سوره ص، آیه ۱۵ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۳
وَ مَا يَنْظُرُ هٰؤُلاَءِ إِلاَّ صَيْحَةً وَاحِدَةً مَا لَهَا مِنْ فَوَاقٍ
اینها (با این اعمالشان) جز یک صیحه آسمانی را انتظار نمیکشند که هیچ مهلت و بازگشتی برای آن وجود ندارد (و همگی را نابود میسازد)!
معنی کلمات و عبارات
«صَیْحَةً»: (نگا: هود / و ، حجر / و ، مؤمنون / ، یس / و و ). «فَوَاقٍ»: تکرار. رجوع و بازگشت. مهلت. «مَا لَهَا مِن فَوَاقٍ»: نیازی به تکرار ندارد. هیچ گونه رهائی و بارگشتی از آن نیست. یعنی این صیحه یکباره همهجا و همگان را فرا میگیرد و درها به روی انسانها بسته میشود. نه رهائی از آن ممکن است و نه پشیمانی سودی دارد و نه فریادها به جائی میرسد.
نکات آیه
۱ - تهدید سران کفر و شرک عصر بعثت، به عذاب ناگهانى (بانگ سهمگین) از سوى خداوند «و ما ینظر هؤلاء إلاّ صیحة وحدة»
«ینظر» (از مصدر «نظر») به معناى «انتظار» است و مقصود از «صیحة» عذاب استیصال مى باشد که ممکن است به صورت صاعقه و بانگ سهمگین باشد. آمدن کلمه «واحدة» نیز براى اشاره به ناگهانى و یکباره بودن نزول عذاب است.
۲ - سران کفر و شرک، آن چنان لجوج و حق ستیز بودند که تنها نزول عذاب ناگهانى پایان بخش تکذیب آنان بود. «و ما ینظر هؤلاء إلاّ صیحة وحدة»
بیشتر مفسران بر این عقیده اند که مقصود از این که کافران تنها در انتظار نزول عذاب سهمگین هستند، بیان این حقیقت است که آنان از سر لجاجت، بر راه نادرست خود تا پایان عمر پاى مى فشرند و به حقیقت اسلام تن درنمى دهند.
۳ - صیحه (بانگ سهمگین)، از عذاب هاى الهى در دنیا «و ما ینظر هؤلاء إلاّ صیحة»
۴ - با قطعى شدن عذاب استیصال بر کافران، هیچ مهلتى براى گریز آنان نخواهد بود. «ما لها من فواق»
در زبان عرب به مدت زمانى که دوشنده شیر - در فاصله میان دو بار دوشیدن - به بچه شتر مهلت مى دهد تا شیر بنوشد، «فواق» گفته مى شود و مقصود از آن، مدت کوتاه و زودگذر است.