آیه ۶۵ سوره طه

سوره طه، آیه ۶۵ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۶

قَالُوا يَا مُوسَى إِمَّا أَنْ تُلْقِيَ وَ إِمَّا أَنْ نَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَلْقَى

(ساحران) گفتند: «ای موسی! آیا تو اول (عصای خود را) می‌افکنی، یا ما کسانی باشیم که اول بیفکنیم؟!»

معنی کلمات و عبارات
«تُلْقِیَ»: بر زمین می‌اندازی و بساط جادوگری را می‌پراکنی. مفعول فعل به علّت وضوح، حذف شده است.
نزول
نکات آیه
۱ - ساحران فرعون، در میدان مبارزه و رویارویى با موسى(ع)، تعیین آغازکننده را به آن حضرت محول کردند. «قالوا یموسى إمّا أن تلقى ... ألقى» ۲ - ساحران فرعون، آمادگى خویش را براى پیش قدم شدن در ارائه سِحر خود، اعلام کردند. «إمّا أن تلقى و إمّا أن نکون أوّل من ألقى » ۳ - ساحران فرعون، نسبت به غلبه و پیروزى خود بر موسى(ع) در میدان مبارزه، اطمینان داشتند. «إمّا أن تلقى و إمّا أن نکون أوّل من ألقى » پیشنهاد به موسى(ع) براى تعیین آغازکننده، حکایت از اطمینان ساحران به کار خود و نتیجه آن و یا لااقل تظاهر به آن از سوى آنان دارد. ۴ - برخورد و گفت وگوى ساحران فرعون با موسى(ع) در میدان مبارزه، همراه با نزاکت و اظهار ادب نسبت به آن حضرت بود. «یموسى إمّا أن تلقى و إمّا» احاله انتخاب آغازگر به موسى(ع) و پرهیز از تحکّم در این زمینه، خالى از ابراز ادب و نزاکت از سوى ساحران نیست. ۵ - علاقه مندى ساحران فرعون، به پیشدستى در ارائه سِحر خویش، قبل از اقدام موسى(ع) به ارائه آیات * «إمّا أن تلقى و إمّا أن نکون أوّل من ألقى » تفاوت تعبیر در بخش دوم پیشنهاد، نشانگر این نکته است که ساحران براى شروع کردن، انگیزه بیشترى داشتند و بدین وسیله آن را ابراز مى کردند; زیرا به جاى «أن نکون ...» مى توانستند بگویند «أمّا أن نلقى» ۶ - ساحران فرعون، شکست موسى(ع) را در صورت اقدام او به سِحر، حتمى دیده و نیازى به وارد عمل شدن خود احساس نمى کردند. * «إمّا أن تلقى و إمّا أن نکون أوّل من ألقى » ساحران دو شق تخییر را، به گونه اى بیان کردند که گویا اگر موسى(ع) ابزار سحر خود را بیفکند، کار او تمام است و ناتوانى او بر همگان روشن خواهد شد و تنها در صورتى که آنها دست به کار شوند، نوبت «اول» و «دوم» معنا پیدا مى کند از این رو وصف «أوّل من ألقى» را در باره موسى(ع) به کار نبردند. ۷ - سِحر متداول در عصر فرعون، محدود به نوعى خاص و در قالب نمایش سِحر بر اشیاى افکنده شده بر زمین بود. * «إمّا أن تلقى و إمّا أن نکون أوّل من ألقى » تعبیرى که ساحران در بیان خویش به کار گرفتند (یا مى افکنى و یا نخست ما مى افکنیم)، مى تواند حاکى از آن باشد که کسى انتظار سحرى از نوع دیگر را نداشت. فراهم آوردن ریسمان ها و عصاها - که آیه بعد بر آن دلالت دارد - نیز گویاى همین نکته است. ۸ - ساحران فرعون، جادویى هم نوع با معجزه موسى(ع) تدارک دیده بودند. «أن تلقى ... من ألقى » ۹ - ساحرانِ فرعون، یک دل و یک زبان و یار یکدیگر، در مبارزه با موسى(ع) «و إمّا أن نکون أوّل من ألقى » صدق «أوّل من ألقى» بر همه ساحران، گویاى هدف مشترک و وحدت رویه آنان است.
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
  • ارامش دادن خدا به موسی(علیه السلام) هنگام مبارزه با جادوگران فرعون+۳ آیه
  • ایمان جادوگران فرعون به ایات(معجزات) عرضهشده از سوی موسی(علیه السلام)+۷ آیه
  • اطاعت ساحران فرعونی از فراخوان فرعون برای مقابله با موسی(علیه السلام)+۲ آیه
  • ساحران فرعون، اقدامکننده نخست در مبارزه با موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • سِحر جادوگران فرعون، امری واهی و دروغین و فاقد حقیقت+۵ آیه
  • درخواست موسی(علیه السلام) از ساحران، برای شروع مبارزه+۷ آیه
  • ساحران فرعون، مطمین به غلبه سحرشان بر معجزه موسی(علیه السلام)+۵ آیه
  • پیشنهاد شروع مبارزه از سوی ساحران به موسی(علیه السلام)+۲ آیه
  • سؤال ساحران فرعونی از موسی(علیه السلام) برای تعیین اغاز کننده مبارزه+۲ آیه
  • سؤال ساحران فرعونی از موسی(علیه السلام) برای تعیین اغاز کننده مبارزه+۴ آیه
  • سؤال توبیخی فرعون از ساحران خود، در مورد ایمان به موسی(علیه السلام) قبل از اجازه گرفتن از وی+۶ آیه
  • شناخت جادوگران فرعون، عامل ایمان انان+۱۱ آیه
  • گناه ساحران فرعونی، با سحر خویش علیه موسی(علیه السلام)+۷ آیه
  • پیروزی معجزه بر سحر، در مبارزه موسی علیه السلام با ساحران فرعون+۲۱ آیه
  • ارامش دادن خدا به موسی علیه السلام هنگام مبارزه با جادوگران فرعون+۱ آیه
  • امداد خدا به موسی علیه السلام با بطلان سحر جادوگران، هنگام رویارویی با ان حضرت+۳ آیه
  • جادوگران فرعونی، از مؤمنان به موسی علیه السلام+۸ آیه
  • پیروزی موسی علیه السلام در رویارویی با جادوگران فرعونی+۷ آیه
  • ترس موسی علیه السلام از عصای مار شده+۳ آیه
  • دلداری خدا به موسی علیه السلام با اگاه ساختن وی از پیروزی وی در میدان مبارزه با ساحران فرعونی+۲ آیه
  • مقابله جادوگران فرعونی با دعوت الهی موسی علیه السلام+۶ آیه
  • شکست جادوگران فرعونی، در مبارزه خود با موسی علیه السلام+۷ آیه
  • اغاز موسی علیه السلام یا ساحران فرعون، در انداختن عصا یا طنابهای سحر، پرسش جادوگران از ان حضرت+۳ آیه
  • مقابله شجاعانه با جادوگران فرعونی، از سفارشهای خدا به موسی علیه السلام+۱ آیه
واژه‌ها