آیه ۵۹ سوره نمل

سوره نمل(النمل)، آیه ۵۹ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۸۲

قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَامٌ عَلَىٰ عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَىٰ آللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ

بگو: «حمد مخصوص خداست؛ و سلام بر بندگان برگزیده‌اش!» آیا خداوند بهتر است یا بتهایی که همتای او قرارمی‌دهند؟!

معنی کلمات و عبارات
«قُلِ الْحَمْدُ لِلّهِ ...»: (نگا: انعام / ). «إِصْطَفی»: برگزید. «آللهُ»: فراهم آمده است از همزه استفهام و واژه (الله). «امّا ...»: مرکب است از (أَمْ) و (ما).
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - به جا آوردن سپاس و ستایش خدا، به خاطر بقاى خط رسالت و اضمحلال جبهه کفر و فرستادن سلام و درود بر رسولان او، رهنمود الهى به پیامبراسلام(ص) «قل الحمد للّه و سلم على عباده الذین اصطفى» با توجه به این که در آیات پیشین نام چند تن از پیامبران (موسى، داوود، سلیمان، صالح و لوط) و یاد تلاش ها و مبارزات آنان و پیروزى نهایى حق و اضمحلال کافران به میان آمده است، آیه یاد شده مى تواند ختامى بر آن مجموعه یادها باشد. ۲ - هلاک شرک پیشگان مفسد و نجات مؤمنان به اراده الهى و در سایه تلاش هاى پیامبران، شایان سپاس گزارى به درگاه خدا و فرستادن درود و سلام بر فرستادگان او «قل الحمد للّه و سلم على عباده الذین اصطفى» رهنمود الهى به حمد و ستایش براى او و فرستادن درود و سلام بر بندگان برگزیده اش (پیامبران)، در پى یادآورى مکرر نجات مؤمنان و هلاکت کافران، مطلب یاد شده را افاده مى کند. ۳ - همه ستایش ها از آنِ خداوند است. «الحمد للّه» «ال» در «الحمد للّه» به اصطلاح جنسیه است و افاده استغراق مى کند; یعنى، «کلّ حمد للّه». ۴ - خدا، سرچشمه کمالات و زیبایى ها است. «الحمد للّه» ستایش در برابر کمال و زیبایى انجام مى شود و به مقتضاى «الحمد للّه» هر ستایشى در حقیقت، ستایش خدا است. بنابراین تمام کمال ها و زیبایى ها از او نشأت گرفته و او منشأ و سرچشمه آنها است. ۵ - تنها خدا، شایسته ستایش است. «الحمد للّه» ۶ - لزوم زنده نگه داشتن یاد پیامبران و ارج نهادن بر تلاش هاى آنان «و سلم على عباده الذین اصطفى» ختم سرگذشت پیامبران با درود و سلام بر آن بزرگواران، بیانگر مطلب یاد شده است. ۷ - پیامبران، بندگان خدا و برگزیدگان از جانب او «و سلم على عباده الذین اصطفى» ۸ - عبودیت و بندگى خدا، نردبان عروج پیامبران به مقام «برگزیدگى» «و سلم على عباده الذین اصطفى» توصیف پیامبران به «عباد» پیش از توصیف ایشان به «إصطفاء» بیانگر مطلب یاد شده است. ۹ - ناتوانى معبودهاى باطل از حمایت مشرکان در قبال عذاب الهى، درسى بزرگ براى سایر شرک پیشگان «ءَآللّه خیر أمّا یشرکون»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۰)
  • لزوم زنده داشتن یاد انبیا و ارج نهادن بر کوششهای انان+۱ آیه
  • نااگاهی اکثریّت مشرکان، از برتری خدای یگانه بر خدایان دروغین+۱ آیه
  • درود فرستادن خداوند بر بندگان برگزیده خویش (پیامبران)
  • درود فرستادن خداوند بر بندگان برگزیده خویش
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۵ آیه
  • تعلیم شیوه ستایش به محمّد(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۹ آیه
  • ارامش زمین و امادگی ان برای زندگی انسان، دلیل توحید ربوبی+۱ آیه
  • سرشت توحیدی بشر، نیازمند تذکّر و تنبّه+۷ آیه
  • بدیهی بودن برتری معبود حقیقی، نسبت به معبودان مشرکان
  • لزوم زنده نگهداشتن یاد انبیا و ارج نهادن بر کوششهای انان+۱ آیه
  • لزوم اختصاص همه حمدها به خداوند+۷ آیه
  • اختصاص همه حمدها و ستایشها به خداوند+۷ آیه
  • تعلیم و اموزش شیوه حمد و ستایش خدا به انسانها، از ناحیه خداوند+۵ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور حمد خدا+۴ آیه
  • ترجیح معبودان باطل بر خدای صاحب خیر، از جانب مشرکان، موجب سرزنش خداوند، به انان
  • اجابت دعای مضطرّ از ناحیه خدا، دلیل خیر بودن خداوند نسبت به معبودان مشرکان+۱ آیه
  • اختصاص هر حمد و ثنایی برای خداوند، دلیل برتری او بر معبودان مشرکان
  • خلافت انسان از طرف خدا، از دلایل بهتر بودن خدا بر معبودهای مشرکان+۱ آیه
  • خلقت و تدبیر موجودات، از جانب خداوند برای انسانها، دلیل بر خیر بودن او نسبت به معبودان مشرکان+۳ آیه
  • خلقت ابتدایی و اعاده خلقت، به فرمان خدا، دلیل خیر بودن او نسبت به معبودان مشرکان+۱ آیه
  • ناتوانی معبودان باطل، از حمایت مشرکان در برابر عذاب الهی، دلیل خیر بودن خداوند
  • خداوند، خیر محض و پاینده ترین موجود
  • اعتقاد به توحید و یکتاپرستی، خیر برای انسان
  • بهتر بودن خدا یا بتها، پرسش خدا از مشرکان، برای تنبّه و توبیخ انان
  • سؤال تقریری محمّد(صلی الله علیه واله) از مشرکان، درباره برتری معبود حقیقی بر معبودان انان
  • برگزیدگی برخی بندگان از سوی خدا، دلیل بر بطلان شرک و برتری توحید
  • گزینش معبودان باطل از سوی مشرکان، موجب نکوهش و سرزنش انان از جانب خدا+۵ آیه
  • شکرگزاری در برابر نعمتهای الهی، توصیه خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • عصمت انبیای الهی از خطا در دریافت و ابلاغ وحی و از گناهان+۱ آیه
  • اهل بیت پیامبر(صلی الله علیه واله) بندگان برگزیده و معصوم خدا+۱ آیه
  • به داوری خواندن عقل مشرکان با بیان قدرت و توانایی مطلق خداوند، در برابر ناتوانی مطلق معبودان باطل، از سوی خداوند+۵ آیه
  • حکم عقل به شایستگی خالق اسمانها و زمین و نازل کننده اب از اسمان و رویاننده روییدنیها در زمین (خداوند) برای پرستش و ناشایستگی فاقد ان (معبودان مشرکان)+۱ آیه
  • مهیّاکننده زمین برای ارامش و قراردهنده نهرهای جاری در ان (خداوند) شایسته عبادت از نظر عقل و ناشایستگی موجود فاقد این توانایی (معبودان مشرکان)+۱ آیه
  • حکم عقل به شایستگی قراردهنده کوهها در زمین، برای پرستش (خداوند)، در مقایسه با موجود فاقد این توانایی (معبودان مشرکان)+۱ آیه
  • ایجادکننده حایل بین دریای شور و شیرین (خداوند)، شایسته پرستش، در قیاس با موجود فاقد این توانایی (معبودان مشرکان)+۱ آیه
  • اجابت کننده دعای درمانده و برطرف کننده گرفتاریها (خداوند)، شایسته پرستش، از نگاه عقل، در مقایسه با موجودات فاقد این توانایی (معبودان مشرکان)+۱ آیه
  • هدایت کننده انسان در تاریکیهای خشکی و دریا (خداوند)، شایسته پرستش، از نگاه عقل، در قیاس با موجودات فاقد این توانایی (معبودان مشرکان)+۱ آیه
  • پدیداورنده افرینش و اعاده کننده ان (خداوند)، (در قیامت) مستحقّ پرستش، از نگاه عقل، نسبت به موجود ناتوان از این کار (معبودان مشرکان)+۱ آیه
  • روزی دهنده انسان از اسمان و زمین (خداوند)، سزاوار پرستش، از نظر عقل، در مقایسه با موجودات فاقد این توانایی (معبودان مشرکان)+۱ آیه
  • بیداری فطرت خفته انسانها با طرح سؤال، راهی برای تبلیغ و دعوت به توحید+۳ آیه
  • انبیا، دارای احترام و کرامت، در پیشگاه الهی+۱ آیه
  • خداوند، تعلیمدهنده شیوه حمد و ستایش الهی به محمّد صلی الله علیه و اله+۱۱ آیه
  • بیان برتری خداوند در مقایسه با معبودان باطل مشرکان، در قالب پرسش پیامبر صلی الله علیه و اله
  • پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله، موظّف به پیشی جستن در سلام و تحیّت بر مؤمنان
  • فرستادن سلام و تحیّت بر رسولان الهی، رهنمود خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله: قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ سَلامٌ عَلی عِبادِهِ الَّذِینَ اصْطَفی
  • پیامبر صلی الله علیه و اله مامور احتجاج با مشرکان+۲ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به حمد و ستایش خداوند+۱۱ آیه
  • برگزیدگی، از موجبات مدح و ستایش الهی+۱ آیه
  • توبیخ مشرکان، به علت گزینش معبودان باطل+۵ آیه
  • وجوب زنده نگهداشتن یاد انبیا و ارج نهادن بر کوششهای انان+۱ آیه
واژه‌ها