سوره طه، آیه ۴۸ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۴
إِنَّا قَدْ أُوحِيَ إِلَيْنَا أَنَ الْعَذَابَ عَلَى مَنْ كَذَّبَ وَ تَوَلَّى
به ما وحی شده که عذاب بر کسی است که (آیات الهی را) تکذیب کند و سرپیچی نماید!»
معنی کلمات و عبارات
«عَلَی مَنْ»: بر کسی وارد میگردد که. از آن کسی است که. «تَوَلّی»: پشت کرد. اعراض نمود. روی گرداند.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - هارون نیز مانند موسى(ع)، دریافت کننده وحى الهى بود. «إنّا قد أُوحى إلینا »
۲ - تکذیب پیامبران و آیات الهى و روى گردانى از آنان، درپى دارنده عذاب الهى است. «أنّ العذاب على من کذّب و تولّى »
متعلق تکذیب به دلیل آیات گذشته، رسالت پیامبران و نیز آیاتى است که براى اثبات آن ارائه مى کردند.
۳ - انذار فرعون از عذاب، با لحنى ملایم و پس از تبشیر وى، از وظایف موسى و هارون بود. «والسلم على من ... العذاب على من کذّب »
ظاهر کلام آن است که انذار فرعون پس از تبشیر او صورت گرفته باشد. به کار گرفتن صیغه هاى غایب در انذار، و نیز تصریح به وحى بودن آن همراه با تأکید، جملگى گواه نرمى گفتار موسى و هارون در سخن گفتن با فرعون است.
۴ - انذار نیز مى تواند در قالب گفتارى نرم و به دور از خشونت بیان گردد. «فقولا له قولاً لیّنًا ... أنّ العذاب على من کذّب»
خداوند در آیات گذشته، موسى و هارون(ع) را به اتخاذ روشى ملایم و گفتارى نرم توصیه نمود، و سپس پیام هایى - از جمله انذار - را به آنان القا کرد. از این رو باید گفت نرمى گفتار به معناى ترک انذار نیست; بلکه با لحن ملایم و مناسب نیز مى توان انذار کرد.
۵ - موسى و هارون(ع) در برابر فرعون، موظف به تأکید بر وحى بودن هشدار عذاب «إنّا قد أُوحى إلینا أنّ العذاب »
جمله «إنّا قد...» حاوى تأکید با «إن» و «قد» است، که بر وحى بودن پیام ها - به خصوص پیام انذار از عذاب - تأکید دارد.
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۷۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴۸ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۴۸ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۴۵–۵۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴۸
موضوعات
دستهبندی موضوعی
نرمی سخن در انذاروحیانیت انذار از عذابانذار فرعوننرمی سخن موسینرمی سخن هارونآثار اعراض از انبیاوحی به هارونروش انذارآثار اعراض از آیات خدارسالت هارونوحی به موسیقصه هارونانذار از عذابرسالت موسیآثار تکذیب آیات خداآثار تکذیب انبیاموجبات عذابقصه موسی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۴)
- فرعونیان تکذیبکننده ایات، گرفتار مؤاخذه الهی و عذاب دنیایی+۲ آیه
- هشدار موسی و هارون(علیهما السلام) به فرعون از عذاب الهی+۲ آیه
- هشدار موسی و هارون(علیهما السلام) به فرعون از عذاب الهی+۳ آیه
- لزوم رعایت نرمی سخن و دوری از خشونت در انذار+۱ آیه
- تهدید خداوند، به کیفر و عذاب مکذّبان+۱ آیه
- وعده خداوند به عذاب و تهدید فرعون، در صورت تکذیب و رویگردانی از رسالت موسی و هارون(علیهما السلام)+۱ آیه
- فرعون، از تکذیبکنندگان توحید و خدای یگانه+۵ آیه
- موسی و هارون(علیهما السلام)، تهدیدکننده فرعون به عذاب الهی، از جانب خداوند+۱ آیه
- حرمت تکذیب ایات خداوند+۴ آیه
- حرمت تکذیب ایات خداوند+۵ آیه
- سؤال فرعون از موسی(علیه السلام) در باره فرجام اقوام گذشته و استبعاد وی از عذاب خود و قومش+۲ آیه
- سؤال فرعون از موسی(علیه السلام) درباره فرجام اقوام گذشته و استبعاد وی از عذاب شدنشان+۳ آیه
- رویگردانی از ایات خدا، در پی دارنده عذاب و کیفر الهی+۱ آیه
- هشدار موسی و هارون(علیهما السلام) به فرعون، از عذاب الهی+۲ آیه
- تهدید فرعون به عذاب الهی، از سوی موسی و هارون(علیهما السلام) در صورت تکذیب انان+۲ آیه
- فرعون، تکذیب کننده وحدانیّت خدای یگانه+۵ آیه
- وعده خداوند به عذاب فرعون، در صورت تکذیب و رویگردانی از رسالت موسی و هارون(علیهما السلام)+۲ آیه
- تهدید شدن فرعون به عذاب خدا، در صورت تکذیب موسی علیه السلام و اعراض از رسالت او+۱ آیه
- موسی علیه السلام، تهدیدکننده فرعون به عذاب الهی، از ناحیه خدا+۱ آیه
- موسی علیه السلام، هشداردهنده به فرعونیان، از عذاب الهی+۲ آیه
- پرسش فرعون از موسی علیه السلام درباره فرجام اقوام گذشته و استبعاد وی از عذاب شدنشان+۳ آیه
- مبارزه با مکذّبان ایات الهی، همچون فرعون و فرعونیان، از اهداف رسالت موسی علیه السلام+۵ آیه
- تکذیب رسالت موسی علیه السلام از سوی فرعونیان+۵ آیه
- اگاهی کامل خدا به اعمال و فرجام اقوام گذشته، پاسخ موسی علیه السلام در مقابل پرسشهای انکارامیز فرعون نسبت به ربوبیت خدا+۱ آیه
- عذاب مکذّبان و اعراضکنندگان از حق، از تعالیم وحی و دریافتهای الهی موسی علیه السلام+۱ آیه
- حتمیت عذاب مکذبان و معرضان از حق، محتوای وحی به موسی و هارون علیهما السلام
- شریک بودن هارون علیه السلام با موسی علیه السلام در دریافت وحی الهی+۳ آیه
- نزول وحی بر موسی علیه السلام+۲ آیه
- هارون پیامبر، یکی از دریافت کنندگان وحی الهی+۵ آیه
- تهدید شدن فرعون به عذاب الهی، در صورت تکذیب موسی و هارون علیهما السلام+۳ آیه
- تهدید فرعون به عذاب از سوی موسی و هارون علیهما السلام+۳ آیه
- اشتراک موسی و هارون علیهما السلام در امر رسالت+۲ آیه
- وحی، وسیلهای برای هدایت بشر+۱ آیه
- فرعون، انسانی هدایتناپذیر و رویگردان از دعوت موسی و هارون علیهما السلام+۱ آیه