سوره نمل(النمل)، آیه ۵۷ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۸۲
فَأَنجَيْنَاهُ وَأَهْلَهُ إِلَّا امْرَأَتَهُ قَدَّرْنَاهَا مِنَ الْغَابِرِينَ
ما او و خانوادهاش را نجات دادیم، بجز همسرش که مقدّر کردیم جزء باقیماندگان (در آن شهر) باشد!
معنی کلمات و عبارات
«قَدَّرْنَاهَا»: (نگا: حجر / ). «الْغَابِرِینَ»: (نگا: حجر / ).
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - نجات لوط(ع) و خانواده اش - به جز همسر وى - از عذاب نازل شده بر قوم لوط «فأنجینه و أهله إلاّ امرأته»
۲ - تقدیر عذاب براى کافران و نیز نجات مؤمنان، متکى به اراده الهى است. «فأنجینه و أهله إلاّ امرأته قدّرنها من الغبرین»
برداشت یاد شده با توجه به انتساب فعل «أنجینا» و «قدّرنا» به خداوند است.
۳ - طهارت و پاکدامنى و تلاش در راه اصلاح جامعه، مایه نجات از امواج بلا و کیفر الهى «أخرجوا ءال لوط ... إنّهم أُناس یتطهّرون . فأنجینه و أهله إلاّامرأته»
قوم لوط، وى و خاندانش را به جرم پاکى و پارسایى محکوم به تبعید و اخراج کردند; اما خداوند ایشان را به همین دلیل از کیفر دامنگیر آن قوم نجات داد.
۴ - همسر لوط، مخالف اندیشه هاى وى و هم عقیده با قوم منحرف «فأنجینه و أهله إلاّامرأته»
۵ - نجات از کیفر دامنگیر الهى، در گرو ایمان به پیامبران است، نه پیوند خانوادگى و خویشاوندى با آنان «فأنجینه و أهله إلاّامرأته»
همسر لوط با او پیوند نزدیک خانوادگى داشت; ولى این پیوند، ثمرى براى او نداشت; چه این که او با خط فکرى و عقیدتى لوط(ع) هماهنگ نبود.
۶ - تأثیر جدّى جامعه فاسد و منحرف بر سلامت خانواده «فأنجینه و أهله إلاّامرأته»
خانواده لوط با این که تحت اِشراف نیرومند وى، از هجوم فساد فراگیر جامعه درامان ماندند; اما جامعه فاسد سرانجام تأثیر مخرب خود را گذاشت و همسر وى را از او جدا ساخت.
۷ - فرو گذاشتن همسر لوط در میان قوم محکوم به عذاب، براساس تقدیر الهى و برنامه از پیش تعیین شده «قدّرنها من الغبرین»
«غبور» (مصدر «غابرین») به معناى باقى ماندن است; یعنى، ما مقدر کردیم که همسر لوط از جمله باقى ماندگان باشد.
۸ - تقدیر الهى، حاکم بر جوامع بشرى و فرد فردِ اعضاى آن «إلاّ امرأته قدّرنها من الغبرین»
از عبارت «قدّرناها» استفاده مى شود که نه تنها جریان هاى عمومى در قلمرو تقدیر الهى قرار دارند; بلکه سرنوشت هر فرد نیز در آن مشخص شده است.
تفسیر (۶)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار اصلاح جامعهزمینه نجات از کیفرهای خداعقیده همسر لوطعوامل مؤثر در سلامتی خانوادهمنشأ هلاکت همسر لوطحاکمیت مقدرات خدانقش محیط اجتماعیآثار خویشاوندی با انبیامنشأ نجات مؤمنانمنشأ عذاب کافرانآثار ایمان به انبیاعذاب همسر لوطآثار پاکینجات خانواده لوطنجات لوطآثار عفتعوامل نجات از عذابعذاب قوم لوطنجات از عذابقصه لوطتاریخ قوم لوطمقدرات خداآثار اراده خدااهل عذاب
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸)
- رهایی اللوط از عذاب الهی+۵ آیه
- نجات یافتن لوط(علیه السلام) و خانواده اش به غیر از همسر وی، از عذاب مقدّر شده برای قوم ان حضرت، با عنایت خداوند+۱۲ آیه
- نجات لوط(علیه السلام) و اهل بیت او از شهر سَدُوم، محلّ نزول عذاب خداوند+۲ آیه
- پیوند خانوادگی با انبیا فاقد تاثیر در نجات از عذاب الهی+۱۱ آیه
- طهارت و پاکدامنی، مایه نجات از امواج بلا و کیفر الهی+۵ آیه
- همسر لوط، هم عقیده و همسو با قوم وی+۳ آیه
- هلاکت همسر لوط با عذاب الهی+۱۰ آیه
- مُنجی/ اسماوصفات+۳ آیه