سوره طه، آیه ۹۸ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۸
إِنَّمَا إِلٰهُكُمُ اللَّهُ الَّذِي لاَ إِلٰهَ إِلاَّ هُوَ وَسِعَ كُلَ شَيْءٍ عِلْماً
معبود شما تنها خداوندی است که جز او معبودی نیست؛ و علم او همه چیز را فرا گرفته است!»
معنی کلمات و عبارات
«وَسِعَ»: در بر گرفتهاست. فرا گرفتهاست (نگا: بقره / انعام / ).
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - متذکر ساختن مردم به توحید در پرستش، هدف موسى(ع) از منهدم ساختن و خرد کردن گوساله سامرى «لنحرّقنّه ... إنّما إلهکم اللّه »
برحسب ظاهر، این آیه ادامه سخن موسى(ع) با قوم خویش است. ارائه این بیانات، پس از محاکمه سامرى و محکومیت وى و نیز تصمیم به نابود ساختن گوساله او، نتیجه گیرى از مجموع واقعه و حاکى از این نکته است که موسى(ع) براى اخذ این نتیجه (ابطال شرک و اثبات توحید)، آن مقدمات را به کار گرفته بود.
۲ - اللّه، تنها معبود حقیقى انسان ها است. «إنّما إلهکم اللّه»
۳ - «اللّه»، نام مخصوص و ویژه معبود یگانه و حقیقى هستى «إنّما إلهکم اللّه الذى لا إله الاّهو»
۴ - معبود حقیقى انسان ها، همان معبود یگانه در جهان هستى است. «إنّما إلهکم اللّه الذى لا إله الاّهو»
وصف «الذى...» براى تعلیل است; یعنى، چون «اللّه» کسى است که هیچ معبود بر حقّى در جهان جز او وجود ندارد، پس «خداى شما» نیز هم او است.
۵ - تمامى پدیده هاى هستى، در گستره علم خداى یگانه قرار دارند. «اللّه الذى ... وسع کلّ شىء علمًا»
«علماً» تمیز براى فاعل «وسع» مى باشد; یعنى، خداوند بر تمامى پدیده ها، از نظر علم و آگاهى احاطه دارد.
۶ - معبودى سزاوار پرستش است که بى نیاز از شریک بوده و علم او مطلق و محیط بر همه چیز باشد. «إنّما إلهکم اللّه ... وسع کلّ شىء علمًا »
جمله «وسع...» بدل براى «لا إله إلاّ هو» است و هر دو، تعلیل براى «إنّما إلهکم...» مى باشند.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۸۰–۹۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۸۰–۹۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۸۰–۱۱۴ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۹۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۹۸ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۹۸ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۹۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۹۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۹۷–۱۰۷ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۹۸
موضوعات
دستهبندی موضوعی
احاطه معبودراستینبی نیازی معبودراستینفلسفه نابودی گوساله سامرینام معبودراستینبی نظیری معبودراستینمعبود انسان هاعلم معبودراستیناهداف موسیشرایط معبودراستینعلم خدا به موجوداتاهمیت توحید عبادیوسعت علم خداتوحید عبادیاختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۳)
- خداوند، اله حقیقی و یگانه+۹ آیه
- متذکّر ساختن بنیاسراییل به توحید، هدف موسی(علیه السلام) از مبارزه با سامری و خُرد کردن گوساله وی+۱ آیه
- روی برتافتن از توحید و گرایش به شرک و بتپرستی، درپیدارنده نکوهش الهی+۳ آیه
- انحصار الوهیّت و معبود به حق، در ذات خدای یگانه+۱۱ آیه
- علم گسترده خداوند، نشانگر الوهیّت یگانه وی+۱ آیه
- موسی(علیه السلام)، دعوتکننده بنیاسراییل به خدای یکتا+۱ آیه
- هوای نفس، مانع گرایش و بقا بر توحید+۲ آیه
- جهان افرینش، در احاطه علم گسترده خداوند+۵ آیه
- ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل
- وجوب اعتقاد و ایمان داشتن به توحید و وحدانیّت خداوند+۶ آیه
- دفاع موسی(علیه السلام) از توحید، در برابر بدعت گوساله پرستی بنی اسراییل+۳ آیه
- بت پرستی سامری، با پرستش گوساله زرّین+۲ آیه
- شرک سامری با پرستش گوساله زرّین، در کنار خدای جهان افرین+۲ آیه
- موسی(علیه السلام) از ستیزه گران علیه شرک و بت پرستی+۵ آیه
- سامری، از مشرکان و عامل شرکورزی بنی اسراییل+۵ آیه
- وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا+۸ آیه
- معبود راستین و حقیقی همه انسانها، معبودی یگانه و یکتا+۴ آیه
- همه مخلوقات و اشیا، در قلمرو علم و اگاهی خدا+۵ آیه
- توحید و یکتایی خداوند در الوهیّت، مقتضی علم گسترده او بر تمامی اشیا
- موسی علیه السلام، دعوتکننده بنیاسراییل به خدای یکتا+۲ آیه
- مبارزه شدید با شرک و گوسالهپرستی بنیاسراییل، از اهداف تبلیغی موسی علیه السلام+۳ آیه
- توحید، در راس تعالیم وحیانی و الهی موسی علیه السلام+۲ آیه
- وجوب اعتقاد و ایمان داشتن به توحید و وحدانیّت خداوند+۶ آیه