سوره ص، آیه ۳۹ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۵
هٰذَا عَطَاؤُنَا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسَابٍ
(و به او گفتیم:) این عطای ما است، به هر کس میخواهی (و صلاح میبینی) ببخش، و از هر کس میخواهی امساک کن، و حسابی بر تو نیست (تو امین هستی)!
معنی کلمات و عبارات
«هذَا»: این نعمتهای الهی. «أُمْنُنْ»: عطاء کن. ببخش. «أَمْسِکْ»: بازدار. مبخش. «بِغَیْرِ حِسَابٍ»: بدون این که در بخشش یا عدم بخشش محاسبه و بازخواستی باشد. عطایای الهی و دادههای خدائی آن اندازه زیاد است که هر چه از آن ببخشی به حساب نمیآید.
نکات آیه
۱ - حکومت بزرگ و بى نظیر سلیمان(ع)، عطیه بزرگ الهى بود. «و هب لى ملکًا ... هذا عطاؤنا»
اضافه «عطا» به ضمیر جلاله (نا) بر تعظیم دلالت مى کند.
۲ - امتنان خداوند بر سلیمان(ع)، به خاطر اعطاى حکومت عظیم و بى نظیر به ایشان «هذا عطاؤنا»
۳ - باز بودن دست سلیمان(ع)، در بخشش یا منع عطاى الهى (قدرت، مکنت و ثروت خود) به دیگران «هذا عطاؤنا فامنن أو أمسک»
۴ - عطیه الهى به سلیمان(ع) بى شمار و بسیار بود. «هذا عطاؤنا ... بغیر حساب»
برداشت یاد شده براساس این نکته است که «بغیر حساب» قید براى «عطاؤنا» باشد.
۵ - سلیمان(ع) در بخشش به هر کس و به هر مقدار آزاد بود و مورد محاسبه الهى قرار نداشت. «فامنن أو أمسک بغیر حساب»
برداشت یاد شده مبتنى بر این دیدگاه است که «بغیر حساب» قید براى «فامنن أو أمسک» باشد.
۶ - در منع و اعطا، تقدم با بخشش است. «فامنن أو أمسک»
تقدم بخشش بر منع در آیه شریفه - با آن که سلیمان در هر دو مختار و آزاد بودند، مى تواند گویاى برداشت یاد شده باشد.
۷ - قدرت، مکنت و ثروت در صورت بودن در مسیر الهى، عطیه خداوندى است. «و هب لى ملکًا ... هذا عطاؤنا فامنن أو أمسک بغیر حساب»
از تعبیر «عطاؤنا» درباره قدرت سیاسى و مکنت و ثروت سلیمان(ع) - که در مسیر رسالت الهى قرار داشت - برداشت یاد شده به دست مى آید.