آیه ۶۹ سوره طه

سوره طه، آیه ۶۹ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۶

وَ أَلْقِ مَا فِي يَمِينِكَ تَلْقَفْ مَا صَنَعُوا إِنَّمَا صَنَعُوا كَيْدُ سَاحِرٍ وَ لاَ يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ أَتَى

و آنچه را در دست راست داری بیفکن، تمام آنچه را ساخته‌اند می‌بلعد! آنچه ساخته‌اند تنها مکر ساحر است؛ و ساحر هر جا رود رستگار نخواهد شد!»

معنی کلمات و عبارات
«تَلْقَفْ»: تند می‌بلعد (نگا: اعراف / . «إِنَّما»: مسلّماً چیزی را که. «کَیْدُ»: نیرنگ. چشم‌بندی. «سَاحِرٍ»: مراد جنس جادوگر است. «حَیْثُ أَتَی»: هرجا باشد. هر کجا برود.
نزول
نکات آیه
۱ - پس از ارائه سِحر ساحران فرعون، خداوند به موسى(ع) فرمان داد تا عصایش را بر زمین بیندازد. «و ألق ما فى یمینک » مراد از «ما فى یمینک»، عصاى موسى(ع) است که در آیات پیشین در پاسخ «ما تلک بیمینک» از زبان موسى(ع) بیان شده بود. تصریح به این وصف، براى موسى(ع) خاطره آن پرسش و پاسخ را تجدید کرده و مایه اطمینان بیشتر او بود. ۲ - بلعیده شدن سِحر ساحران فرعون و باطل گردیدن ساخته هاى آنان با عصاى موسى(ع)، وعده خداوند به آن حضرت. «و ألق ما فى یمینک تلقف ما صنعوا » فعل «تلقف» و نظایر آن (نزد برخى از اهل لغت) در موردى به کار مى رود که چیزى گرفته شود و خورده یا بلعیده گردد (لسان العرب). ۳ - عصاى موسى در میدان مقابله با ساحران، در دست راست او قرار داشت. «و ألق ما فى یمینک » ۴ - حمل عصا با دست راست، از آداب عصا به دست گرفتن است. «و ألق ما فى یمینک » کارهاى پیامبران و سنت هاى آنان - جز در مواردى که به شخص آنها مربوط مى شود - جملگى براى ما قابل پیروى است. بودن عصا در دست راست موسى(ع) و ذکر شدن آن در قرآن، نشانه برترى و مزیت این عمل است. ۵ - سِحر، مکر و حیله ساحر است و واقعیات را تغییر نمى دهد. «إنّما صنعوا کید سحر » ۶ - خداوند با بیان هم سنخ بودن سحرِ ارائه شده از سوى همه ساحران فرعون، ابطال آن را براى موسى(ع)، امرى سهل و آسان جلوه داد. «کید سحر » «ساحر» نکره است و بر وحدت دلالت دارد; یعنى، یک ساحر. مراد از آن، واحد حقیقى نیست; بلکه مراد این است که کید همه ساحران به جهت تشابه و هم سنخى، به منزله مکر یک ساحر است و کثرت ساحران برپیچیده بودن آن نیافزوده است. ۷ - بلعیده شدن سِحر ساحران به وسیله عصاى موسى، نشانه بطلان سِحر و حقانیت معجزه موسى «و ألق ما فى یمینک تلقف ما صنعوا إنّما صنعوا کید سحر » جمله «إنّما صنعوا...» تعلیل براى «تلقف» است; یعنى، بدان جهت که سحر، کیدى بیش نیست، در برابر حقیقت اعجاز موسى نابود خواهد شد و به دین وسیله بطلان سحر ساحران و حقانیت معجزه اثبات خواهد گردید. ۸ - راه موفقیت و پیروزى بر ساحران بسته است. «و لایفلح الساحر حیث أتى » «ال» در «الساحر» براى جنس است و «حیث أتى»; یعنى، «حیث أقبل» (هرجا رو آورد). ۹ - سِحر، کارى نامشروع و پرهیز از آن ضرورى است. «کید سحر و لایفلح الساحر حیث أتى » مکر بودن سحر و بسته بودن راه موفقیت بر ساحر - که در این آیه بیان گردیده است - بیانى کافى بر مشروعیت نداشتن و مجاز نبودن آن است. ۱۰ - سِحر، عملى بى ارزش است و تغییر مکان دادن ساحر، تأثیرى در ثمربخشى آن ندارد. «و لایفلح الساحر حیث أتى »
تفسیر (۸)
روایات و احادیث

۱۱ - «عن رسول اللّه(ص) قال: إذا أخذتم الساحر فاقتلوه ثمّ قرأ «و لایفلح الساحر حیث أتى» قال: لایأمن حیث وجد; از رسول خدا(ص) روایت شده که فرمود: هرگاه بر ساحرى دست یافتید او را بکشید; سپس این آیه را قرائت فرمود: «و لایفلح الساحر حیث أتى» [آن گاه]فرمود: ساحر هرجا یافت شود در امان نیست». [منبع: الدرالمنثور، ج ۵، ص ۵۸۶.]

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۰)
  • ایمان جادوگران فرعون به ایات(معجزات) عرضهشده از سوی موسی(علیه السلام)+۶ آیه
  • تاثیر اتمام حجّت موسی(علیه السلام) بر جادوگران فرعونی+۱ آیه
  • امداد الهی به موسی(علیه السلام) با بلعیده شدن ساختههای ساحران به وسیله عصای وی+۱ آیه
  • ایمان جادوگران فرعون به ربوبیّت خدا، پس از مشاهده معجزه موسی(علیه السلام)+۹ آیه
  • معجزه موسی(علیه السلام)، عامل ایمان جادوگران فرعون+۷ آیه
  • بسته بودن راه موفقیّت و پیروزی بر ساحران فرعون+۳ آیه
  • نقش معجزه، در تربیت و هدایت انسانها+۵ آیه
  • ایمان جادوگران فرعون به خدا، پس از مشاهده معجزه موسی(علیه السلام)+۶ آیه
  • خوردن و بلعیدن جادوهای جادوگران، از سوی اژدهای تبدیل شده از عصای موسی(علیه السلام)+۳ آیه
  • عصای موسی(علیه السلام) در دست راست وی، به هنگام مقابله با ساحران+۲ آیه
  • عصای موسی(علیه السلام) در دست راست وی، به هنگام مقابله با ساحران+۲ آیه
  • دلداری خداوند به موسی(علیه السلام)، با اگاه ساختن وی از پیروزی وی در میدان مبارزه با ساحران فرعونی+۳ آیه
  • ساحران، بی بهره از رستگاری+۱ آیه
  • سحر و جادوگری، مانع رسیدن به رستگاری+۱ آیه
  • مشاهده معجزه موسی(علیه السلام)، زمینه به سجده افتادن ساحران فرعون+۵ آیه
  • سجده ساحران فرعون به درگاه الهی، با مشاهده معجزه موسی(علیه السلام)+۵ آیه
  • سحر، موجب محرومیّت از رستگاری و موفقیت+۱ آیه
  • ابطال سحر ساحران به وسیله عصا، به دست موسی(علیه السلام)+۶ آیه
  • سِحر جادوگران فرعون، امری واهی و دروغین و فاقد حقیقت+۵ آیه
  • تاثیر معجزه موسی(علیه السلام) بر ساحران فرعون، در پی اتمام حجّت بر انان+۱۰ آیه
  • استمداد بی حاصل فرعون از ساحران، برای مبارزه با موسی(علیه السلام)+۳ آیه
  • فرمان خداوند به موسی(علیه السلام)، به افکندن عصای خویش برای خنثی کردن سحر ساحران+۵ آیه
  • به سجده افتادن ساحران، با مشاهده معجزات موسی(علیه السلام)+۶ آیه
  • شکست سحر ساحران، در پی افکنده شدن عصای موسی(علیه السلام)+۵ آیه
  • محرومیّت ساحران، از رستگاری+۱ آیه
  • سحر، ناپایدار در برابر معجزه+۶ آیه
  • شناخت جادوگران فرعون، عامل ایمان انان+۱۳ آیه
  • حضور موسی(علیه السلام) و فرعونیان در صبح عید مصریان، در مکانی مشخص برای مبارزه، و پیروزی موسی(علیه السلام) بر انان+۲ آیه
  • به دست راست گرفتن عصا، سبب یُمن و برکت، و از اداب ان+۲ آیه
  • افکنده شدن عصا بر زمین، به دست موسی(علیه السلام)، بعد از ارایه جادو به وسیله جادوگران+۶ آیه
  • پیروزی حق و سخن بر حق موسی(علیه السلام)بر دستاورد جادوگران، فلسفه تبدیل عصای موسی(علیه السلام) به اژدها+۳ آیه
  • فرمان خداوند به موسی(علیه السلام)، مبنی بر انداختن عصایش، در صحنه مبارزه با ساحران+۵ آیه
  • قرار داشتن عصا در دست راست، هنگام مقابله موسی(علیه السلام) با جادوگران
  • علم، باعث استواری و تزلزل ناپذیری ایمان+۷ آیه
  • عصای معجزه اسای موسی، مایه ابطال سحر ساحران فرعون+۵ آیه
  • باور ساحران با مشاهده معجزه موسی علیه السلام به ربوبیت خداوند بر تمام هستی و ایمان به او+۱۱ آیه
  • ظهور ناتوانی سحر، هر چند بزرگ، در برابر معجزه+۵ آیه
  • ایمان ساحران به موسی علیه السلام، به جهت تخصّص انان در سحر و درک روشن انان، از سحر نبودن معجزات ان حضرت+۱ آیه
  • پیروزی معجزه بر سحر، در مبارزه موسی علیه السلام با ساحران فرعون+۱۸ آیه
  • تشخیص حقانیّت معجزه و بطلان سحر، از سوی ساحران فرعون همزمان با ایمان اوردن انان و سجده به درگاه خداوند+۱۰ آیه
  • سحر و جادو، عملی نیرنگامیز و تباهشده+۱ آیه
  • سست بودن کید مکاران و به فرجام نرسیدن ان
  • سرزنش فرعون از ساحران، پس از ایمان انان+۵ آیه
  • ارامش دادن خدا به موسی علیه السلام در هنگام انجام ماموریّت و ابلاغ رسالت الهی+۱ آیه
  • تاثیر اتمامحجّت موسی علیه السلام بر جادوگران فرعونی+۲ آیه
  • امداد خدا به موسی علیه السلام با بطلان سحر جادوگران، هنگام رویارویی با ان حضرت+۲ آیه
  • عصای موسی علیه السلام در دست راست وی، هنگام مقابله با ساحران
  • دلداری خدا به موسی علیه السلام با اگاه ساختن وی از پیروزی وی در میدان مبارزه با ساحران فرعونی+۲ آیه
  • مقابله جادوگران فرعونی با دعوت الهی موسی علیه السلام+۴ آیه
  • مقابله شجاعانه با جادوگران فرعونی، از سفارشهای خدا به موسی علیه السلام+۱ آیه
واژه‌ها