زیانکار نبودن مؤمنان دارای عمل صالح+۱ آیه
  • مؤمنان، توصیه کننده همدیگر به حق و صبر
  • مؤمنان، توصیهکنندگان به صبر
  • مؤمنان، توصیهکنندگان به حق
  • مصونیّت مؤمنان و اهل عمل صالح از خسران+۱ آیه
  • توصیه مؤمنان به حق و صبر، عامل مصونیت انان از خسران+۱ آیه
  • سفارش به صبر و پایداری از توصیههای مؤمنان به یکدیگر
  • وجوب دعوت مؤمنان از یکدیگر به صبر و شکیبایی+۴ آیه
واژه‌ها