آیه ۴۶ سوره ص

سوره ص، آیه ۴۶ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۶

إِنَّا أَخْلَصْنَاهُم بِخَالِصَةٍ ذِكْرَى الدَّارِ

निस्संदेह हमने उन्हें एक विशिष्ट बात के लिए चुन लिया था और वह वास्तविक घर (आख़िरत) की याद थी

معنی کلمات و عبارات
«أَخْلَصْنَاهُمْ»: ایشان را برگزیدیم. آنان را اختصاص دادیم. بدیشان ویژگی بخشیدیم. «خَالِصَةٍ»: صفت اختصاصی. ویژگی خاصّ. «ذِکْری»: یاد کردن. در اندیشه چیزی بودن. خبر مبتدای محذوف و یا بدل از (خَالِصَةٍ) است. «الدَّارِ»: سرا. به طور مطلق مراد سرای آخرت است. گوئی غیر از آن، سرائی وجود ندارد و دنیا جز گذرگاهی به سوی آن نیست.
نزول
نکات آیه
۱ - آخرت اندیشى و یاد مستمر قیامت، از اوصاف ابراهیم، اسحاق و یعقوب (علیهم السلام) «إنّا أخلصنهم بخالصة ذکرى الدار» «خالصة» موصوف براى صفت مقدر (چون خصلة) و یا صفت است. «باء» آن براى سببیت و عبارت «ذکرى الدار» نیز بیان براى «خالصة» مى باشد. بر این اساس پیام آیه چنین خواهد بود: ما با خصلت و صفت خالص و بى شائبه - که عبارت است از آخرت اندیشى - آنان را خالص ساختیم. ۲ - ابراهیم، اسحاق و یعقوب (علیهم السلام) از هرگونه آلودگى هاى مادى و متضاد با آخرت اندیشى پاک و منزه بود. «إنّا أخلصنهم بخالصة ذکرى الدار» ۳ - پیامبران، از هرگونه گناه و خطاکارى معصوم اند. «إنّا أخلصنهم بخالصة ذکرى الدار» از این که خداوند پیامبران را به آخرت اندیشى خالص ساخت، مى توان عصمت آنان را به دست آورد; زیرا ریشه گناه و خطاکارى بشر دنیاطلبى است و از آن جایى که انبیا از چنین خواسته اى مبرا بوده و تنها طالب آخرت اند; استفاده مى شود که آنان هرگز گناه نمى کنند و معصوم اند. ۴ - آخرت اندیشى و دورى از دنیاطلبى، از خصوصیات رهبران الهى «إنّا أخلصنهم بخالصة ذکرى الدار» ۵ - آخرت اندیشى و دورى از دنیاطلبى، از ارزش هاى بس والا و مهم «إنّا أخلصنهم بخالصة ذکرى الدار» ۶ - حیات آخرت، حیات اصلى و هدف نهایى براى بشر است. «إنّا أخلصنهم بخالصة ذکرى الدار» از ستایش شدن پیامبران به آخرت اندیشى و دنیاگریزى، مى توان مطلب یاد شده را به دست آورد. ۷ - صفت آخرت اندیشى و دنیاگریزى ابراهیم، اسحاق و یعقوب(علیهم السلام) شایان یاد و یادآورى است. «و اذکر عبدنا ... إنّا أخلصنهم بخالصة ذکرى الدار» برداشت یاد شده بر این اساس مبتنى است که جمله «إنّا أخلصناهم...» تعلیل براى «اُذکر...» باشد; یعنى، سرگذشت ابراهیم(ع) و... را یاد کن; چون آنان را به آخرت اندیشى خالص گردانیدیم. ۸ - آخرت اندیشى و دنیاگریزى، موجب قدرت و توانایى و کمال بصیرت و روشن بینى است. «أُولى الأیدى و الأبصر . إنّا أخلصنهم بخالصة ذکرى الدار» برداشت یاد شده بر این اساس مبتنى است که جمله «إنّا أخلصناهم...» تعلیل براى اوصافى باشد که براى پیامبران ذکر شده است (أُولى الأیدى و الأبصار).
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۴)
  • اخرتطلبی و یاد مستمر اخرت از اوصاف ابراهیم(علیه السلام)+۱ آیه
  • اسحاق(علیه السلام) همواره به یاد اخرت و علاقهمند به ان+۱ آیه
  • یعقوب(علیه السلام) انسانی اخرتطلب و همواره به یاد ان+۱ آیه
  • اخرتطلبی، موجب قدرت و بصیرت انسان+۱ آیه
  • اخرتطلبی، سبب قدرت و بصیرت انسان+۱ آیه
  • اخرتطلبی و یاد مستمر اخرت از اوصاف ابراهیم(علیه السلام)+۱ آیه
  • منزّه بودن ابراهیم(علیه السلام) از هر گونه الودگی متضاد با اخرت+۱ آیه
  • صفت اخرتطلبی و دنیاگریزی ابراهیم(علیه السلام)شایان ذکر و یاداوری+۱ آیه
  • اخرتطلبی و دنیاگریزی، عامل قدرت، کمال، بصیرت و روشنبینی ابراهیم(علیه السلام)+۱ آیه
  • اخرتطلبی و یاد مستمر اخرت از اوصاف اسحاق(علیه السلام)+۱ آیه
  • منزّه بودن اسحاق(علیه السلام) از هر گونه الودگی متضاد با اخرت+۱ آیه
  • صفت اخرتطلبی و دنیاگریزی اسحاق(علیه السلام)شایان یاداوری+۱ آیه
  • اخرتطلبی و دنیاگریزی، عامل قدرت و کمال بصیرت و روشنبینی اسحاق(علیه السلام)+۱ آیه
  • اخرتطلبی و یاد مستمر اخرت از اوصاف یعقوب(علیه السلام)+۱ آیه
  • منزّه بودن یعقوب(علیه السلام) از هر گونه الودگی متضاد با اخرت+۱ آیه
  • صفت اخرتطلبی و دنیاگریزی یعقوب(علیه السلام)شایان یاداوری+۱ آیه
  • اخرتطلبی و دنیاگریزی، عامل قدرت و کمال بصیرت و روشنبینی یعقوب(علیه السلام)+۱ آیه
  • به یاد اخرت بودن، موهبتی اعطا شده از ناحیه خدا به بندگان خاص
  • توجّه خالصانه ابراهیم(علیه السلام) به روز قیامت+۱ آیه
  • دید خالصانه ابراهیم(علیه السلام) به عالم قیامت، باعث بینش وی+۱ آیه
  • توجّه تام و خالصانه ابراهیم(علیه السلام) به اخرت، موهبتی الهی+۱ آیه
  • پرورش ابراهیم(علیه السلام) در دامان علم و قدرت و عنایت ویژه الهی+۱ آیه
  • پرورش ابراهیم(علیه السلام) با اعطای خلوص الهی به او+۱ آیه
  • توجّه تام و خالصانه ابراهیم(علیه السلام) به اخرت، از موهبتهای الهی به او+۱ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام) الگویی شایسته برای انسانها+۲ آیه
  • خلوص ویژه اسحاق(علیه السلام)، در ذکر سرای اخرت+۱ آیه
  • اخلاص اسحاق(علیه السلام)، مرهون عنایت خداوند+۱ آیه
  • اسحاق(علیه السلام)، دارای نامی نیکو و اوازهای بلند بین امّتها+۳ آیه
  • . مُخلِص
  • برگزیدگی پیامبران از میان انسانها ازسوی خداوند+۶ آیه
  • انبیا، شخصیّتهایی خالص و شایسته، پیش از احراز مقام نبوّت+۴ آیه
  • اخرتاندیشی و دنیاگریزی، سبب پیدایش بصیرت+۱ آیه
  • خداوند، تضمینکننده بهشت برای مخلصان+۶ آیه
  • خداوند تضمینکننده بهشت برای مخلصان+۶ آیه
  • تربیت ابراهیم(علیه السلام) با اعطای خلوص در اخرتاندیشی+۱ آیه
  • تربیت اسحاق(علیه السلام) با اعطای خلوص در اخرتاندیشی+۱ آیه
  • تربیت یعقوب(علیه السلام) با اعطای خلوص در اخرتاندیشی به وی+۱ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام) از بندگان مقرّب در پیشگاه خداوند+۳ آیه
  • رسالت انبیا، مقامی برگزیده از سوی خدا+۵ آیه
  • انبیای الهی، انسانهایی زاهد و اخرت گرا با خلوص کامل
  • سرگذشت ابراهیم(علیه السلام)، مایه پند و عبرت+۲ آیه
  • اخرت اندیشی ابراهیم(علیه السلام) موجب نیل ان حضرت به مقام عصمت+۲ آیه
  • اخرت اندیشی اسحاق(علیه السلام) موجب نیل ان حضرت به مقام عصمت+۳ آیه
  • اخرت اندیشی اسماعیل(علیه السلام)، موجب نیل ان حضرت به مقام عصمت+۳ آیه
  • عصمت انبیای الهی از خطا در دریافت و ابلاغ وحی و از گناهان+۴ آیه
  • اخرت اندیشی ذوالکفل(علیه السلام)، موجب برخورداری وی از مقام عصمت+۳ آیه
  • اخرت اندیشی یعقوب(علیه السلام) موجب برخورداری وی از مقام عصمت+۳ آیه
  • اخرت اندیشی و دوری از دنیاطلبی انبیای الهی، مایه نیل انان به مقام عصمت+۳ آیه
  • توجّه تامّ و تمام و خالصانه ابراهیم(علیه السلام) به اخرت، عامل قدرتمندی او+۱ آیه
  • توجّه خالص و ویژه اسحاق(علیه السلام) به سرای اخرت، عامل توانمندی او+۱ آیه
  • اندیشه خالص و بی شایبه یعقوب(علیه السلام) درباره اخرت، عامل توانمندی او+۱ آیه
  • توجّه تامّ و تمام به اخرت، عامل قدرتمندی، در عبادت خداوند+۱ آیه
  • یاداوری از اقتدار، بصیرت، خلوص و برگزیدگی یعقوب علیه السلام در میان نیکان، توصیهای سازنده و درسی عبرتاموز برای محمّد صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • اخلاص در عبادت خدا و اطاعت از او، از زمینههای ستایش خداوند از انسان+۱ آیه
  • داشتن قدرت جسمانی، از عوامل مدح و ستایش انسان+۲ آیه
  • تمجید و ستایش خداوند از ابراهیم علیه السلام+۵ آیه
  • اخلاص ابراهیم علیه السلام، مورد ستایش خداوند+۲ آیه
  • برگزیدگی ابراهیم علیه السلام، مورد ستایش الهی+۳ آیه
  • اخلاص، برگزیدگی و نیکوکاری، از ویژگیهای مورد ستایش خداوند از اسحاق علیه السلام+۲ آیه
  • مدح یعقوب علیه السلام به علت قدرت، بصیرت، اخلاص و برگزیدگی او از جانب خداوند+۲ آیه
  • خلوص ویژه یعقوب علیه السلام در ذکر و یاد اخرت+۱ آیه
  • اخلاص یعقوب علیه السلام عنایتی از سوی خداوند+۱ آیه
  • یعقوب علیه السلام، دارای نامی نیکو و اوازهای بلندبین امّتها+۳ آیه
  • اخرت اندیشی و یاد قیامت، از اوصاف یعقوب علیه السلام+۱ آیه
واژه‌ها