آیه ۱۶ سوره ص

«عَجِّلْ»: پیش بینداز. زودتر برسان (نگا: کهف / ، یونس / ). «قِطَّنَا»: بهره و نصیب ما را. سهمیّه و قسمت ما را. نامه نوشته ما را با توجّه به این که معنی «قِطَّ» صحیفه مکتوبه، یعنی کاغذی که چیزی بر آن نگارند، مفهوم آیه چنین می‌شود: پروردگارا نامه اعمال ما را پیش از روز جزا به دست ما برسان، تا آن را بخوانیم و ببینیم که ما چه کاره‌ایم (نگا: تفسیر نمونه، المختصر فی تفسیر القرآن، روح‌المعانی).

سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۳ رویداد)

• آزاد شدن بلال به دست ابوبکر
  5 بعثت · مکه
• اسلام آوردن سعد بن ابی‌وقاص
  5 بعثت · مکه
• آغاز شکنجه و آزار مسلمانان در مکه
  ۵ بعثت · مکه

۱ - سران کفر و شرک از روى استهزا، از خداوند خواستار شتاب در نزول عذاب ویژه اخروى خود بودند. «و قالوا ربّنا عجلّ لنا قطّنا قبل یوم الحساب» «قطّ» به معناى نصیب و بهره معین و جدا شده است و مقصود از آن در این آیه، بهره و نصیب کافران از عذاب قیامت مى باشد. ۲ - سران کفر و شرک، در اوج غرور و ناباورى نسبت به معاد و حسابرسى الهى به سر مى بردند. «و قالوا ربّنا عجلّ لنا قطّنا قبل یوم الحساب» از استهزاى معاد به وسیله کافران و درخواست شتاب در نزول عذاب قیامت، برداشت یاد شده به دست مى آید. ۳ - قیامت، روز حسابرسى از بندگان «یوم الحساب» ۴ - «یوم الحساب» از نام هاى قیامت «یوم الحساب» ۵ - حسابرسى از بندگان، مهم ترین ویژگى قیامت است. «یوم الحساب» از نام گذارى روز قیامت به «روز حساب»، برداشت یاد شده استفاده مى شود.

۶ - «عن على(ع) فى قول اللّه عزّوجلّ «و قالوا ربّنا عجلّ لنا قطّنا قبل یوم الحساب» قال: نصیبهم من العذاب; [منبع: معانى الأخبار، ص ۲۲۵، ح ۱; نورالثقلین، ج ۴، ص ۴۴۳، ح ۹.] از امام على(ع) روایت شده که درباره سخن خداوند عزّوجلّ «و قالوا ربّنا عجّل لنا قطّنا قبل یوم الحساب» فرمود: [مراد مشرکان از کلمه «قطّنا»] نصیب آنها از عذاب بود [که از روى تمسخر درخواست مى کردند زودتر به آنان برسد]».

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲)

• درخواست تمسخرامیز کافران، مبنی بر فرارسیدن عذاب خود+۱ آیه
• پیامبر(صلی الله علیه واله) مامور به شکیبایی در برابر گفتههای استهزاامیز مشرکان
• استهزای عذاب اخرتی از سوی کافران+۴ آیه
• همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۳ آیه
• انکار حسابرسی در اخرت، از جانب کافران+۲ آیه
• قیامت، روز حسابرسی خداوند، از اعمال انسانها+۴ آیه
• استهزا و تمسخر کفّار مکّه، نسبت به روز حسابرسی (قیامت)
• درخواست استهزاامیز تکذیبگران از خدا، برای تعجیل در عذاب خود+۱ آیه
• استحقاق فرعون، برای کیفر و عقوبت الهی+۲ آیه
• درخواست قوم نوح از خداوند، برای شتاب در کیفر انان، پیش از قیامت+۱ آیه
• قیامت، روز حسابرسی+۴ آیه
• کافران منکر حسابرسی در اخرت+۲ آیه