سوره طارق(الطارق)، آیه ۱ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۱
معنی کلمات و عبارات
«السَّمَآءِ»: آسمان. مراد جهان بالای سر ما زمینیان است. «الطَّارِقِ»: مهمان شبانه. راهپیمای شبرو. در اینجا مراد ستارگانی است که شبانگاهان پدیدار میآیند و انگار مسافران یا مهمانانی هستند که در شب درگاه خانهها را بر روی آدمیان میزنند. واژه آسمان عام است، و واژه ستارگان خاصّ و بیانگر اهمّیّت ویژه آنها است.
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
شأن نزول: شأن نزول آیات ۱ تا ۳
کلبى گوید: این آیه درباره ابوطالب نازل گردیده که شبى با رسول خدا صلى الله علیه و آله مشغول خوردن نان و شیر بود. ستاره دنبالهدارى در آسمان پدیدار گردید و پنهان شد. ابوطالب از این واقعه ترسید و به پیامبر گفت: اى پسر من، این چه منظره اى بود که دیدم. پیامبر گفت: اى عم، ستاره اى بود که از آسمان انداخته شده و این آیت و نشانه اى از آیات پروردگار است سپس این آیات نازل گردید.
تفاسیر کشف الاسرار و روض الجنان.
نکات آیه
۱ - سوگند خداوند به آسمان «و السماء»
۲ - سوگند خداوند به ستاره پدیدار شده در شب (زهره یا زحل یا ثریا و یا...) «و الطارق»
«طارق»; یعنى، کسى که شب هنگام وارد شود. برخى ریشه اصلى آن را «طَرْق» (کوبیدن در) دانسته و گفته اند: کسى که شب وارد مى شود، چون به کوبیدن در نیاز پیدا مى کند، «طارق» نامیده مى شود (نهایه ابن اثیر). آیات بعد صراحت دارد که مراد از آن ستاره است. صاحب «قاموس» آن را بر «ستاره صبح» (زهره) تطبیق داده است; گرچه به نقل «لسان العرب»، برخى از اهل لغت این نام را نامعروف خوانده و برخى دیگر آن را بر زحل (کیوان) و ثریا (پروین) منطبق دانسته اند.
۳ - آشکار شدن ستارگان در آسمان به هنگام شب، امرى مهم و اعجاب آور است. «و السماء و الطارق»
سوگند خداوند; بیانگر اهمیت امورى است که بر آن سوگند یاد شده است. ارتباط دو سوگند با هم، به ارتباط ستاره و آسمان نظر دارد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۷ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۱۰ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۱۰ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۱۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۱۷ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت وضوح ستارگان در شبسوگند به ستاره طارقشگفتی وضوح ستارگان در شبسوگند به ستاره ثریاسوگند به ستاره زحلسوگند به ستاره زهرهسوگند به ستارگانسوگند به آسمانسوگندهای قرآن
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۰)
- سوگند خدا به اسمان+۵ آیه
- وجود ستارگانی در اسمانها به صورت چراغ و زینت+۴ آیه
- سوگند خداوند، به ستاره زحل+۳ آیه
- سوگند خداوند به زحل، در تاکید بر وجود نگهبانی برای هر شخص (در نوشتن اعمال وی)+۳ آیه
- زحل، ستاره ای مهم و قابل شناخت+۱ آیه
- طلوع زحل، در شب+۳ آیه
- ستاره زحل، از افریده های با عظمت، نزد پروردگار+۳ آیه
- طارق، نامی برای ستاره زحل+۱ آیه
- سوگند خدا، به ستاره پدیدارشونده، در شب+۲ آیه
- سوگند خداوند، به مرتفع ترین ستاره ها+۲ آیه
- طلوع ستاره در شب تاریک، موجب روشنایی زمین+۳ آیه
- سؤال خداوند از پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره عظمت ستاره طارق+۲ آیه
- سؤال خداوند از پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره عظمت ستاره طارق+۲ آیه
- اشکار شدن ستارگان در اسمان، به هنگام شب+۳ آیه
- سوگند خداوند به اسمان، جهت تاکید بر مراقبت از انسان و اعمال او+۱ آیه
- قسم خداوند به ستارگان، برای بیان تاکیدی مراقبت از انسان و افکار و کردار او+۱ آیه
- قسم خداوند به مرتفع ترین ستاره ها+۱ آیه
- قسم خداوند به ستاره زحل، درباره نازل شدن قران، به وسیله جبرییل+۳ آیه
- قسم خداوند به ستاره طارق، جهت تاکید بر وجود مراقبانی برای انسان+۱ آیه
- «طارق» ستارهای درخشنده و نورانی و شکافنده تاریکیها در اسمان+۱ آیه