آیه ۴۵ سوره سبأ

سوره سبأ(سبإ)، آیه ۴۵ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۳

وَكَذَّبَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَمَا بَلَغُوا مِعْشَارَ مَا آتَيْنَاهُمْ فَكَذَّبُوا رُسُلِي فَكَيْفَ كَانَ نَكِيرِ

Those before them denied, and these have not attained a tithe of that which We bestowed on them (of old); yet they denied My messengers. How intense then was My abhorrence (of them)!

معنی کلمات و عبارات
«مِعْشَارَ»: ده یک. یکدهم. «نَکِیرِ»: ناخوشنودی و بد آمدنم از ایشان. مراد اثر ناخوشنودی است که کیفر و مجازات است (نگا: حجّ / ).
نزول
نکات آیه
۱ - ملت هاى قبل از مشرکان مکه نیز، پیامبران خود را تکذیب کردند. «و کذّب الذین من قبلهم ... فکذّبوا رسلى» ۲ - تکذیب پیامبران از سوى ملت هاى گذشته، ناشى از روحیه حق ناپذیرى آنان بوده است. «و کذّب الذین من قبلهم ... فکذّبوا رسلى» تکرار ماده «کذب» (کذّب و کذّبوا) ممکن است به خاطر این باشد که «کذّب» براى تکثیر و «کذّبوا» براى تعدیه است. بنابراین استفاده مى شود که آنان تکذیب پیامبران را دنبال کردند و همواره در پى آن بودند، تا حدى که جزء اخلاقیاتشان شد و از آن پس، براساس این خصلت، هر پیامبرى را انکار مى کردند. ۳ - آنچه از مال و امکانات در اختیار ملت هاى پیشین قرار داشت، نعمت هاى خدا بوده است. «و ما بلغوا معشار ما ءاتینهم» ۴ - برخوردارى ملت هاى کفرپیشه از مال و امکانات فراوان، سبب ایستادگى آنها در مقابل پیامبران و تکذیب آنان شد. «و ما بلغوا معشار ما ءاتینهم فکذّبوا رسلى» جمله «و ما بلغوا...» معترضه است و «فا» در «فکذّبوا» عاطفه مى باشد. ذکر جمله معترضه بین معطوف و معطوف علیه، مى رساند که تکذیب پیامبران از سوى ملت هاى داراى امکانات، متأثر از برخوردارى آنان بوده است. ۵ - مشرکان مکه (قریش)، اندازه یک دهم برخوردارى ملت هاى پیشین را نداشته اند. «و ما بلغوا معشار ما ءاتینهم» «معشار» یک دهم چیزى را مى گویند (مفردات راغب). ۶ - روند تحولات تاریخ، همواره رو به پیشرفت و کمال نبوده است. «و ما بلغوا معشار ما ءاتینهم» ۷ - تهدید شدید مشرکان مکه از سوى خداوند، به خاطر تن در ندادن به تعالیم پیامبر(ص) «و إذا تتلى علیهم ءایتنا بیّنت قالوا ما هذا إلاّ رجل... و کذّب الذین من قبلهم ... فکیف کان نکیر» ۸ - تکذیب پیامبران الهى، غضب و عذاب الهى را در پى دارد. «فکذّبوا رسلى فکیف کان نکیر» «نکیر» به معناى منکر و مکروه و کنایه از غضب الهى است. گفتنى است که نکیر به «ى» محذوف اضافه شده و به منزله «نکیرى لهم» مى باشد. بنابراین، معنا چنین مى شود: آنان پیامبران مرا تکذیب کردند; به هنگام آمدن عذاب من، چه وضع و حالى خواهند داشت؟ ۹ - دلدارى خداوند به پیامبر(ص)، با بیان عذاب شدن ملت هاى تکذیب کننده پیامبران «و کذّب الذین من قبلهم و ما بلغوا معشار ما ءاتینهم فکذّبوا رسلى فکیف کان نکیر» ۱۰ - تکذیب پیامبران الهى از سوى ملت ها، موجب محرومیت آنان از مال و امکانات و نعمت هاى خداوند نمى شود. «و ما بلغوا معشار ما ءاتینهم فکذّبوا رسلى فکیف کان نکیر»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۵)
  • کافران حقناپذیر در برابر اتمام حجّت محمّد(صلی الله علیه واله)، مستحقّ عذاب الهی+۳ آیه
  • انکار کافران در برابر اتمام حجّت خدا، باعث استحقاق انان برای کیفر و عذاب+۴ آیه
  • تقلید کورکورانه از نیاکان، مانع تاثیر اتمام حجّت+۶ آیه
  • مال و امکانات تکذیبکنندگان پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)، کمتر از یک دهم مال و امکانات تکذیبکنندگان انبیای پیشین
  • بیاثر بودن پیشرفتهای اقتصادی جوامع کفرپیشه در نجاتبخشی انان از نابودی+۲ آیه
  • تکذیب رسولان الهی، سبب انقراض و نابودی امّتهای پیشین+۵ آیه
  • تکذیب انبیای گذشته ازسوی اقوام و امّتهای انان+۸ آیه
  • تکذیب پیامبران خدا، سبب گرفتاری به عذاب الهی+۹ آیه
  • تقلید کورکورانه از نیاکان، مانع تاثیر اتمامحجّت+۶ آیه
  • تقلید کورکورانه اقوام گذشته از نیاکان خود، علّت مخالفت با دعوت انبیا+۴ آیه
  • مجازات مکذّبان از جانب خداوند، در پی عملکرد انان+۲ آیه
  • امّتهای پیشین، از مکذّبان رسالت انبیا+۷ آیه
  • کافران، از تکذیبکنندکان انبیا و تعالیم وحی+۵ آیه
  • تهدید مکذّبان کافر به عذاب، از ناحیه خداوند+۴ آیه
  • تکذیب انبیا و پیامبران الهی امری حرام+۷ آیه
  • تکذیب انبیا و پیامبران الهی، امری حرام+۹ آیه
  • حرمت کفر به ایات الهی+۱ آیه
  • حرمت مخالفت با انبیا+۴ آیه
  • تکذیب پیامبران، از ناحیه کافران پیشین، در عین عطا شدن ایات خدا به انان+۲ آیه
  • خداوند تسلاّدهنده پیامبر(صلی الله علیه واله)، با بیان فرجام تکذیب کنندگان و منکران رسالت انبیا+۲ آیه
  • دلداری خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)، با بیان سرگذشت پیامبران+۳ آیه
  • همسویی مشرکان در طول تاریخ، در تکذیب پیامبران و تعالیم انان+۲ آیه
  • تکذیب پیامبران خدا، سبب گرفتاری به عذاب الهی+۹ آیه
  • کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۳ آیه
  • برخورداری مشرکان قریش، از امکانات به اندازه یک دهم برخورداری امّتهای پیشین از امکانات
  • قدرتمندان و ثروتمندان، از تکذیبگران کتابهای اسمانی+۱ آیه
  • تکذیب انبیا از ناحیه کافران+۶ آیه
  • حرمت کفر به کتابهای اسمانی+۱ آیه
  • مال و امکانات ملّتهای پیشین، از نعمتهای خدادادی به انان+۱ آیه
  • کافران حقناپذیر در برابر اتمامحجّت محمّد صلی الله علیه و اله، مستحقّ عذاب الهی+۱ آیه
  • تقلید کورکورانه از نیاکان، مانع تاثیر اتمامحجّت محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • دفاع خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله، در مقابل اتّهام افترا زدن مشرکان به خدا+۱ آیه
  • خداوند، تسلّادهنده پیامبر صلی الله علیه و اله از دشمنی کافران با او+۶ آیه
  • بیان سرگذشت پیامبران و برخورد ناروای امّتها با انان، به جهت تسلّا بخشیدن و دلداری به پیامبر صلی الله علیه و اله+۴ آیه
  • خداوند، تسلّادهنده پیامبر صلی الله علیه و اله، با تبیین فرجام تکذیبکنندگان و منکران رسالت ان حضرت+۶ آیه
واژه‌ها