→

آیه ۴۶ سوره ص

سوره ص، آیه ۴۶ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۶

إِنَّا أَخْلَصْنَاهُمْ بِخَالِصَةٍ ذِكْرَى الدَّارِ

ما آنها را با خلوص ویژه‌ای خالص کردیم، و آن یادآوری سرای آخرت بود!

معنی کلمات و عبارات
«أَخْلَصْنَاهُمْ»: ایشان را برگزیدیم. آنان را اختصاص دادیم. بدیشان ویژگی بخشیدیم. «خَالِصَةٍ»: صفت اختصاصی. ویژگی خاصّ. «ذِکْری»: یاد کردن. در اندیشه چیزی بودن. خبر مبتدای محذوف و یا بدل از (خَالِصَةٍ) است. «الدَّارِ»: سرا. به طور مطلق مراد سرای آخرت است. گوئی غیر از آن، سرائی وجود ندارد و دنیا جز گذرگاهی به سوی آن نیست.
نکات آیه
۱ - آخرت اندیشى و یاد مستمر قیامت، از اوصاف ابراهیم، اسحاق و یعقوب (علیهم السلام) «إنّا أخلصنهم بخالصة ذکرى الدار» «خالصة» موصوف براى صفت مقدر (چون خصلة) و یا صفت است. «باء» آن براى سببیت و عبارت «ذکرى الدار» نیز بیان براى «خالصة» مى باشد. بر این اساس پیام آیه چنین خواهد بود: ما با خصلت و صفت خالص و بى شائبه - که عبارت است از آخرت اندیشى - آنان را خالص ساختیم. ۲ - ابراهیم، اسحاق و یعقوب (علیهم السلام) از هرگونه آلودگى هاى مادى و متضاد با آخرت اندیشى پاک و منزه بود. «إنّا أخلصنهم بخالصة ذکرى الدار» ۳ - پیامبران، از هرگونه گناه و خطاکارى معصوم اند. «إنّا أخلصنهم بخالصة ذکرى الدار» از این که خداوند پیامبران را به آخرت اندیشى خالص ساخت، مى توان عصمت آنان را به دست آورد; زیرا ریشه گناه و خطاکارى بشر دنیاطلبى است و از آن جایى که انبیا از چنین خواسته اى مبرا بوده و تنها طالب آخرت اند; استفاده مى شود که آنان هرگز گناه نمى کنند و معصوم اند. ۴ - آخرت اندیشى و دورى از دنیاطلبى، از خصوصیات رهبران الهى «إنّا أخلصنهم بخالصة ذکرى الدار» ۵ - آخرت اندیشى و دورى از دنیاطلبى، از ارزش هاى بس والا و مهم «إنّا أخلصنهم بخالصة ذکرى الدار» ۶ - حیات آخرت، حیات اصلى و هدف نهایى براى بشر است. «إنّا أخلصنهم بخالصة ذکرى الدار» از ستایش شدن پیامبران به آخرت اندیشى و دنیاگریزى، مى توان مطلب یاد شده را به دست آورد. ۷ - صفت آخرت اندیشى و دنیاگریزى ابراهیم، اسحاق و یعقوب(علیهم السلام) شایان یاد و یادآورى است. «و اذکر عبدنا ... إنّا أخلصنهم بخالصة ذکرى الدار» برداشت یاد شده بر این اساس مبتنى است که جمله «إنّا أخلصناهم...» تعلیل براى «اُذکر...» باشد; یعنى، سرگذشت ابراهیم(ع) و... را یاد کن; چون آنان را به آخرت اندیشى خالص گردانیدیم. ۸ - آخرت اندیشى و دنیاگریزى، موجب قدرت و توانایى و کمال بصیرت و روشن بینى است. «أُولى الأیدى و الأبصر . إنّا أخلصنهم بخالصة ذکرى الدار» برداشت یاد شده بر این اساس مبتنى است که جمله «إنّا أخلصناهم...» تعلیل براى اوصافى باشد که براى پیامبران ذکر شده است (أُولى الأیدى و الأبصار).
تفسیر

آیات مرتبط و نمودار ارتباط ‹