سوره طه، آیه ۳۶ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۳
معنی کلمات و عبارات
«أُوتِیتَ»: داده شدی. از مصدر إیتآء. «سُؤْل»: درخواست. مصدر است و به معنی اسم مفعول، یعنی: مَسْؤُول.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - خداوند تمامى خواسته هاى موسى(ع) را پذیرفت و به او شرح صدر و بیان روان عطا کرد و هارون را وزیر او قرار داد. «قال ربّ ... قال قد أُوتیت سؤلک یموسى»
«سؤل»; یعنى احتیاجى که نفس انسان بر تحصیل آن حرص مىورزد و فرق آن با آرزو این است که آرزو در فکر انسان مى گذرد، ولى «سؤل» پى گیرى مى شود. گویا همواره رتبه «سؤل» بعد از آرزو است.
۲ - استجابت دعاهاى موسى(ع) در وادى طوى بسیار سریع بود. «قال ربّ اشرح ... قال قد أُوتیت سؤلک»
«أُوتیت» فعل ماضى مجهول است و مفاد آن چنین است که استجابت خواسته هاى موسى(ع) به صورت وعده و مربوط به آینده نبود، بلکه به قدرى سریع بود که گویا در گذشته عنایت شده است.
۳ - خداوند در وادى طوى (در کوه طور) موسى(ع) را بر اجابت خواسته هایش آگاه ساخت. «قد أُتیت سؤلک»
۴ - دعا و درخواست از خداوند، در برآورده شدن خواسته ها و رسیدن به آن، مؤثر است. «قال ربّ اشرح ... قال قد أُتیت سؤلک»
برآورده شدن خواسته هاى موسى(ع) پس از دعا و تقاضاى ملتمسانه او به درگاه خداوند بود و این نشان دهنده نقش دعا در اجابت خواسته ها است.
۵ - وادى طوى در کوه طور، مکان اعطاى شرح صدر و بیان روان به موسى(ع) ونصب هارون به مقام وزارت موسى(ع) بود. «قال ربّ اشرح ... قال قد أُتیت سؤلک»
۶ - هارون(ع) در وادى طوى به مقام نبوت و رسالت برگزیده شد. «هرون أخى ... و أشرکه فى أمرى ... قد أُتیت سؤلک»
چنانچه مراد از «أشرکه فى أمرى» درخواست نبوت و رسالت براى هارون(ع) باشد، اجابت آن در وادى طوى انجام پذیرفت.
۷ - موسى(ع)، بسیار مورد عنایت خداوند بود. «یموسى»
اجابت سریع خواسته هاى موسى(ع) و تکرار تصریح به نام وى، بر توجه و عنایت خداوند به موسى(ع) دلالت دارد.
۸ - ابزار مورد نیاز مسؤولان و مدیران باید همراه با اعطاى مسؤولیت، در اختیار آنان قرار گیرد. «اذهب إلى ... قال ربّ ... قد أُتیت سؤلک»
موسى(ع) در پى موظف شدن به رسالت و حرکت به سوى فرعون، نیازها و خواسته هایى را در درگاه خداوند مطرح ساخت. خداوند نیز به آن نیازها پاسخ مثبت داد. این درسى است براى همه در موضوع مدیریت و اعطاى مسؤولیت ها که اگر مسؤولیتى به کسى واگذار مى شود، باید سخن مسؤول شنیده شده و به تقاضاى او رسیدگى و نیاز او تأمین شود.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۷۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۷–۳۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تأمین نیاز مدیرانتأمین نیاز مسؤولانسرعت اجابت دعای موسیعوامل تحصیل خواسته هافصاحت موسیمکان انتصاب هارونمکان برگزیدگی هاروننقش وادی طوینقش کوه طوروزارت هارونشرح صدر موسیعلم موسینبوت هاروناجابت دعای موسیموسی در کوه طورنقش هارونفضایل موسیآثار دعامشمولان لطف خداعطایای خداقصه موسی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۱)
- دعا و استغاثه، از عوامل رفع گرفتاری و اسان شدن سختی+۲ آیه
- سرباز زدن موسی(علیه السلام) از خوردن شیر دایگان و بازگشت وی به دامن مادرش از ارهاصات ان حضرت+۳ آیه
- مادر موسی، دریافتکننده الهام الهی+۳ آیه
- قرار دادن موسی(علیه السلام) در صندوق و رها کردن او در دریا، از الهامات خدا به مادر او+۳ آیه
- اجابت امداد خواهی موسی(علیه السلام) برای قرار گرفتن هارون در جایگاه وزیر و یاری کننده وی از سوی خدا+۶ آیه
- تسبیح و یاد فراوان خدا، هدف موسی(علیه السلام) از درخواست امداد و همکاری برادرش هارون(علیه السلام)+۷ آیه
- کمک هارون(علیه السلام) به برادرش موسی(علیه السلام)+۶ آیه
- موسی(علیه السلام)، خواهان امداد برادرش هارون(علیه السلام)به خویش، در امر رسالت و تسبیح و یاد فراوان خداوند+۷ آیه
- نقش مؤثّر دعا، در تربیت انسانها+۱۱ آیه
- پذیرفته شدن معاونت هارون(علیه السلام) با موسی(علیه السلام)از جانب خداوند، در رهبری و مدیریّت بنیاسراییل+۷ آیه
- بازگشت موسی(علیه السلام) به دامن مادر خود، مایه چشمروشنی و ارامش او+۱ آیه
- اندوه مادر موسی، پس از انداختن وی به دریا+۳ آیه
- خداوند، رفعکننده اندوه موسی(علیه السلام)+۱ آیه
- حمل و نقل تابوت موسی، با اب و قرار دادن ان در ساحل دریا+۲ آیه
- دعا،موجب تامین خواسته های درخواست کنندگان نیازمند+۱۱ آیه
- دلداری خداوند به مادر موسی(علیه السلام)، مبنی بر به ساحل افکنده شدن صندوق حامل موسی(علیه السلام)از طریق رود نیل+۱ آیه
- هارون(علیه السلام) برادر موسی(علیه السلام)، فصیح تر از وی در زبان+۵ آیه
- فصیح تر بودن هارون(علیه السلام) در زبان، عامل درخواست موسی(علیه السلام) از خداوند، برای همراه ساختن و پشتیبان قرار دادن هارون(علیه السلام) از وی+۵ آیه
- باز شدن گره زبان و گویا شدن ان، دعای موسی(علیه السلام)به درگاه خداوند، هنگام مبعوث شدن به رسالت+۲ آیه
- فهمیده شدن سخن و گفتار، هدف و مقصود موسی(علیه السلام) از دعای گشوده شدن گره زبان+۲ آیه
- دعا به درگاه الهی، موجب نجات از سختیها و ناملایمات+۲ آیه
- دعای موسی(علیه السلام) در وادی مقدّس برای شرح صدر خویش و اجابت ان از سوی خدا+۱ آیه
- دعای موسی(علیه السلام) جهت شرح صدر خویش و اجابت ان از سوی پروردگار+۱ آیه
- خداوند، منشا اعطای شرح صدر به ادمیان+۱ آیه
- موسی(علیه السلام) برخوردار از مقام عصمت+۲ آیه
- نجات موسی(علیه السلام) از رود نیل، به امر فرعون در زمان طفولیّت+۳ آیه
- اطمینان مادر موسی به وعده خدا، درباره حفظ جان موسی علیه السلام+۴ آیه
- مادر موسی، دریافتکننده الهامهای الهی+۲ آیه
- الهام خداوند به مادر موسی، مبنی بر نهادن او در صندوق و افکندن ان به دریا (جهت حفظ جان وی از شرّ فرعونیان)+۲ آیه
- الهام خداوند به مادر موسی، مبنی بر افکنده شدن موسی علیه السلام به ساحل، به وسیله دریا و نجات یافتن وی از خطرها+۲ آیه
- الهام خداوند به مادر موسی، در مورد کیفیّت حفاظت از او، نعمتی الهی در حق موسی علیه السلام+۱ آیه
- هارون علیه السلام برادر موسی علیه السلام و ساکن در مصر+۴ آیه
- ماموریّت و رسالت هارون علیه السلام در مصر، برای مبارزه با فرعونیان+۷ آیه
- اجابت امدادخواهی موسی علیه السلام برای قرار گرفتن هارون علیه السلام در جایگاه وزیر و یاریکننده وی از سوی خدا+۵ آیه
- تسبیح و یاد فراوان خدا، هدف موسی علیه السلام از درخواست امداد و همکاری برادرش هارون علیه السلام+۱ آیه
- فرعون، دشمن موسی+۴ آیه
- نجات موسی علیه السلام به دست دشمن خود (فرعون)+۳ آیه
- اجابت دعاهای موسی علیه السلام در ابلاغ دعوت و رسالت از سوی خدا+۵ آیه
- امداد و وزارت برادر (هارون علیه السلام) برای پشتیبانی و شرکت در امر رسالت، خواسته موسی علیه السلام از خدا و اجابت ان از جانب او+۵ آیه
- خداوند، سرچشمه و القاکننده محبوبیت و دوستی موسی علیه السلام در دل فرعون و اطرافیان او+۲ آیه
- سلام و درود موسی علیه السلام بر پیروان راه مستقیم و طالبان هدایت+۱ آیه
- اجابت دعای موسی علیه السلام در خصوص کمک گرفتن از هارون علیه السلام و شرکت وی در امر رسالت+۵ آیه
- اعطای نعمت بزرگ به موسی علیه السلام و امتنان خدا بر او، با الهام مسایل لازم به مادرش، برای حفظ وی از شرّ فرعونیان+۱ آیه
- نقش اب دریا در نجات موسی علیه السلام و حفظ وی از دشمن+۳ آیه
- اب دریا، قراردهنده موسی علیه السلام در دسترس فرعون+۳ آیه
- موسی علیه السلام، برخوردار از نعمتهای الهی+۱ آیه
- موسی علیه السلام، برخوردار از نعمتهای الهی+۱ آیه
- الهام خدا به مادر موسی، در مورد کیفیّت حفاظت از او، نعمتی الهی برای موسی علیه السلام+۱ آیه
- استجابت دعای موسی علیه السلام برای انتخاب هارون علیه السلام جهت وزارت و کمک در امر رسالت+۲ آیه
- وعده امداد خداوند به موسی و هارون علیهما السلام+۲ آیه
- هارون علیه السلام، وزیر و یاریکننده موسی علیه السلام در امر رسالت+۵ آیه
- تهدید شدن فرعون به عذاب الهی، در صورت تکذیب موسی و هارون علیهما السلام+۳ آیه
- تهدید فرعون به عذاب از سوی موسی و هارون علیهما السلام+۳ آیه
- تنّبه فرعون و تذکّر به وی، از اهداف رسالت موسی و هارون علیهما السلام+۲ آیه
- ترس و بیم فرعون از خداوند، از دلایل رسالت موسی و هارون علیهما السلام+۲ آیه
- مبارزه با طغیان و سرکشی فرعون، علّت رسالت موسی و هارون علیهما السلام+۲ آیه
- نجات بنیاسراییل از ظلم فرعون، از اهداف رسالت موسی و هارون علیهما السلام+۳ آیه
- هدایت فرعونیان، دلیل رسالت موسی و هارون علیهما السلام+۲ آیه
- تکذیب رسالت موسی و هارون علیهما السلام از سوی فرعون و اشراف قومش+۲ آیه
- اجابت درخواست موسی علیه السلام در خصوص کمک قرار گرفتن هارون علیه السلام در امر رسالت از سوی خداوند+۷ آیه
- پذیرفته شدن معاونت هارون علیه السلام با موسی علیه السلام از جانب خداوند، در رهبری و مدیریّت بنیاسراییل+۵ آیه