آیه ۵۱ سوره قصص

سوره قصص(القصص)، آیه ۵۱ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۹۲

معنی کلمات و عبارات
«لَقَدْ وَصَّلْنا»: ارتباط دادیم و متّصل کردیم. یکی بعد از دیگری را فرو فرستادیم. اندک اندک و پیاپی نازل نمودیم و به هم پیوند دادیم (نگا: فرقان / ). «الْقَوْلَ»: مراد آیات قرآن است.
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۵۱ تا ۵۵

«شیخ طوسى» گویند: قتاده گوید: این آیات درباره عبدالله بن سلام و تمیم الدّارى و جارود العبدى و سلمان فارسى نازل گردیده، هنگامى که مسلمان شده بودند. دیگرى گوید: این آیات درباره چهل نفر از اهل انجیل نازل شده که قبل از بعثت رسول خدا اسلام آورده بودند که سى و دو نفر آن‌ها از اهل حبشه بوده که هنگامى که جعفر بن ابى‌طالب وارد حبشه شده بود، اسلام خود را آشکار ساختند و هشت نفر آن‌ها از اهل شام که عبارت بودند از: بحیرا، ابرهة، اشرف، عامر، ایمن، ادریس، نافع و از مملکت مزبور آمده بودند. قتاده گوید: خداوند به آنان دو بار اجر داده، یکبار به خاطر ایمان آوردن به کتاب اول (انجیل) و یکبار به خاطر ایمان آوردن به کتاب ثانى (قرآن).

صاحب مجمع البیان از میان اهل شام که به پیامبر ایمان آورده بودند، تمیم را اضافه نموده است. طبرى و طبرانى در تفاسیر خود از رفاعة القرظى روایت نموده اند که آیه ۵۱ درباره ده نفر نازل شده که من یکى از آن‌ها مى باشم و نیز طبرى از على بن رفاعة نقل نماید که ده طائفه از اهل کتاب که از آن جمله رفاعة بوده به رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم ایمان آورده بودند و مورد آزار و اذیت قرار گرفتند و آیه ۵۲ درباره آن‌ها نازل شده است، چنان که در آیه ۲۸ سوره حدید نیز نظیر این شأن و نزول موجود است.

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - قرآن، سخن آسمانى و نازل شده از جانب خداوند «و لقد وصّلنا لهم القول» برداشت یاد شده، با توجه به اسناد فعل «وصل» به ضمیر «نا» (خداوند) استفاده مى شود. ۲ - نزول پیاپى رهنمودهاى الهى در قرآن «و لقد وصّلنا لهم القول» «توصیل» (مصدر «وصّلنا») به معناى پى در پى آوردن است و «ال» در «القول» براى جنس و مفید استغراق مى باشد. بنابراین «وصّلنا لهم القول»; یعنى، هر سخنى را براى آنان پیاپى آوردیم. ۳ - تکرار و گوشزد کردن پى درپى رهنمودها، روش تعلیم و تربیت قرآن «و لقد وصّلنا لهم القول لعلّهم یتذکّرون» ۴ - نقش نزول تدریجى قرآن در بیدارسازى مردم «و لقد وصّلنا لهم القول لعلّهم یتذکّرون» برداشت یاد شده بدان احتمال است که آیه بالا، بیانگر حکمت نزول تدریجى قرآن و پاسخى به بهانه جویى کافران باشد که مى گفتند: چرا قرآن مانند تورات یکباره نازل نشده است؟ ۵ - تنبه و بیدارى مردمان، از هدف هاى تعالیم قرآن «و لقد وصّلنا لهم القول لعلّهم یتذکّرون» ۶ - انسان ها بدون آموزه هاى بیداربخش تعالیم آسمانى، گرفتار غفلت و بى خبرى اند. «و لقد وصّلنا لهم القول لعلّهم یتذکّرون» ۷ - بیدار کردن بشر، فلسفه نزول پیاپى و پیوسته وحى و رهنمود الهى (کتاب هاى آسمانى) «و ما کنت بجانب الطور إذ نادینا ... لعلّهم یتذکّرون...و لقد وصّلنا لهم القول لعلّهم یتذکّرون» برداشت یاد شده مبتنى بر این احتمال است که مقصود از «القول» عموم سخنان الهى باشد; نه خصوص قرآن. ذیل آیه - که فلسفه نزول را بیان مى کند - در مورد تورات نیز آمده است. از این رو این نکته مى تواند مؤید برداشت بالا باشد.
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۳)
  • اگاهی اهلکتاب به حقّانیّت قران ونزول ان ازسوی خداوند+۳ آیه
  • ایمان گروهی از اهلکتاب به قران و حقّانیّت ان+۴ آیه
  • پافشاری ایماناورندگان اهلکتاب بر مواضع فکری و عملی خویش و تسلیم نشدن انان در مقابل مخالفان
  • تکرار پی در پی رهنمودها، روش تربیتی خداوند
  • استمرار و گوشزد کردن پی در پی رهنمودها، از روشهای تعلیمی قران
  • پذیرش موعظه، امری مطلوب و پسندیده
  • تکرار و گوشزد کردن پی در پی رهنمودها، زمینه ساز تاثیر سخن
  • ایمان اورندگان به قران از اهل کتاب در زمره صابران+۳ آیه
  • ایمان صابران اهل کتاب به قران موجب بهره مندی انان از دو پاداش+۳ آیه
  • ایمان صابران اهل کتاب به قران در سایه شکیبایی+۳ آیه
  • قران، مایه پند و عبرت+۵ آیه
  • تعلیمات اسمانی، مایه بیداری و دور ماندن از غفلت و بی خبری+۲ آیه
  • توجّه به تذکّرات قران، عامل رفع غفلت از انسانها+۶ آیه
  • قول، از اسما و صفات قران+۳ آیه
  • ایمان اوردندگان به قران از اهل کتاب در زمره صابران+۳ آیه
  • ایمان عده ای از اهل کتاب به حقانیّت نزول قران، از سوی پروردگار+۳ آیه
  • علم اهل کتاب به حقانیّت نزول قران از سوی پروردگار+۲ آیه
  • نزول قران به طوری پی در پی، زمینه ای بر عبرت گیری و پند
  • انفاق به دیگران، سزاوار تمجید و ستایش خداوندی+۵ آیه
  • ایمان انسان به خدا، سزاوار تمجید و ستایش خداوند از وی+۳ آیه
  • انفاق به دیگران، سزاوار تمجید و ستایش خداوندی+۵ آیه
  • حقناپذیری هواپرستان به رغم پیوسته رسیدن سخن الهی به انان
  • حقناپذیری هواپرستان به رغم پیوسته نازل شدن قران+۱ آیه
واژه‌ها