سوره ص، آیه ۱۴ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۳
إِنْ كُلٌ إِلاَّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَ عِقَابِ
هر یک (از این گروهها) رسولان را تکذیب کردند، و عذاب الهی درباره آنان تحقق یافت!
معنی کلمات و عبارات
«إِن کُلٌّ ...»: (إِنْ) حرف نفی و به معنی (مَا) است. «فَحَقَّ عِقَابِ»: (نگا: حجّ / ).
نکات آیه
۱ - قوم نوح، عاد، فرعون، ثمود، لوط و اصحاب ایکه (قوم شعیب)، پیامبران خود را تکذیب کردند. «قوم نوح ... ثمود ... أصحب لئیکة ...إن کلّ إلاّکذّب الرسل»
۲ - تکذیب پیامبران از سوى قوم نوح، عاد، فرعون، ثمود، لوط و اصحاب ایکه (قوم شعیب)، بسیار شدید بود. «إن کلّ إلاّکذّب الرسل»
«إن» نافیه و «کلّ» از الفاظ عموم و تنوین آن عوض از محذوف است، یعنى، «کلّهم». عبارت «إلاّ کذّب الرسل» استثنا از نفى جنس و مفید تأکید حصر است; یعنى، این اقوام آن قدر به تکذیب پیامبران خود پرداختند که گویى به جز تکذیب هیچ کار و یا صفت دیگرى نداشتند.
۳ - نزول کیفر و عذاب الهى بر قوم نوح، عاد، فرعون، ثمود، لوط و اصحاب ایکه (قوم شعیب) به جرم تکذیب پیامبران «إن کلّ إلاّکذّب الرسل فحقّ عقاب»
«حقّ» به معناى «ثَبَتَ» (ثابت و محقق است) مى باشد.
۴ - تکذیب پیامبران الهى، در پى دارنده کیفر و عذاب استیصال «إن کلّ إلاّکذّب الرسل فحقّ عقاب»
۵ - سران کفر و شرک در صدراسلام، به کیفر و عذاب استیصال تهدید شدند. «إن کلّ إلاّکذّب الرسل فحقّ عقاب»
این آیه و آیات گذشته - که سرگذشت هلاکت بار اقوام بزرگ و مقتدر پیشین را یادآور شده - در واقع در جهت تهدید کافران و مشرکان مکه است که رهبرى جریان مخالف با رسول اکرم(ص) را در دست داشتند.