سوره ص، آیه ۲۱ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۴
وَ هَلْ أَتَاكَ نَبَأُ الْخَصْمِ إِذْ تَسَوَّرُوا الْمِحْرَابَ
آیا داستان شاکیان هنگامی که از محراب (داوود) بالا رفتند به تو رسیده است؟!
معنی کلمات و عبارات
«الْخَصْمِ»: دشمن. مفرد و مثنّی و جمع و مذکّر و مؤنّث در آن مساوی است و در اینجا مراد طرفین دعاوی است. «تَسَوَّرُواْ»: از دیوار بلند بالا رفتند. از دژ بالا پریدند. از ماده (سُور) به معنی دیوار بلند اطراف خانه یا شهر است. نحوه صعود و علّت اصلی آن بر ما مجهول است. آنچه روشن است، ورود از طریق غیرعادی به کاخ شاهی و یا معبد است. «الِْمحْرَابَ»: عبادتگاه. در اینجا مراد محلّ مخصوص، و یا پرستشگاه است.
نکات آیه
۱ - تشویق پیامبر(ص) از سوى خداوند، به مطالعه در ماجراى گروه متخاصم و شاکى در نزد داوود(ع) «و هل أتیک نبؤا الخصم»
استفهام در «هل أتاک...» براى تحریض و تشویق مخاطب است.
۲ - ماجراى گروه شکایت کننده و متخاصم در نزد داوود(ع)، درس آموز براى پیامبراسلام(ص) «و هل أتیک نبؤا الخصم»
از تشویق شدن پیامبر(ص) به مطالعه در این ماجرا، برداشت یاد شده استفاده مى شود.
۳ - ماجراى گروه شکایت کننده و متخاصم در نزد داوود(ع)، داستانى مهم، سازنده و مفید «و هل أتیک نبؤا الخصم»
«نبأ» به خبر مهم و مفید و سازنده مى گویند.
۴ - بالا رفتن نزاع کنندگان و شاکیان از دیوار جایگاه ویژه داوود(ع) «إذ تسوّروا المحراب»
«تسوّروا» از ماده «سور» (به معناى دیوار بلند) است و به کسى گفته مى شود که دزدانه بر دیوارى بالا رود. به عنوان مثال «تسوّر فلان»; یعنى، فلانى به دیوار بالا رفت. واژه «محراب» نیز در دو معنا به کار مى رود: ۱- جایگاه پادشاهان و بهترین جاى منزل (قاموس المحیط); ۲- جایگاه امام جماعت. گفتنى است که برداشت یاد شده براساس معناى نخست است.
۵ - بالا رفتن نزاع کنندگان و شاکیان از دیوار محراب (جایگاه عبادت) داوود(ع) «إذ تسوّروا المحراب»
روایات
۶ - «عن الرضا(ع): ...بعث اللّه عزّوجلّ إلى داود الملکین فتسوّرا المحراب...; [منبع: عیون أخبارالرضا، ج ۱، ص ۱۹۴، ب ۱۴، ح ۱.] از امام رضا(ع) روایت شده که خداوند عزّوجلّ دو فرشته را فرستاد تا از دیوار محراب داوود بالا رفتند و بر او وارد شدند...».