سوره عبس، آیه ۱۳ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۸۵
معنی کلمات و عبارات
«صُحُفٍ»: جمع صَحیفه، نامهها و کتابها. هرگونه برگه نوشته شدهای اعم از کاغذ و پوست و غیره. در اینجا مراد صفحات اذهان و نسخههای اوراق پراکندهای است که آیات مبارک قرآن در آن حفظ و ضبط و ثبت میشده و بعدها به صورت کتاب جامع همه آیات درآمده که همین قرآن است، و پیوسته با خطها و شکلهای متنوّع نگارش مییابد، و در روزگار ما گذشته از صفحات اذهان و اوراق، بر روی نوار و صفحه هوا و طول امواج ضبط و پخش میشود. «مُکَرَّمَةٍ»: گرامی. محترم.
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - معارف قرآن، نوشته هایى ثبت شده در ورقه هایى متعدد «فى صحف»
عبارت «فى صحف» با «إنّها تذکرة» ارتباط دارد; یعنى، آن تذکره در صحیفه هایى متعدد است. «صحیفة» (مفرد «صحف»); یعنى، هر چه در آن چیزى نوشته شود.(مفردات راغب)
۲ - اوراق قرآن، داراى عظمت و احترام در پیشگاه خداوند «مکرّمة»
آنچه در نوع خود شریف باشد، به «کرم» توصیف مى شود(مفردات راغب). باب تفعیل این کلمه (تکریم)، به معناى «عظمت دادن» و «پاک و منزّه ساختن» است (لسان العرب). بنابراین توصیف صفحات قرآن به «مکرّمة»، حاکى از این است که خداوند آنها را عظمت داده و محترم داشته است.
۳ - لزوم گرامى داشتن و ارج نهادن به ورق قرآن و آیات مکتوب آن «فى صحف مکرّمة»
توصیف صفحات قرآن به «مکرّمة»، گرچه خبر از حقیقتى خارجى مى دهد; ولى متضمن توصیه شدن مسلمانان به حفظ احترام قرآن نیز هست.
۴ - قرآن، پیش از نزول - در صفحه هایى متعدد - مکتوب بوده است. «فى صحف مکرّمة»
توصیف قرآن به «فى صحف» - با توجه به نزول سوره «عبس» در مکه - یا پیشگویى از نوشته شدن آن در آینده است و یا از نوشته بودن آن پیش از نزول کامل خبر مى دهد. در صورت دوّم، مراد این است که ملائکه قرآن را از لوح محفوظ برگرفته و به صورت نوشته هایى در صفحات متعدد، آن را به مراحل بعدى نازل مى کردند.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱۱–۱۶ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱۱–۱۶ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱۱–۱۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۲۳ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۱۳–۱۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۰)
- عظمت و حرمت لوح محفوظ، نزد خداوند+۱ آیه
- نوشته شدن قران و وحی الهی، به دست شخصیّتها و سفیران الهی+۲ آیه
- دست، وسیله نوشتن و کتابت+۲ آیه
- نوشتن با دست راست، سیر طبیعی و غالب در نوشتن+۳ آیه
- نوشته شدن قران با دستان ملایکه، سفیران و کاتبان با عظمت و بزرگوار+۲ آیه
- صحف مکرمه، از نام های قران+۱ آیه
- مرفوعه، از صفات قران+۲ آیه
- مطهّره، از اوصاف قران+۴ آیه
- مصونیّت قران از هرگونه باطل و تحریف+۷ آیه
- سفیران الهی، و واسطه های نزول قران، فرشتگانی ارجمند و نیکو کردار+۵ آیه
- قران، دارای عظمت و کرامت، در پیشگاه خدا+۶ آیه
- لوح محفوظ، دارای رفعت و قدر و منزلت رفیع نزد خداوند+۱ آیه
- لوح محفوظ، کتابی با عظمت در نزد خدا+۴ آیه
- مطهّر و پاک بودن از الودگیها، از ویژگیهای لوح محفوظ+۱ آیه
- حقیقت قران، در لوح محفوظ+۶ آیه
- شایستگی قران برای تذکّر و ارشاد همه مردم، ثبت شده در لوح محفوظ+۱ آیه
- فرشتگان وحی، نویسندگان قران، از لوح محفوظ+۱ آیه
- تعدّد و کثرت ملایکه و فرشتگان خدا+۴ آیه
- نوشتن قران، در صفحه پاکیزه و با عظمت، رسالت الهی و بر عهده سفیران پروردگار+۲ آیه
- نوشتن قران در صفحههای پاکیزه و با عظمت، رسالت الهی بر عهده سفیران ارجمند و نیکوکار+۳ آیه