آیه ۸۱ سوره قصص

سوره قصص(القصص)، آیه ۸۱ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۹۵

فَخَسَفْنَا بِهِ وَبِدَارِهِ الْأَرْضَ فَمَا كَانَ لَهُ مِن فِئَةٍ يَنصُرُونَهُ مِن دُونِ اللَّهِ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُنتَصِرِينَ

سپس ما، او و خانه‌اش را در زمین فرو بردیم، و گروهی نداشت که او را در برابر عذاب الهی یاری کنند، و خود نیز نمی‌توانست خویشتن را یاری دهد.

معنی کلمات و عبارات
«خَسَفْنَا»: فرو بردیم (نگا: نحل / ، اسراء / ). «مِن دُونِ اللهِ»: در مقابل خدا (نگا: کهف / ). «الْمُنتَصِرِینَ»: یاری دهندگان.
نزول

سال ۱۹ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱۴ رویداد)
نکات آیه
۱ - اقدام خداوند به از میان برداشتن قارون و فرو بردن وى و خانه اش در درون زمین «فخسفنا به و بداره الأرض» ۲ - هلاکت قارون، بازتاب طغیان و رفتار ظالمانه وى با مردم خویش بود. «إنّ قرون کان من قوم موسى فبغى علیهم ... فخسفنا به و بداره الأرض» برداشت یاد شده با توجه به تفریع «فخسفنا» بر «فبغى علیهم» به دست مى آید. ۳ - فرجام شوم قارون، درس عبرتى است براى همه ثروتمندان مغرور و طغیانگر. «إنّ قارون ... فبغى علیهم ... فخسفنا به و بداره الأرض» ۴ - تهدید مشرکان مغرور و قارون صفت صدر اسلام از سوى خداوند به عذاب ذلّت بار «إنّ قرون کان من قوم موسى فبغى علیهم ... فخسفنا به و بداره الأرض» یادآورى فرجام شوم قارون، پس از بیان بهانه جویى هاى سردمداران مشرک مکه - که همگى از ثروتمندان بودند - نوعى تهدید به آنان است که باید به هوش باشند; زیرا ممکن است خداوند آنان را نیز هم چون قارون با خوارى و ذلت هلاک کند. ۵ - حضور نداشتن مردم به هنگام واقعه فرورفتن خانه قارون در دل زمین «فما کان له من فئة ینصرونه» چنان که از آیه بعد استفاده مى شود واقعه «فرو رفتن قارون» هنگام شب رخ داد; یعنى، زمانى که مردم در خانه هایشان آرمیده بودند. بنابراین در آن لحظه کسانى نبودند که بتوانند به یارى قارون بشتابند و قارون در اوج بى کسى در کام زمین فرو رفت. جمله «ما کان له من فئة...» بیانگر این معنا است. ۶ - تنهایى قارون (نبودن خدمه وى) در لحظه فرو رفتن وى با خانه اش در کام زمین «فما کان له من فئة ینصرونه» ۷ - تنها خداوند، شاهد فرورفتن قارون و خانه اش در کام زمین بود. «فما کان له من فئة ... من دون اللّه» «من دون اللّه» استثنا از «من فئة» است; یعنى، در آن لحظه کسى جز خدا حضور نداشت. ۸ - تلاش بى ثمر قارون، براى نجات جان خویش از فرو رفتن در زمین «و ما کان من المنتصرین» مقصود این است که قارون در لحظه فرو رفتن نه کسى را داشت که به او کمک کند و نه خودش مى توانست جان خویش را نجات دهد. ۹ - خوارى، ذلت، عجز و ناتوانى سخت قارون به هنگام فرورفتن در کام زمین «فما کان له من فئة ینصرونه من دون اللّه و ما کان من المنتصرین» ۱۰ - طغیان، سرمستى، فسادانگیزى، فخرفروشى و خودنمایى، از عوامل هلاکت و نابودى «إنّ قرون ... فبغى ... لاتفرح ... و لاتبغ الفساد ... فخرج على قومه فى زینته ... فخسفنا به و بداره الأرض» برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که خداوند پس از برشمردن تعدادى از اوصاف ناپسند قارون، مسأله نابودى وى را مطرح فرمود. این نکته مى رساند که اوصاف یاد شده در نابودى وى مؤثر بوده است.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۱۱ - «عن النبى(ص):... إنّ قارون أوّل من اختال فخسف اللّه به و بداره الأرض; [منبع: من لایحضره الفقیه، ج ۴، ص ۷، ب ۱، ح ۱; نورالثقلین، ج ۴، ص ۱۴۰، ح ۱۱۳.] از نبى اکرم(ص) روایت شده است:... قارون اولین کسى بود که تکبر ورزید; پس خدا او و خانه اش را در زمین فرو برد».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۶)
  • پشیمان شدن قوم قارون از ارزوی داشتن ثروت قارون، پس از مشاهده فرو رفتن او در زمین+۳ آیه
  • کفر، از عوامل محرومیّت از امداد+۱ آیه
  • فرورفتن قارون در دل زمین و محروم ماندن او از هرگونه یار و یاور به رغم امکانات فراوان+۱ آیه
  • ترک انفاق موجب محرومیّت از یاری خداوند+۳ آیه
  • ترک انفاق قارون از موجبات فرورفتن وی و خانهاش در زمین+۲ آیه
  • پشیمان شدن دنیاطلبان بنیاسراییل از سخنان نسنجیده خویش، پس از مشاهده فرورفتن قارون به زمین+۲ آیه
  • پشیمان شدن دنیاطلبان بنیاسراییل از سخنان نسنجیده خویش، پس از مشاهده فرجام قارون+۲ آیه
  • پشیمانی دنیاطلبان بنیاسراییل، با مشاهده هلاکت غافلگیرانه قارون+۲ آیه
  • مشاهده فرو رفتن قارون و خانهاش در زمین امری شگفتانگیز در نزد ارزوکنندگان ثروت قارون+۲ آیه
  • تفاخر، موجب محرومیّت از نصرت+۴ آیه
  • فخرفروشی قارون به ثروت و مال فراوان خود، موجب نابودی انها+۳ آیه
  • تفاخر قارون به اموال خود، موجب هلاکت و نابودی خود و اموالش+۲ آیه
  • ناروایی ارزوهای سرگرم کننده و بازدارنده انسان از ایمان+۲ آیه
  • حرمت ترک انفاق، از سوی متمکّنان جامعه+۳ آیه
  • ناروایی تفاخر و گردن فرازی+۴ آیه
  • حرام بودن انباشتن و ثروت اندوزی با امساک از پرداخت واجبات مالی+۴ آیه
  • فرو بردن قارون و خانه اش در درون زمین، به فرمان خداوند+۱ آیه
  • از بین رفتن خانه قارون، در پی طغیان و فسادانگیزی وی+۲ آیه
  • ناسپاسی در برابر نعمتهای خدا، عامل از دست دادن رزق و روزی+۳ آیه
  • ناسپاسی در برابر نعمتهای خدا، عامل نابودی رزق و ثروت قارون+۳ آیه
  • فرو رفتن شبانه رزق و ثروت قارون در زمین، به فرمان خدا+۲ آیه
  • غرور و خودخواهی قارون به علم خود، سبب نابودی تمامی رزقهای عطا شده به وی+۲ آیه
  • دلبستگی و گرایش شدید به رفاه، از موجبات هلاکت امّتهای پیشین+۳ آیه
  • اعتراف حسرت برندگان به ثروت و امکانات قارونی، به لطف و رحمت خداوند در حق انان به خاطر گرفتار نساختن انها به سرنوشت قارون (فرو نبردن انان در زمین)+۱ آیه
  • شکافته شدن زمین و فرو رفتن قارون در ان، به فرمان خدا+۳ آیه
  • امکان شکافته شدن زمین از سوی خدا، برای فرو بردن مکذّبان حق و کیفر انسانهای گناهکار+۵ آیه
  • زمین، از جمله ابزارهای عذاب الهی+۴ آیه
  • موقّت و زودگذر بودن سرور و شادی قارون+۱ آیه
  • شادی و سرور قارون، سروری زودگذر و ناپایدار+۱ آیه
  • پشیمانی دنیا طلبان بنی اسراییل در صبحگاهان، هنگام مشاهده سرنوشت قارون+۳ آیه
  • بغی و ظلم قارون، سبب هلاکت و فرو رفتن وی در زمین+۴ آیه
  • فرو رفتن گناهکاران و اموالشان در زمین، از انواع عذابهای الهی+۶ آیه
  • سرمستی و فسادگری قارون، سبب عذاب وی با فرو رفتن او و اموالش به زمین+۲ آیه
  • غرور و خودپسندی، درپی دارنده کیفر الهی+۲ آیه
  • انحطاط و فرو رفتن در زمین، پیامد غفلت قارون از نعمت خداوندی و به خود منتسب دانستن ان، به رغم هشدار عالمان قوم وی+۳ آیه
  • پشیمانی قوم قارون از ارزوی داشتن ثروت قارون، پس از مشاهده فرو رفتن او در زمین+۳ آیه
  • بی تاثیری ثروت قارون، در نجات وی از عذاب الهی+۱ آیه
  • شگفتی ارزوکنندگان ثروت قارونی، با مشاهده فرو رفتن وی و خانه اش در زمین+۲ آیه
  • فرو بردن خانه و محلّ زندگی قارون در دل زمین، از سوی خداوند+۱ آیه
  • ذلّت و خواری قارون، هنگام فرو رفتن او و خانه اش در زمین+۱ آیه
  • فرجام شوم ثروت اندوزی قارون، درس عبرتی برای ثروت اندوزان ارزوکنندگان ثروت قارون+۲ آیه
  • خودنمایی قارون، گناهی بس بزرگ، در پیشگاه خداوند+۳ آیه
  • محرومیّت قارون از هرگونه امداد و یاری شدن، به هنگام فرو رفتن در کام زمین، پیامد فساد و غرور او+۲ آیه
  • فرو رفتن قارون و خانه اش در زمین، کیفری برای افساد او+۲ آیه
  • عجز و ناتوانی قارون، هنگام عذاب الهی، با فرو رفتن او و خانه اش در زمین+۱ آیه
  • فرو رفتن قارون در دل زمین به رغم داشتن امکانات فراوان، فرجام هلاکت بار و کیفر خودخواهی و خودبینی وی از سوی خداوند+۲ آیه
  • خودنمایی و فخرفروشی قارون بر قومش در روز، هلاکت و نابودی وی در شب همان روز+۲ آیه
  • فرجام هلاکت بار قارون، موجب بیدار شدن دنیاطلبان قومش+۲ آیه
  • فرجام هلاکت بار قارون، نمونه ای از قدرت خداوند+۳ آیه
  • مشاهده فرجام هلاکت بار قارون و فرو رفتن وی و خانه اش در زمین، امری شگفت انگیز، در نزد ارزوکنندگان ثروت قارون+۲ آیه
  • سرگذشت و قصّه قارون، مایه عبرت برای دنیاطلبان و زراندوزان و کفّار مکّه+۸ آیه
  • فرو رفتن قارون و خانه اش در زمین، موجب شگفتی قوم ارزوکننده ثروت وی (دنیاطلبان بنی اسراییل)، پس از مشاهده ان+۲ آیه
  • تنهایی و محرومیّت قارون، از هر نوع امداد و کمک، هنگام فرو رفتن در زمین+۱ آیه
  • ناشکری قارون در برابر ثروت بیکران الهی عطاشده به وی، موجب محرومیّت وی از نصرت خداوند، هنگام فرو رفتن او با خانه اش در دل زمین+۲ آیه
  • کفر، عامل محروم شدن از امداد الهی+۳ آیه
  • ناسپاسی و کفران نعمت، موجب نزول عذاب الهی در دنیا+۴ آیه
  • فرو رفتن قارون و خانه پر از گنجش در قعر زمین، به دلیل گناه و طغیان وی+۳ آیه
  • نابودی اموال، بر اثر طغیان و گناه+۳ آیه
  • قارون، از جمله گناهکاران مستحق کیفر+۴ آیه
  • حرام بودن انباشتن و گنج نمودن ثروت، با امساک از پرداخت واجبات مالی+۴ آیه
  • هلاکت و نابودی قارون و ثروت وی، کیفر عدم انفاق گنج و ثروت گسترده در راه خدا+۲ آیه
  • تفاخر قارون به اموال خود، موجب هلاکت و نابودی او و اموالش+۳ آیه
  • سرمستی مترفان، موجب عذاب شدن انان از سوی خداوند+۱ آیه
  • فرو رفتن در زمین، سبب هلاکت و مرگ قارون+۲ آیه
  • دنیاطلبان بنیاسراییل نادم و پشیمان از ارزوی خود در بهرهمندی امکانات دنیا به اندازه قارون پس از نابودی وی+۳ آیه
  • ندامت و پشیمان شدن قوم قارون، از ارزوی داشتن ثروت قارون، پس از مشاهده فرو رفتن او در زمین+۳ آیه
واژه‌ها