→

آیه ۳۹ سوره ص

سوره ص، آیه ۳۹ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۵

هٰذَا عَطَاؤُنَا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسَابٍ

(و به او گفتیم:) این عطای ما است، به هر کس می‌خواهی (و صلاح می‌بینی) ببخش، و از هر کس می‌خواهی امساک کن، و حسابی بر تو نیست (تو امین هستی)!

معنی کلمات و عبارات
«هذَا»: این نعمتهای الهی. «أُمْنُنْ»: عطاء کن. ببخش. «أَمْسِکْ»: بازدار. مبخش. «بِغَیْرِ حِسَابٍ»: بدون این که در بخشش یا عدم بخشش محاسبه و بازخواستی باشد. عطایای الهی و داده‌های خدائی آن اندازه زیاد است که هر چه از آن ببخشی به حساب نمی‌آید.
نکات آیه
۱ - حکومت بزرگ و بى نظیر سلیمان(ع)، عطیه بزرگ الهى بود. «و هب لى ملکًا ... هذا عطاؤنا» اضافه «عطا» به ضمیر جلاله (نا) بر تعظیم دلالت مى کند. ۲ - امتنان خداوند بر سلیمان(ع)، به خاطر اعطاى حکومت عظیم و بى نظیر به ایشان «هذا عطاؤنا» ۳ - باز بودن دست سلیمان(ع)، در بخشش یا منع عطاى الهى (قدرت، مکنت و ثروت خود) به دیگران «هذا عطاؤنا فامنن أو أمسک» ۴ - عطیه الهى به سلیمان(ع) بى شمار و بسیار بود. «هذا عطاؤنا ... بغیر حساب» برداشت یاد شده براساس این نکته است که «بغیر حساب» قید براى «عطاؤنا» باشد. ۵ - سلیمان(ع) در بخشش به هر کس و به هر مقدار آزاد بود و مورد محاسبه الهى قرار نداشت. «فامنن أو أمسک بغیر حساب» برداشت یاد شده مبتنى بر این دیدگاه است که «بغیر حساب» قید براى «فامنن أو أمسک» باشد. ۶ - در منع و اعطا، تقدم با بخشش است. «فامنن أو أمسک» تقدم بخشش بر منع در آیه شریفه - با آن که سلیمان در هر دو مختار و آزاد بودند، مى تواند گویاى برداشت یاد شده باشد. ۷ - قدرت، مکنت و ثروت در صورت بودن در مسیر الهى، عطیه خداوندى است. «و هب لى ملکًا ... هذا عطاؤنا فامنن أو أمسک بغیر حساب» از تعبیر «عطاؤنا» درباره قدرت سیاسى و مکنت و ثروت سلیمان(ع) - که در مسیر رسالت الهى قرار داشت - برداشت یاد شده به دست مى آید.
تفسیر

آیات مرتبط و نمودار ارتباط ‹