سوره طه، آیه ۵۵ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۵
مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَ فِيهَا نُعِيدُكُمْ وَ مِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَى
ما شما را از آن [= زمین] آفریدیم؛ و در آن بازمیگردانیم؛ و بار دیگر (در قیامت) شما را از آن بیرون میآوریم!
معنی کلمات و عبارات
«تَارَةً»: دفعه دیگر. بار دیگر (نگا: اسراء / ).
نزول
سال ۶ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - ماده خلقت انسان ها، فراهم آمده از زمین و عناصر آن «جعل لکم الأرض ... منها خلقنکم »
مرجع ضمیر در «منها» «الأرض» در آیات قبل است.
۲ - بازگشت به اندرون زمین، سرنوشت همه انسان ها است. «و فیها نعیدکم »
۳ - آدمیان، پس از مرگ، بار دیگر از دل خاک خارج خواهند شد. «و منها نخرجکم »
۴ - مرگ و معاد، سرنوشت همه انسان ها است. «و فیها نعیدکم و منها نخرجکم »
۵ - خروج مجدد انسان از زمین و حیات تازه او، همانند آفرینش نخستین او از زمین خواهد بود. «و منها نخرجکم تارة أُخرى »
«تارة أخرى»; یعنى، بار دیگر گفتنى است که مرتبه اول بیرون آمدن انسان از خاک، همان خلقت اولیه او از نطفه است و بار دوم زمانى است که پس از مرگ مجدداً از زمین برانگیخته خواهد شد. «تارة أخرى» اشاره به همین تشابه دارد تا استعبادها را نیز تلویحاً رد کرده باشد.
۶ - آفرینش انسان از زمین و بازگشت دو باره او به آن و نیز رستاخیز و معاد او، به اراده و خواست خداوند است. «خلقنکم ... نعیدکم ... نخرجکم »
۷ - شناخت مظاهر طبیعت و اندیشه در آن، از راه هاى شناخت خداوند و ربوبیت و تدبیر او بر هستى است. «الذى جعل لکم الأرض ... لأُولى النهى ... تارة أُخرى »
مجموعه این آیات براى معرفى «ربّ» است. طریقه اى که قرآن در این آیات ارائه نموده، توجه دادن انسان به مظاهر طبیعت و تعقل در آن، براى شناخت خداوند و ربوبیت حاکم او بر صحنه هستى است.
۸ - آفرینش انسان، هدف دار و برنامه ریزى شده است. «منها خلقنکم ... و منها نخرجکم تارة أُخرى »
۹ - معاد، جسمانى است. «و منها نخرجکم تارة أُخرى »
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۷۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۹–۷۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۹–۷۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۵۵ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۵۵ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۵۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۴۵–۵۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۵۵
موضوعات
دستهبندی موضوعی
بازگشت به زمینتشبیه به خلقت انسانشناخت ربوبیت خداشناخت مدبر آفرینشمنشأ بازگشت به زمینانسان از زمینعنصر خلقت انسان هاقانونمندی خلقت انسانمعاد انسان هاروش خدا شناسیتشبیه معادمنشأ معادتعقل در آفرینشمرگ انسان هامنشأ خلقت انسانفواید زمینفرجام انسان هامعاد جسمانیآثار مشیت خداتشبیهات قرآنآثار اراده خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲)
- پدید امدن انسانها از زمین، ایه خدا+۴ آیه
- مُعید
- خاک، از عناصر افرینش انسان+۵ آیه
- خداوند، خالق و منشا افرینش انسان+۴ آیه
- وجود زمین، قبل از افرینش انسان+۱ آیه
- خداوند، بیرون اورنده همه مردگان از قبرها+۹ آیه
- خروج مردگان از قبر، از ایات و نشانه های خداوند+۳ آیه
- مُخْرج/ اسما و صفات+۳ آیه
- شباهت و همگونی معاد انسانها با اغاز خلقت انان+۱ آیه
- افرینش نخست انسان، دلیلی بر امکان معاد از جانب خدا+۴ آیه
- معاد، امری جسمانی و روحانی+۶ آیه
- مُعید/ اسماوصفات+۵ آیه