آیه ۴۴ سوره روم

سوره روم(الروم)، آیه ۴۴ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۰۹

مَن كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِأَنفُسِهِمْ يَمْهَدُونَ

هر کس کافر شود، کفرش بر زیان خود اوست؛ و آنها که کار شایسته انجام دهند، به سود خودشان آماده می‌سازند.

معنی کلمات و عبارات
«عَلَیْهِ کُفْرُهُ»: کفر او به زیان خودش است. «یَمْهَدُونَ»: آماده می‌سازند. مهیّا می‌کنند. مراد آماده‌سازی محلّ آرامش و آسایش سرمدی و سعادت ابدی آخرت است که بهشت است.
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - کفر، امرى خسارت بار است و بازتاب خسارت آن، براى خود کافر است. «من کفر فعلیه کفره» «علیه» جار و مجرور و متعلق به «کفره» است. مقدم شدن آن، براى بیان این نکته است که پیامدهاى ناگوار کفر، به خود کافران اختصاص دارد. ۲ - پیامدهاى ناگوار کفر کافران، در قیامت تنها، متوجّه خود آنان است. «یومئذ یصّدّعون . من کفر فعلیه کفره» ۳ - عمل صالح، زمینه تأمین سعادت اخروى است. «و من عمل صلحًا فلأنفسهم یمهدون» ۴ - بازتاب خسارت کفر، از آنِ کافر، و پیامد فواید ایمان و عمل صالح، فراگیر است.* «من کفر فعلیه کفره و من عمل صلحًا فلأنفسهم یمهدون» احتمال دارد این که در جواب شرط جمله نخست، ضمیر مفرد آورده شده و در جواب شرط جمله دوم، به رغم مفرد بودن اسم شرط، ضمیر جمع آورده شده است، اشاره به نکته یاد شده باشد. ۵ - عقیده و عمل آدمى، در سعادت و شقاوت وى نقش اساسى دارد. «یومئذ یصّدّعون . من کفر فعلیه کفره و من عمل صلحًا فلأنفسهم یمهدون» ۶ - کفر، به تنهایى و بدون عمل کفرآلود، براى شقاوت اخروى کافى است. «من کفر فعلیه کفره» این که درباره کفر و آثار آن، تنها، به باور کفرآلود در مقابل عمل صالح اکتفا شده و عمل، ذکر نگردیده است، حکایت از حقیقت یاد شده مى کند. ۷ - براى سعادت اخروى، ایمانِ همراه با عمل صالح، لازم است. «و من عمل صلحًا فلأنفسهم یمهدون» از مقابله «من کفر» با «و من عمل صالحاً» استفاده مى شود که «من آمن» در آن تضمین شده است. و ذکر نشدن «من آمن» به خاطر تلازم قطعى آن با «عمل صالح» است و بدون آن، عمل صالح، اثرى نخواهد داشت. ۸ - در قیامت، صفوف کافران و مؤمنان، از هم جدا مى شود. «یومئذ یصّدّعون . من کفر فعلیه کفره و من عمل صلحًا ... یمهدون»
تفسیر (۷)
روایات و احادیث

۹ - «عن أبى عبداللّه(ع) قال: «...إنّ عمل المؤمن یذهب فیمهد له فى الجنّة کما یرسل الرجل غلامه فیفرش له». ثمّ تلا «و من عمل صالحاً فلأنفسهم یمهدون»; [منبع: بحارالأنوار، ج ۲۷، ص ۱۳۲، ح ۱۲۵.] از امام صادق(ع) روایت شده که فرمود: «...همانا، عمل مؤمن مى رود و جایگاه او را در بهشت آماده مى سازد، آن گونه که انسان، غلام اش را مى فرستد و براى او منزلگاه اش را فرش مى کند.». سپس امام، این آیه را تلاوت فرمود: و من عمل صالحاً فلأنفسهم یمهدون».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲)
  • اختیار داشتن انسان در اعمال خوب یا بد+۳ آیه
  • اختیار و ازادی انسان در کفر ورزیدن+۳ آیه
  • عمل صالح، عامل بهرهمندی از ثواب الهی+۲ آیه
  • مطلوبیّت انجام دادن اعمال صالح و شایسته+۳ آیه
  • بازگشت ضرر کفرورزی کافران، به خود ایشان+۲ آیه
  • کفرورزی، موجب ضرر به خود کافران+۱ آیه
  • اختیار ادمی، در اعمال و رفتار خویش+۵ آیه
  • انجام دادن عمل صالح، مایه تثبیت و بهبودی موقعیّت شخص+۱ آیه
  • قیامت، روز جدایی کافران و مجرمان از مؤمنان+۲ آیه
  • کفرورزی، سبب زیانکاری و خسران+۲ آیه
  • اختیار و ازادی انسانها، در کفر وایمان+۳ آیه
  • بهره مندی و منفعت نفس ادمی، منوط به انگیزه و عملکرد خویش+۶ آیه
واژه‌ها