آیه ۹۵ سوره طه

سوره طه، آیه ۹۵ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۸

قَالَ فَمَا خَطْبُكَ يَا سَامِرِيُ

(موسی رو به سامری کرد و) گفت: «تو چرا این کار را کردی، ای سامری؟!»

معنی کلمات و عبارات
«خَطْب»: امر خطیر. کار خطرناک و عظیم (نگا: یوسف / ، حجر / ).
نزول
نکات آیه
۱ - موسى(ع)، پس از توبیخ بنى اسرائیل و برخورد شدید با هارون(ع) با مشاهده دخالت مستقیم سامرى در گوساله پرستى بنى اسرائیل، به بازخواست و محاکمه او پرداخت. «قال فما خطبک یسمرىّ» ۲ - پرسش از انگیزه و هدف سامرى در ساختن گوساله زرّین و گمراه ساختن مردم، از موارد بازخواست موسى(ع) از سامرى «فما خطبک یسمرىّ » «خطب» - نزد برخى لغت دانان - به معناى «سبب الأمر» است (لسان العرب). زمخشرى آن را به معناى «طلب» دانسته است. در نتیجه «ماخطبک»; یعنى، سبب کار تو یا مطلوب و خواسته تو چه بوده است؟ معانى «شأن» و «أمر» نیز از جمله معانى ذکر شده براى این کلمه است (قاموس). ۳ - لزوم تحقیق در باره انحرافات فکرى و عقیدتى مردم و شناخت علل و زمینه هاى آن «قال فما خطبک یسمرىّ » مسلّم است که عمل سامرى، کارى انحرافى، محکوم و مخالف با زیربناى اعتقادى موسى(ع) بوده است; ولى در عین حال آن حضرت با سؤال از کار او، در صدد یافتن انگیزه ها و زمینه هاى آن بود تا با کشف آن، راه را براى ریشه کن ساختن انحرافات هموار سازد. ۴ - موسى(ع)، فردى نترس و داراى اراده اى قوى و همتى والا «قال یقوم ... قال یهرون ... قال فما خطبک یسمرىّ » موسى(ع)، پس از بازگشت از میقات، یک تنه و با استیضاح رئیس، مرئوس، فرد و گروه، با جوّ حاکم و غالب بر بنى اسرائیل درافتاد و با همه آنان از موضع قدرت سخن گفت. این برخورد، برخاسته از نیرویى وابسته به قدرت لایزال الهى بود.
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۳)
  • ابتکار سامری در ساختن مجسمه گوساله از زیورالات، میان قوم بنیاسراییل+۳ آیه
  • مطرود نمودن سامری از جامعه، کیفر ارتداد وی ازسوی خدا+۱ آیه
  • دچار شدن سامری به بیماری دلهره و اضطراب در اثر نفرین موسی(علیه السلام) پس از ساختن گوساله زرّین+۱ آیه
  • اقرار سامری به فریفته شدن از تسویلات نفس خود در ساخت گوساله زرّین+۱ آیه
  • مبارزه موسی(علیه السلام) با بتپرستی بنیاسراییل، با نابود کردن و سوزاندن گوساله سامری+۵ آیه
  • سامری، عامل گمراهی و گرایش بنیاسراییل به گوسالهپرستی+۴ آیه
  • تزیین اعمال زشت به وسیله نفس، از جمله اعترافات سامری+۱ آیه
  • تهدید سامری از سوی موسی(علیه السلام)، به مطرود شدن در جامعه و گرفتاری به عذاب تخلّفناپذیر در اخرت+۱ آیه
  • سامری، مدّعی دیدن جبرییل+۱ آیه
  • ریخته شدن مقداری از خاک زیرپای جبرییل بر گوساله زرّین، به دست سامری+۱ آیه
  • ابتکار سامری در ساختن مجسّمه گوساله زرّین، در بین بنی اسراییل+۳ آیه
  • سامری، از جمله مرتدّان و گوساله پرستان بنی اسراییل+۲ آیه
  • طرد سامری از جامعه، به وسیله موسی(علیه السلام)، کیفر ارتداد وی+۱ آیه
  • گرفتاری سامری به دلهره و اضطراب، بر اثر نفرین موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • اقرار سامری به فریبکاری و وسوسه گری نفسش، در ساختن گوساله زرّین+۱ آیه
  • بت پرستی سامری، با پرستش گوساله زرّین+۲ آیه
  • تزیین اعمال زشت به وسیله نفس، از جمله اعترافات سامری+۱ آیه
  • تهدید سامری از سوی موسی(علیه السلام) به مطرود شدن در جامعه و گرفتاری به عذاب تخلّف ناپذیر، در قیامت+۱ آیه
  • سامری، مدّعی رؤیت جبرییل+۱ آیه
  • افکنده شدن مقداری از خاک زیر پای جبرییل بر گوساله زرّین، به دست سامری+۱ آیه
  • شرک سامری با پرستش گوساله زرّین، در کنار خدای جهان افرین+۲ آیه
  • اشنایی سامری با صنعت زرگری و ساخت گوساله زرّین+۱ آیه
  • برخورداری سامری، از بصیرت و علومی افزون بر علوم بنی اسراییل+۱ آیه
  • محاکمه سامری از سوی موسی(علیه السلام)، با سؤال از انگیزه وی در ساختن گوساله زرّین و محکوم شدنش با حکم موسی(علیه السلام)
  • گرفتاری سامری به بیماری شدید، در پی نفرین موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • گرفتاری سامری به وحشت، در اثر نفرین موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • سؤال موسی(علیه السلام) از سامری، درباره پدید اوردن فتنه گوساله پرستی+۲ آیه
  • سؤال موسی(علیه السلام) از سامری، درباره پدید اوردن فتنه گوساله پرستی+۲ آیه
  • زیبانمایی عقاید و اعمال نادرست، در نظر انسانها، عامل شرکورزی+۲ آیه
  • سوء استفاده از مقدّسات، راهی برای ایجاد گرایش شرک الود در جامعه+۲ آیه
  • سامری، از مشرکان و عامل شرکورزی بنی اسراییل+۵ آیه
  • بازخواست و توبیخ موسی(علیه السلام) از سامری، درباره انگیزه اضلال بنی اسراییل+۱ آیه
  • سوء استفاده سامری، از مقدّسات (خاک جای پای جبرییل) موجب گمراهی او+۱ آیه
  • قطع رابطه با مردم و طرد شدن از جامعه، کیفری دنیوی برای سامری+۱ آیه
  • گرفتاری سامری به مجازاتی حتمی و تخلّف ناپذیر در اخرت+۱ آیه
  • تزیین عمل به وسیله نفس، برای سامری+۳ آیه
  • خشم و غضب موسی(علیه السلام) از سامری، برای گمراه ساختن بنی اسراییل+۲ آیه
  • ساخت مجسّمه گوساله به دست سامری، با سوء استفاده از اموختههای دینی+۳ آیه
  • گرفتاری سامری به بیماری شدید، در پی نفرین موسی علیه السلام+۱ آیه
  • قطع معاشرت با بدعت گزاران فلسفه تبعید سامری از سوی موسی علیه السلام+۲ آیه
  • مکر و نیرنگ سامری، در ساختن تندیس گوساله و گمراه کردن بنیاسراییل+۳ آیه
  • مبارزه شدید با شرک و گوسالهپرستی بنیاسراییل، از اهداف تبلیغی موسی علیه السلام+۴ آیه
  • سرزنش سامری از سوی موسی علیه السلام به دلیل گمراه ساختن بنیاسراییل+۲ آیه
  • توبیخ سامری از جانب موسی علیه السلام در پی گمراه ساختن بنیاسراییل و سوق دادن انان به سوی گوسالهپرستی+۳ آیه
  • طرد سامری از سوی موسی علیه السلام و سوزاندن و افکندن گوساله وی به دریا+۲ آیه
  • سوزاندن و افکندن گوساله سامری به دریا از جانب موسی علیه السلام+۴ آیه
  • ابتلای سامری به مردم گریزی و گریز مردم از وی، نفرین موسی علیه السلام در حق او+۱ آیه
  • تسویل نفسانی سامری، عامل سوء استفاده از دین و تعالیم اسمانی برای گمراه ساختن بنیاسراییل و ترویج گوسالهپرستی در بین انان+۱ آیه
  • اقرار سامری به فریفته شدن از تسویلات نفس خود، در ساخت گوساله زرّین+۱ آیه
  • هواپرستی سامری عامل به انحراف کشاندن بنیاسراییل+۲ آیه
  • اطاعت برخی از انسانها از نفس امّاره+۵ آیه
  • ساخت گوساله از سوی سامری برای بنیاسراییل به عنوان اله انان برخاسته از اطاعت وی از نفس امّاره+۲ آیه
  • سامری اطاعت و پیرویکننده نفس امّاره خود در ساخت گوساله برای بنیاسراییل+۲ آیه
واژه‌ها