آیه ۳۲ سوره قصص

سوره قصص(القصص)، آیه ۳۲ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۸۹

اسْلُكْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاءَ مِنْ غَيْرِ سُوءٍ وَاضْمُمْ إِلَيْكَ جَنَاحَكَ مِنَ الرَّهْبِ فَذَانِكَ بُرْهَانَانِ مِن رَّبِّكَ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ

دستت را در گریبان خود فروبر، هنگامی که خارج می‌شود سفید و درخشنده است بدون عیب و نقص؛ و دستهایت را بر سینه‌ات بگذار، تا ترس و وحشت از تو دور شود! این دو [= معجزه عصا و ید بیضا] برهان روشن از پروردگارت بسوی فرعون و اطرافیان اوست، که آنان قوم فاسقی هستند!»

معنی کلمات و عبارات
«أُسْلُکْ»: داخل گردان. فرو ببر (نگا: مدّثّر / ، حاقّه / ، مؤمنون / ). «أُضْمُمْ»: جمع گردان. «جَنَاحَ»: بال. در اینجا مراد دست و ساعد و بازو است که برای انسان به منزله بال پرندگان است. «الرَّهْبِ»: خوف و هراس. «أُضْمُمْ إِلَیْکَ جَنَاحَکَ مِنَ الرَّهْبِ»: دستهایت را جمع و بر سینه‌ات بگذار تا قلبت آرامش خود را بازیابد. قاطع و جدّی باش و در ادای مسؤولیّت رسالت از هیچ مقام و هیچ قدرتی ترس و وحشت نداشته باش. «ذَانِکَ»: این دو تا. مراد تبدیل عصا به اژدها و ید بیضاء است. «بُرْهَانَانِ»: دو دلیل قاطع و واضح.
نزول
نکات آیه
۱ - فرمان دیگر خداوند به موسى(ع) در وادى طور مبنى بر بردن دست خویش به گریبان «اسلک یدک فى جیبک» ۲ - درخشش دست موسى، به هنگام بیرون آوردن آن از گریبان «تخرج بیضاء» ۳ - «ید بیضاى» موسى، داراى منظرى زیبا و مبرا از هر گونه زشتى و عیب «تخرج بیضاء من غیر سوء» ۴ - دعوت خداوند از موسى(ع)، به حفظ آرامش و دور ساختن ترس از خود «و اضمم إلیک جناحک من الرّهب» «جناح» کنایه از «بازو» یا «دست» است. «رهب» نیز معادل «خوف» و «ال» در آن براى عهد است و اشاره به ترسى دارد که بر موسى(ع) در وادى طور، به خاطر مواجه شدن با چیزهاى ناگهانى و دور از انتظار، غلبه یافته بود. بنابراین «و اضمم إلیک...»; یعنى، براى فائق آمدن بر این ترسى که بر تو مستولى شده، بازوانت را به خودت بچسبان. ۵ - پیش آمدن ناگهانى حادثه طور (مکالمه خدا، تبدیل عصا به اژدها و ید بیضا) باعث به هم ریختن آرامش موسى(ع) و چیره شدن ترس بر وى «فلمّا أتیها نودى ... و اضمم إلیک جناحک من الرّهب» ۶ - «عصا» و «ید بیضا» دو معجزه و برهان الهى در اختیار موسى(ع) «فذنک برهنان من ربّک» ۷ - فرمان الهى به موسى(ع) در وادى طور، مبنى بر رفتن نزد فرعون و ابلاغ رسالت خویش به وى و مهتران حکومتش «إلى فرعون و ملإیْه» «إلى فرعون» متعلق به عامل محذوف بوده و تقدیر آن چنین است: «اذهب إلى فرعون و ملإیْه». ۸ - فرعون و سران حکومت وى، عناصرى فاسق و متجاوز بودند. «إلى فرعون و ملإیْه إنّهم کانوا قومًا فسقین» ۹ - مبارزه با فسق و تجاوز، هدف اساسى موسى(ع) در رویارویى با فرعون و دارودسته وى «إلى فرعون و ملإیْه إنّهم کانوا قومًا فسقین» ۱۰ - فسق و تبه کارى رهبران کارگزاران جامعه، از زمینه هاى فرستادن رسولان و بعثت پیامبران براى آن جامعه از سوى خداوند «إلى فرعون و ملإیْه إنّهم کانوا قومًا فسقین» برداشت یاد شده از تعلیلیه بودن جمله «إنّهم کانوا قوماً فاسقین» استفاده مى شود; یعنى، چون فرعون و کارگزارانش مردمى تبه کاراند، پس با این معجزه به سوى آنان روان شو. ۱۱ - لزوم مبارزه با حاکمان فاسق و تجاوزپیشه «إلى فرعون و ملإیْه إنّهم کانوا قومًا فسقین»
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹۹)
  • ید بیضای موسی(علیه السلام) معجزه وی و ایه خدا+۵ آیه
  • قومفرعون، مردمی فاسق و تکذیبکننده ایات الهی+۳ آیه
  • جادو تلقّی شدن ایات عرضه شده از سوی موسی(علیه السلام)، به وسیله فرعون+۶ آیه
  • جادو خواندن ایات ارایه شده از سوی موسی(علیه السلام)به وسیله فرعونیان+۹ آیه
  • حقناپذیری فرعونیان در برابر اتمام حجّت موسی(علیه السلام)، سبب عذاب و نابودی انان+۵ آیه
  • اتمام حجّت موسی(علیه السلام) بر فرعونیان با ارایه ایات الهی و معجزات+۶ آیه
  • تقلید کورکورانه از نیاکان، مانع تاثیر اتمام حجّت+۱ آیه
  • دلبستگی فرعون به ایین نیاکان خود، نشانه ارتجاعی بودن اندیشه او+۳ آیه
  • فرعونیان، مردمی مرتجع و دلبسته به ایین نیاکان خویش+۳ آیه
  • سِحر شمرده شدن ایات و معجزات موسی(علیه السلام)از سوی اشراف قوم فرعون+۶ آیه
  • اشراف فرعونی، انسانهایی فاسق و منحرف
  • نگرانی موسی(علیه السلام) از اعدام شدن به دست فرعونیان
  • عصا و درخشندگی دست موسی(علیه السلام)، دو معجزه و برهان او در برابر فرعون و اَشراف دربار او+۱ آیه
  • بقعه مبارک، محلّ دریافت رسالت الهی، به وسیله موسی(علیه السلام)+۲ آیه
  • مانعتراشی اشراف قوم فرعون، در مقابل ابلاغ پیام الهی از سوی موسی(علیه السلام) با متهم کردن وی به سحر و جادوگری+۴ آیه
  • ارایه برهان دارای نقشی مؤثّر در تربیت انسانها+۱ آیه
  • نقش معجزه، در تربیت و هدایت انسانها+۱ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۲ آیه
  • استکبار در برابر ایات الهی، پیامد تقلید کورکورانه از نیاکان خود+۴ آیه
  • انکار معاد، پیامد تقلید کورکورانه از نیاکان خود+۲ آیه
  • تقلید کورکورانه از نیاکان، مانع تاثیر اتمامحجّت+۱ آیه
  • پیروی کورکورانه از نیاکان، مایه محرومیّت از رشد فکری و درک معارف الهی+۲ آیه
  • پایبندی کور اشراف فرعونی به ایین نیاکان خویش+۳ آیه
  • تصحیح مرکزیّت قدرت و حاکمیّت جامعه، راهکار اصلاح و هدایت مردم+۴ آیه
  • لزوم مبارزه با حاکمان فاسق و تجاوزپیشه+۱ آیه
  • ارایه دلایل روشن برای هدایت انسانها از جانب خداوند و پیامبران، برخاسته از ربوبیّت او
  • فرمان خداوند به موسی(علیه السلام) در وادی طور، برای بردن دست خویش به گریبان+۱ آیه
  • موسی(علیه السلام) موظّف به جمع کردن دستهای خود، جهت حفظ ارامش
  • نورانیّت و درخشندگی دست موسی(علیه السلام)، جهت حفظ ارامش
  • نورانیّت و درخشندگی دست موسی(علیه السلام)، معجزه ای از ان حضرت+۴ آیه
  • خارج شدن دست موسی(علیه السلام) با نوری به رنگ سفید جذّاب، از گریبان وی+۴ آیه
  • افترای سحر به موسی(علیه السلام)، از جانب فرعونیان+۷ آیه
  • سفر موسی(علیه السلام) از مدین به مصر، مقارن بعثت و پیامبر شدن وی+۴ آیه
  • معجزات موسی(علیه السلام)، مایه سلطه منطقی او بر فرعونیان+۳ آیه
  • تقلید کورکورانه از نیاکان، مانع شناخت حقایق+۱ آیه
  • عصای موسی(علیه السلام)، از ایات خدا+۳ آیه
  • عصای موسی(علیه السلام) از ایات خدا+۱۰ آیه
  • فرعون، مدّعی مطرح نبودن رسالت و نبوّت، در بین اسلاف خود و مصر باستان+۳ آیه
  • نگرانی موسی(علیه السلام) از اعدام شدن خود به فرمان فرعون
  • افترای فرعون، با سحر پنداشتن معجزات موسی(علیه السلام)+۸ آیه
  • تقلید کورکورانه فرعون، از پیشینیان خود+۳ آیه
  • تقلید کورکورانه فرعون از پیشینیان خود، زمینه استکبار وی+۳ آیه
  • دلبستگی فرعون به ایین نیاکان خود، نشانه ارتجاعی بودن اندیشه او+۳ آیه
  • سحر قلمداد کردن ایات ارایه شده از سوی موسی(علیه السلام) به وسیله فرعون، از روی استکبار و خودخواهی+۷ آیه
  • حق ناپذیری فرعون، در برابر اتمام حجّت موسی(علیه السلام)+۷ آیه
  • فرعون و فرعونیان، مردمانی فاسق و منحرف+۲ آیه
  • تقدیر و اراده الهی بر شکست فرعون و پیروزی بنی اسراییل+۱ آیه
  • ادّعای فرعون، مبنی بر مطرح نبودن رسالت و نبوّت، در عصر نیاکان خود+۱ آیه
  • نیاکان فرعون، مردمی بی بهره از دین و ایین الهی+۳ آیه
  • ماموریّت موسی(علیه السلام) برای مبارزه با فاسقان+۲ آیه
  • اشراف فرعونی، مردمی فاسق
  • فرعون، حاکمی فاسق و تبهکار+۱ آیه
  • فسق و تبهکاری فرعون، از زمینه های فرستاده شدن موسی(علیه السلام) به سوی ان+۱ آیه
  • فرعونیان، گروهی فاسق و تبهکار+۲ آیه
  • فسق و تبهکاری فرعونیان، از زمینه های بعثت و فرستاده شدن موسی(علیه السلام) به سوی انان+۳ آیه
  • قدرت قلبی موسی(علیه السلام)، در امر تبلیغ رسالت، دستور و سفارش خدا به ان حضرت
  • لجاجت فرعونیان در برابر رسالت موسی علیه السلام موجب تهدید انان از سوی ان حضرت به فرجامی ناگوار+۱ آیه
  • ماموریّت و رسالت هارون علیه السلام در مصر، برای مبارزه با فرعونیان+۶ آیه
  • اقامه معجزات متعدد در میان فرعون و فرعونیان از نشانههای قدرت برتر الهی+۱۴ آیه
  • برخورداری موسی علیه السلام از معجزات متعدد و فراوان+۱۰ آیه
  • به کیفر رساندن فرعونیانِ منکرِ معجزات و ایات الهی، با غرق کردن در دریا و انتقامی سخت+۳ آیه
  • اژدها شدن عصای موسی علیه السلام معجزه و نشانه بزرگ الهی، در اثبات نبوت خویش، برای فرعون و فرعونیان+۲ آیه
  • یدبیضای موسی علیه السلام معجزه وی برای اثبات نبوت خویش+۵ آیه
  • اتمامحجّت موسی علیه السلام بر فرعونیان، با ارایه ایات الهی و معجزات+۵ آیه
  • حقناپذیری فرعونیان در برابر اتمامحجّت موسی علیه السلام، سبب عذاب و نابودی انان+۳ آیه
  • اشراف فرعونی، در قلمرو رسالت موسی علیه السلام+۸ آیه
  • بیاعتنایی و ایمان نیاوردن اشراف فرعونی به رسالت موسی علیه السلام+۱۱ آیه
  • نسبت ناروای جادوگری به موسی علیه السلام از سوی اشراف و فرعونیان+۷ آیه
  • جادوگری موسی علیه السلام، از افتراهای فرعون به ان حضرت+۶ آیه
  • عصا و درخشندگی دست موسی علیه السلام، دو معجزه و برهان او در برابر فرعون و اشراف دربار او+۱ آیه
  • بشارت خدا، به پیروزی موسی علیه السلام و هارون علیه السلام بر دشمنانشان+۲ آیه
  • ترس موسی علیه السلام از تکذیب رسالتش به وسیله فرعونیان+۲ آیه
  • سفر موسی علیه السلام از مدین به مصر، مقارن پیامبر شدن و رسالت وی+۳ آیه
  • سحر دانستن معجزه موسی علیه السلام و پیام الهی او، از تهمتهای فرعونیان به ان حضرت+۷ آیه
  • قدرت قلبی موسی علیه السلام، در امر تبلیغ رسالت، دستور و سفارش خدا به ان حضرت
  • همراهی اشراف با فرعون، در مقابله با موسی علیه السلام+۴ آیه
  • تهمت سحر و جادوگری، از حربههای فرعونیان بر ضد موسی علیه السلام+۳ آیه
  • مانع تراشی اشراف قوم فرعون، در مقابل ابلاغ پیام الهی از سوی موسی علیه السلام با متهم کردن وی به سحر و جادوگری+۵ آیه
  • تقلید از نیاکان، سبب ایستادگی اشراف فرعون در برابر تبلیغ و حقگویی موسی علیه السلام+۳ آیه
  • اغاز رسالت موسی علیه السلام از وادی مقدس طور+۳ آیه
  • اصالت موسی علیه السلام در رسالت نسبت به هارون علیه السلام+۶ آیه
  • توحید، در راس برنامهها و اهداف رسالت موسی علیه السلام+۲ آیه
  • مبارزه با ظلم فرعونیان، از اهداف رسالت موسی علیه السلام+۳ آیه
  • پیکار با فسق و تبهکاری، از مقاصد موسی علیه السلام در ابلاغ رسالت+۲ آیه
  • هدایت فرعونیان، از اهداف رسالت موسی علیه السلام+۳ آیه
  • هارون علیه السلام، وزیر و شریک موسی علیه السلام در امر رسالت+۴ آیه
  • فرعون، در حیطه رسالت موسی علیه السلام+۱۰ آیه
  • رسالت موسی علیه السلام، در برگیرنده فرعونیان و اشراف قبطی+۶ آیه
  • سحر شمردن معجزات موسی علیه السلام از افتراهای فرعونیان+۸ آیه
  • ید بیضای موسی علیه السلام، معجزه رسالت موسی علیه السلام+۶ آیه
  • پیروزی موسی علیه السلام و هارون علیه السلام بر فرعونیان با امداد الهی+۳ آیه
  • شروع وحی به موسی علیه السلام از وادی مقدّس طور+۵ آیه
  • شرکورزی نیاکان اشراف فرعونی، عامل تقلید کورکورانه اشراف فرعونی از انان+۳ آیه
  • پیروی کورکورانه فرعون و فرعونیان از نیاکان خود+۴ آیه
  • تعصّب فرعون و فرعونیان بر ایین نیاکان مانع ایماناوری انان به موسی و هارون علیهما السلام+۳ آیه
  • اصالت موسی علیه السلام در رسالت نسبت به هارون علیه السلام+۲ آیه
  • وعده خداوند به پیروزی موسی و هارون علیهما السلام بر فرعون با امدادهای الهی+۳ آیه
  • مبارزه با فرعونیان، دلیل رسالت موسی و هارون علیهما السلام+۵ آیه
  • وعده خداوند به پیروزی موسی و هارون علیهما السلام بر فرعونیان با امداد الهی+۳ آیه
واژه‌ها