آیه ۳۷ سوره سبأ

سوره سبأ(سبإ)، آیه ۳۷ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۲

وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلَا أَوْلَادُكُم بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِندَنَا زُلْفَىٰ إِلَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَٰئِكَ لَهُمْ جَزَاءُ الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ

Your property and children cannot bring you closer to Us. Only those who believe and act righteously will have double reward for their deeds and will live in secure mansions.

معنی کلمات و عبارات
«زُلْفی»: قرب و منزلت. پایه و مقام. مفعول مطلق است و هم معنی با مصدر فعل. «الضِّعْفِ»: مضاعف. چندین برابر. مراد دست کم یک به ده است (نگا: انعام / . «إِلاّ»: لیکن. امّا. «مَنْ»: مستثنی از ضمیر (کُمْ) در فعل (تُقَرِّبُکُمْ) است و یا مبتدا و مابعد آن خبر است. «الْغُرُفَاتِ»: (نگا: زمر / ، عنکبوت / ). «جَزَآءُ الضِّعْفِ»: اضافه موصوف به صفت، و یا اضافه مصدر به مفعول خود است.
نزول
نکات آیه
۱ - مال و فرزند - به خودى خود - موجب هیچ قرب و منزلتى در پیشگاه خداوند نمى شود. «و ما أمولکم و لا أولدکم بالّتى تقرّبکم عندنا زلفى» «زلفى» مفعول مطلق «تقرّب» است و چون در سیاق نفى آمده، دلالت بر عموم مى کند. گفتنى است که «زلفى» نیز به معناى منزلت است (مفردات راغب). ۲ - مال و اولاد، هیچ گاه باعث در امان ماندن از عذاب الهى نمى شود. «نحن أکثر أمولاً و أولدًا و ما نحن بمعذّبین ... و ما أمولکم و لا أولدکم بالّتى تقرّبکم عندنا زلفى» ۳ - انسان ها، حتى مترفان، داشتن قرب و منزلت در پیشگاه خدا را شایق و دوستداراند. «نحن أکثر أمولاً و أولدًا ... و ما أمولکم و لا أولدکم بالّتى تقرّبکم عندنا زلفى» ۴ - آنچه موجب قرب و منزلت در پیشگاه خداوند است، ایمان و عمل صالح مى باشد. «و ما أمولکم و لا أولدکم بالّتى تقرّبکم عندنا زلفى إلاّ من ءامن و عمل صلحًا» ۵ - پاداش مؤمنان داراى عمل صالح، دوچندان است. «إلاّ من ءامن و عمل صلحًا فأُولئک لهم جزاء الضعف» ۶ - مؤمنان داراى عمل صالح، همواره در غرفه هاى بهشت، در امنیت خواهند بود. «إلاّ من ءامن و عمل صلحًا ... و هم فى الغرفت ءامنون» ۷ - در بهشت، غرفه هاى گوناگون و متعددى براى یک مؤمن داراى عمل صالح هست. «و هم فى الغرفت ءامنون» ۸ - ایمن بودن از هر گزند و خطرى، مطلوب و پسندیده است. «و هم فى الغرفت ءامنون» ۹ - مؤمنان داراى عمل صالح، از عذاب الهى درامان اند. «و ما نحن بمعذّبین ... و ما أمولکم ... تقرّبکم عندنا... إلا من ءامن ... و هم ... ءامنون» برداشت یاد شده بدان احتمال است که «آمنون» در این آیه، تعریض به «ما نحن بمعذّبین» در آیه ۳۵ باشد. ۱۰ - ثمربخشى هر یک از ایمان و عمل صالح، منوط به توأم بودن آن دو است. «إلاّ من ءامن و عمل صلحًا فأُولئک لهم جزاء الضعف» ۱۱ - مال و فرزند در صورتى مى توانند نقش معنوى داشته باشند، که با ایمان و عمل صالح همراه باشند. «و ما أمولکم و لا أولدکم بالّتى تقرّبکم عندنا زلفى إلاّ من ءامن و عمل صلحًا»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۱۲ - «عن أبى بصیر قال: ذکرنا عند أبى جعفر(ع) من الأغنیاء من الشیعة فکأنّه کره ما سمع فیهم قال: یا أبامحمد إذا کان المؤمن غنیًّا و صولاً له معروف إلى أصحابه أعطاه اللّه أجر ما ینفق فى البرّ، أجره مرّتین ضعفین لأنّ اللّه تعالى یقول فى کتابه «و ما أموالکم و لا أولادکم بالّتى تقرّبکم عندنا زلفى إلاّ من آمن و عمل صالحاً فأُولئک لهم جزاء الضعف بما عملوا و هم فى الغرفات آمنون»; [منبع: علل الشرایع، ص ۶۰۴، ب ۳۸۵، ح ۷۳; بحارالأنوار، ج ۶۹، ص ۶۳، ح ۱۰.] از ابى بصیر روایت شده که نزد امام باقر(ع) صحبت از [بدگویى] اغنیاى شیعه شد و گویا امام(ع) از شنیدن سخنان ما ناخشنود گردید و فرمود: اى ابامحمد! (کنیه ابوبصیر) آن گاه که مؤمن ثروتمند و اهل صله رحم باشد و نیکى به یاران کند، خداوند پاداش آنچه را که در نیکى انفاق نموده است، دو برابر عطا نماید; چون خداوند - تبارک و تعالى - در قرآنش مى فرماید: (و ما أموالکم و لا أولادکم بالتى...)». ۱۳ - «عن أمیرالمؤمنین(ع): إنّ المؤمن یعمل لثلاث من الثواب إمّا لخیر [الدنیا ]...[و إمّا لخیر الآخرة] فإن اللّه عزّوجلّ... إذا کان یوم القیامة حسبت لهم حسناتهم ثمّ أعطاهم بکلّ واحدة عشر أمثالها إلى سبعمأة ضعف قال اللّه عزّوجلّ:... «أُولئک لهم جزاء الضعف بما عملوا...»...; [منبع: مصنفات شیخ مفید، ج ۱۳، (أمالى)، ص ۲۶۲; بحارالأنوار، ج ۷۴، ص ۳۸۶، ح ۱۱.] از امیرالمؤمنین(ع) روایت شده که مؤمن براى رسیدن به یکى از سه ثواب کار خیر انجام مى دهد: یا براى رسیدن به خیر دنیا... و یا براى رسیدن به خیر آخرت. پس خداى عزّوجلّ... هرگاه قیامت برپا شود، براى مؤمنان حسناتشان را حساب مى کند و براى هر یک حسنه، ده برابر تا هفتصد برابر پاداش مى دهد. خدا مى فرماید: ...(أُولئک لهم جزاء الضعف بما عملوا...)...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۸)
  • ملازم نبودن بهرهمندی و توسعه اقتصادی جوامع با حقانیّت و معنویّت انان+۲ آیه
  • ایمان و عمل صالح، سبب برخورداری از امنیّت در بهشت
  • ایمان، سبب تقرّب به خدا+۲ آیه
  • ایمان و عمل صالح، دارای رابطه محکم با یکدیگر+۸ آیه
  • مؤمنان به خدا، برخوردار از پاداش دوچندان
  • خبر دادن خداوند از ارامش بهشتیان+۱ آیه
  • بهرهمندی بهشتیان از سلامتی و امنیّت در بهشت+۵ آیه
  • ایمان عامل برخورداری از امنیّت و سلامت در بهشت+۳ آیه
  • انجام عمل نیک از عوامل دستیابی به امنیّت و سلامت در بهشت+۲ آیه
  • مسکن بهشتیان، دارای طبقات گوناگون+۱ آیه
  • غرفههای بهشت، پاداش مؤمنان صالح+۲ آیه
  • بهشت، پاداش مضاعف ایمان و عمل صالح
  • ایمان، از عوامل و اسباب نیل به بهشت+۶ آیه
  • عمل صالح، از عوامل و اسباب نیل به بهشت+۶ آیه
  • امنیّت در غرفههای بهشت و پاداش مضاعف برای مؤمن صالح
  • ایمان، موجب برخورداری از پاداشهای اخرتی+۱۰ آیه
  • عمل صالح، عامل بهرهمندی از ثواب الهی+۱۰ آیه
  • ایمان، عامل راهیابی انسان به مقام قرب خداوند+۳ آیه
  • عمل صالح، موجب تقرّب به خداوند+۱ آیه
  • مال و فرزند، موجب تقرّب در دیدگاه مشرکان خوشگذران+۱ آیه
  • مطلوبیت رفاه در کنار ایمان و عمل صالح+۱ آیه
  • مطلوبیّت انجام دادن اعمال صالح و شایسته+۹ آیه
  • مشروع بودن مالکیّت خصوصی
  • ارزشمندی رفاه، مشروط به ایمان و عمل صالح+۱ آیه
  • ایمان و عمل صالح، زمینه ساز بهره مندی از رفاه و اسایش در بهشت
  • عمل صالح، زمینه ساز بهره مندی از رفاه و نعمتها در بهشت+۶ آیه
  • عمل صالح، زمینه ساز بهره مندی از اسایش، در بهشت+۵ آیه
  • عمل صالح، موجب تقرّب به خداوند+۲ آیه
  • جای گرفتن مؤمنان دارای عمل صالح در اتاقها و قصرهای رفیع در بهشت+۳ آیه
  • اموال و امکانات کافران، فاقد تاثیر برای نجات انان، از عذاب الهی در قیامت+۳ آیه
  • سود نبردن کافران در قیامت، به رغم بهره مندی از مال و فرزند در دنیا+۴ آیه
  • ارزش و نقش معنوی مال و فرزند، منوط به همراهی انها با ایمان و عمل صالح
  • برخورداری مترفان از امکانات و متاعهای دنیایی امری بی ارزش، در مقابل تقرب به خداوند وایمان و عمل صالح+۲ آیه
  • ترغیب مترفان برخوردار از امکانات و رفاهیات دنیایی به ایمان و عمل صالح و پاداش ان+۱ آیه
  • دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر مخالفتهای مترفان کافر+۱ آیه
  • اجرای کارهای شایسته، زمینه ثنا و ستایش+۵ آیه
  • برخورداری اهل ایمان، از امنیّت در بهشت
  • مؤمنان، بهرهمند از اسایش در بهشت+۴ آیه
واژه‌ها