سوره ص، آیه ۸۵ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۸
لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنكَ وَمِمَّن تَبِعَكَ مِنْهُمْ أَجْمَعِينَ
کہ میں تجھ سے اور جو ان میں سے تیری پیروی کریں گے سب سے جہنم کو بھر دوں گا
معنی کلمات و عبارات
«تَبِعَکَ»: از تو پیروی کرد. به دنبال تو راه افتاد. «أَجْمَعِینَ»: تأکید ضمیر (کَ) و (هُمْ) است.
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - جهنم، مملو از شیطان ها و پیروان آنان خواهد شد. «لأملأنّ جهنّم منک و ممّن تبعک منهم أجمعین»
بیشتر مفسران گفته اند: مقصود از «منک» «من جنسک» است; زیرا منطقى نیست که جهنم با آن عظمت، تنها با داخل شدن یک فرد (ابلیس) پر شود. پس مقصود، پر شدن دوزخ از مجموعه شیاطین (ابلیس و فرزندانش) و انسان ها خواهد بود.
۲ - پر شدن دوزخ از شیطان ها و پیروان آنان، سخنى حق و تحقق یافتنى است. «فالحقّ و الحقّ أقول . لأملأنّ جهنّم منک و ... منهم أجمعین»
برداشت یاد شده بر این دیدگاه است که جمله «لأملأنّ جهنّم...» با تقدیر «قسمى»، مقسم علیه براى فالحقّ باشد. هم چنین جمله «و الحقّ أقول» جمله معترضه باشد; یعنى، فالحقّ قسمى لأملأنّ جهنّم...».
۳ - پر شدن جهنم از شیطان ها و پیروان آنان، سوگند مؤکد خداوند «لأملأنّ جهنّم منک و ممّن تبعک منهم أجمعین»
۴ - دوزخ، سرنوشت مشترک شیطان ها و انسان هاى پیرو آنان «لأملأنّ جهنّم منک و ممّن تبعک منهم أجمعین»
۵ - تکبر و خودبرتربینى ابلیس و تصمیم وى بر اغوا کردن انسان ها، موجب گرفتار شدن او به آتش دوزخ «قال فبعزّتک لأُغوینّهم ... قال فالحقّ ... لأملأنّ جهنّم منک»
۶ - پیروى از ابلیس، موجب استحقاق عذاب دوزخ «لأملأنّ جهنّم منک و ممّن تبعک منهم أجمعین»
۷ - شیطان ها، از موجوداتى برخوردار از جسم «لأملأنّ جهنّم منک»
ورود ابلیس به دوزخ - که جایگاه آتشین و با ویژگى هاى مادى و جسمانى است - و نیز پر شدن دوزخ با ورود شیاطین، مى تواند گویاى جسم بودن آنان باشد; زیرا مجردات، فضایى را اشغال نمى کنند.
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
حتمیت ورود شیاطین در جهنمحقانیت ورود شیاطین به جهنمشیاطین در جهنمپیروان شیاطین در جهنمفرجام شیاطینفرجام پیروان شیاطینابلیس در جهنمپر شدن جهنمجسمانیت شیاطینآثار اغواگری ابلیسآثار پیروی از ابلیسآثار تکبر ابلیسسوگندهای خداموجبات جهنمموجبات عذاب
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۲)
- دوزخ، جایگاه حتمی پیروان ابلیس+۸ آیه
- دوزخ، کیفر قطعی ابلیس به دلیل اغواگری او+۱۱ آیه
- وعید ابلیس در پی تمرد وی+۱۰ آیه
- پیروی از ابلیس، سبب ورود به دوزخ و قرار گرفتن در کنار او+۵ آیه
- تهدید ابلیس به دوزخ، از سوی خداوند+۷ آیه
- تهدید پیروان ابلیس به دوزخ، از سوی خدا+۸ آیه
- پر شدن جهنّم، از شیطان و پیروانش+۲ آیه
- تهدید شیطان و پیروان او به جهنّم+۶ آیه
- جهنّم، جایگاه حتمی ابلیس+۸ آیه
- جهنّم، وعدهگاه همه پیروان گمراه ابلیس+۸ آیه
- پیروی از شیطان، مایه گرفتاری به اتش دوزخ+۹ آیه
- تکبر در برابر خدا، از موجبات جهنّم+۲ آیه
- حق بودن و تحقّق سخن خداوند، درباره پر شدن دوزخ از شیطان و پیروانش+۱ آیه
- تحقّق یافتن سخن خداوند، درباره پر شدن دوزخ از شیطان و پیروانش+۱ آیه
- گفتگوی خدا با ابلیس، درباره کیفر وی، به جهت اغوای انسانها+۱۰ آیه
- جهنّم، وعده گاه همه پیروان گمراه ابلیس+۹ آیه
- هشدار و وعید خداوند، به پیروان گمراه ابلیس+۹ آیه
- دوزخ، جایگاه حتمی گمراهان پیرو ابلیس+۱۲ آیه
- قسم خداوند، مبنی بر پر نمودن جهنّم، از شیطان و پیروانش+۱ آیه
- قسم خداوند به حق، برای وارد کردن ابلیس و پیروانش در جهنّم+۲ آیه
- سرنوشت قطعی پیروان شیطان، عذاب جهنّم+۱ آیه
- عذاب شیطان، از موارد قضای الهی+۱ آیه