وَ السَّمَاءِ وَ الطَّارِقِ
سوگند به آسمان و کوبنده شب!
سورة الطارق
مکه · ۱۷ آیه· ترتیب نزول ۳۶
معرفی سوره طارق (تفسیر نمونه)
اين سوره در مکه نازل شده و داراى ۱۷ آيه است
محتواى سوره «طارق » و فضيلت آن
مطالب اين سوره عمدتا بر دو محور دور مى زند.
۱ - محور معاد و رستاخيز.
۲ - محور قرآن مجيد و ارزش و اهميت آن .
ولى در آغاز بعد از سوگندهاى انديشه آفرينى اشاره به وجود مراقبين الهى بر انسان مى کند.
بعد براى اثبات امکان معاد به زندگى نخستين ، و بدو پيدايش انسان از آب نطفه ، اشاره فرموده ، نتيجه گيرى مى کند: خداوندى که قادر است او را از چنين آب بيارزش و ناچيزى بيافريند توانايى بر بازگشت مجدد او دارد.
در مرحله بعد به بعضى از ويژگيهاى روز رستاخيز اشاره کرده ، سپس با ذکر سوگندهاى متعدد و پرمعنايى اهميت قرآن را گوشزد مى نمايد، و سرانجام سوره را با تهديد کفار به مجازات الهى پايان مى دهد.
در فضيلت تلاوت اين سوره در حديثى از پيامبر اکرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) مى خوانيم : من قراءها اعطاه الله بعدد کل نجم فى السماء عشر حسنات !: «هر کس آن را تلاوت کند خداوند به تعداد هر ستاره اى که در آسمان وجود دارد ده حسنه به او مى بخشد»!.
و در حديثى از امام صادق (عليه السلام ) آمده است من کان قرائته فى الفريضة و السماء و الطارق کان له عند الله يوم القيامة جاه و منزلة ، و کان من رفقاء النبيين و اصحابهم فى الجنة : «هر کس در نماز فريضه سوره و السماء و الطارق را تلاوت کند در قيامت نزد خداوند مقام و منزلت عظيمى خواهد داشت ، و از دوستان پيامبران و ياران آنها در بهشت خواهد بود».
بديهى است محتواى سوره و عمل به آن است که اينهمه پاداش عظيم را ببار مى آورد نه تلاوت خالى از عمل .
تفسیر نمونه، جلد ۲۶، صفحه ۳۵۶
تفسیر المیزان، برگزیده تفسیر نمونه، تفسیر نور، نکته‌های تفسیر نور، پیام‌های تفسیر نور، تفسیر اثنی عشری، تفسیر روان جاوید، تفسیر اطیب البیان
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
وَ مَا أَدْرَاكَ مَا الطَّارِقُ
و تو نمی‌دانی کوبنده شب چیست!
النَّجْمُ الثَّاقِبُ
همان ستاره درخشان و شکافنده تاریکیهاست!
إِنْ كُلُ نَفْسٍ لَمَّا عَلَيْهَا حَافِظٌ
(به این آیت بزرگ الهی سوگند) که هر کس مراقب و محافظی دارد!
فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسَانُ مِمَ خُلِقَ
انسان باید بنگرد که از چه چیز آفریده شده است!
خُلِقَ مِنْ مَاءٍ دَافِقٍ
از یک آب جهنده آفریده شده است،
يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرَائِبِ
آبی که از میان پشت و سینه‌ها خارج میشود!
إِنَّهُ عَلَى رَجْعِهِ لَقَادِرٌ
مسلّماً او [= خدائی که انسان را از چنین چیز پستی آفرید] می‌تواند او را بازگرداند!
يَوْمَ تُبْلَى السَّرَائِرُ
در آن روز که اسرار نهان (انسان) آشکار میشود،
فَمَا لَهُ مِنْ قُوَّةٍ وَ لاَ نَاصِرٍ
و برای او هیچ نیرو و یاوری نیست!
وَ السَّمَاءِ ذَاتِ الرَّجْعِ
سوگند به آسمان پرباران،
وَ الْأَرْضِ ذَاتِ الصَّدْعِ
و سوگند به زمین پرشکاف (که گیاهان از آن سر برمی‌آورند)،
إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ
که این (قرآن) سخنی است که حقّ را از باطل جدا می‌کند،
وَ مَا هُوَ بِالْهَزْلِ
و هرگز شوخی نیست!
إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْداً
آنها پیوسته حیله می‌کنند،
وَ أَكِيدُ كَيْداً
و من هم در برابر آنها چاره می‌کنم!
فَمَهِّلِ الْكَافِرِينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْداً
حال که چنین است کافران را (فقط) اندکی مهلت ده (تا سزای اعمالشان را ببینند)!